به گزارش کارنا ، در شرایطی که تب و تاب برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل در جهان به بالاترین حد خود رسیده و در اسناد بالادستی کشور از جمله برنامه هفتم توسعه نیز اهداف کمی و چالشی برای تولید خودروهای الکتریکی ترسیم شده است، کارشناسان نسبت به پیامد‌های اجرای شتاب‌زده و تک‌بعدی این طرح هشدار می‌دهند.
مرور تجربه‌های جهانی و شرایط خاص اقتصاد ایران نشان می‌دهد که حرکت به سوی خودروهای برقی ، فراتر از تغییر خطوط تولید یا ورود چند مدل خودروی مونتاژی به بازار است؛ این گذار، یک سیستم به‌هم‌پوسته است که فقدان هر یک از حلقه‌های آن می‌تواند کل زنجیره را با شکست مواجه کند.
مرتضی ملاجعفری، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران با واکاوی ابعاد پنهان و الزامات حیاتی این مسیر از ضرورت گذر از برنامه‌ریزی‌های سنتی به یک نقشه راه ملی و قابل اجرا سخن می‌گوید.
ملاجعفری اولین گام برای برقی سازی حمل و نقل را تدوین یک نقشه‌راه ملی دانست و بیان کرد: این نقشه راه باید بیش از یک سند اداری، دارای پشتوانه قانونی و عزم سیاسی باشد.
وی با انتقاد از رویکرد‌های پراکنده فعلی، تصریح کرد: تجربه نشان داده که اقدامات کنونی اغلب بدون پاسخ به پرسش‌های بنیادین، مستقیماً به سراغ اجرا رفته‌اند. در حالی که حرکت به سمت برقی سازی نیازمند یک فرماندهی واحد فرادستگاهی است تا هماهنگی میان وزارتخانه‌های صمت، نیرو، نفت و سایر نهاد‌های مرتبط برقرار شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در گفت‌و‌گو با خبرنگار کارنا افزود: همچنین برای کاهش ریسک، توسعه برقی‌سازی باید به صورت تدریجی و با اولویت‌بندی جغرافیایی انجام شود. به طور مثال، تهران می‌تواند به عنوان نخستین شهر پایلوت در نظر گرفته شود تا با استخراج تجربیات در این کلان‌شهر، نقشه راه سایر نقاط کشور بهینه‌سازی گردد.
ملاجعفری توسعه شبکه توزیع برق و ایستگاه‌های شارژ را از ارکان مهم این استراتژی عنوان و بیان کرد: اگر توسعه شبکه برق و نصب انبوه ایستگاه‌های شارژ هوشمند در شهر‌ها و جاده‌ها همزمان با تولید خودرو پیش نرود، با معضل “مرغ و تخم‌مرغ” مواجه خواهیم شد؛ یعنی نیاز به خودرو برای شارژ و نیاز به شارژ برای خودرو، که خود مانعی بزرگ در برابر توسعه خواهد بود.
وی با تاکید بر اهمیت اعطای مشوق‌های اقتصادی و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا اظهار داشت: در سمت تقاضا باید معافیت‌های عوارضی، تسهیلات ارزان‌قیمت برای نوسازی ناوگان و اختصاص خطوط ویژه تردد در نظر گرفته شود. در سمت عرضه نیز، حمایت از خودروسازان از طریق تسهیلات ارزی و بازنگری در تعرفه‌های گمرکی برای واردات قطعات کلیدی، از ضرورت‌های غیرقابل چشم‌پوشی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران با تأکید بر اینکه برقی‌سازی نباید صرفاً بر تولید خودروهای سواری متمرکز باشد، بیان کرد: تمرکز صرف بر خودروهای سواری یک اشتباه استراتژیک است. استراتژی جامع باید توسعه ناوگان حمل‌ونقل عمومی برقی را با هدف تأثیرگذاری سریع بر مصرف سوخت و کاهش آلودگی هوا، در اولویت قرار دهد.
ملاجعفری در ادامه، بر ضرورت گذار از مدل مونتاژ به مدل بومی‌سازی زنجیره تأمین نیز تأکید کرد و گفت: سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه بر روی فناوری‌های کلیدی، به‌ویژه باتری‌های پرقدرت و سیستم‌های محرکه، تعیین‌کننده موفقیت ایران در عرصه برقی سازی است.
وی همچنین سرمایه‌گذاری در آموزش نیروی متخصص در حوزه‌های الکترونیک قدرت، نرم‌افزار و باتری را برای پشتیبانی از این تحول صنعتی، حیاتی دانست.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران با اشاره به اینکه خودروی برقی نباید تنها به عنوان کالایی لوکس شناخته شود، اذعان داشت: با استفاده از مدل‌های “خدمت‌محور” شامل بسته‌های جامع خودرو + شارژر + اشتراک باتری می‌توان هزینه اولیه را برای مصرف‌کننده کاهش داد.
ملاجعفری در پایان بر ضرورت پایش دقیق اهداف تأکید کرد و با اشاره به هدف تولید ۵۰۰ هزار دستگاه خودروی برقی و هیبریدی در برنامه هفتم توسعه، خاطرنشان کرد: این هدف هرچند جسورانه است، اما دستیابی به آن مستلزم داشتن یک برنامه عملیاتی دقیق و زیرساخت‌های همگام با این چشم‌انداز است.
نظرات کاربران