در هفته گذشته، شهردار تهران از اجرای طرحی جنجالی خبر داد که در بادی امر برخی تصور می‌کردند که اصلا به مرحله اجرا نرسد، اما در میانه هفته جاری، این طرح اجرایی شد و رئیس‌جمهور هم از این طرح استقبال و دستور همراهی با شهرداری تهران را صادر کرد.
به گزارش روز نو در طرح شهرداری تهران، با نام «تورم صفر»، ۱۲ قلم کالای اساسی با هدف حمایت از معیشت خانوار‌های تهرانی و تأمین بخشی از نیاز‌های غذایی شهروندان، با قیمت ثابت و پایین‌تر از قیمت موجود بازار عرضه می‌شود. همچنین در کنار عرضه این ۱۲ قلم کالای اساسی، شرکت شهروند اعلام کرده است سود بازرگانی خود را در تمام اقلام کالا در شعب این فروشگاه کاهش می‌دهد.
البته زاکانی تنها به انتقاد سوم جواب داد و در صفحه شخصی خود نوشت: «به جای سوال «تورم صفر به شهرداری چه ربطی دارد؟» بپرسیم برای مقابله با محاصره اقتصادی آمریکا علیه مردم ایران چه کرده‌ایم؟ دشمن در موشک و محاصره تقسیم کار نمی‌کند؛ ما هم پشت دیوار وظایف پنهان نشویم.»
اقتصاددان و استاد دانشگاه چمران اهواز: منابعی برای شهرداری تهران درنظر گرفته شده، اما در طرف دیگر، مصارف این منابع نیز مشخص شده است. در حال حاضر که شهرداری تهران در ایفای بسیاری از وظایف ذاتی خود هم ناتوان است؛ چطور می‌خواهد وظیفه جدیدی به وظایف کارکنان خود اضافه کند؟ واضح است که شهرداری تهران با اجرای طرح تورم صفر، عملا از وظایف دیگر خود هم بازمی‌ماند
حتی اگر قیمت‌ها ثابت بماند، هزینه‌اش از جیب مردم پرداخت می‌شود
همانطور که اشاره شد، عمده کارشناسان اقتصادی درباره مشخص نبودن هزینه این طرح، نگرانی‌هایی دارند، زیرا تجربه ثابت کرده است که هزینه این قبیل طرح‌ها، با اقداماتی نظیر چاپ پول و افزایش نقدینگی همراه می‌شود که به افزایش تورم می‌انجامد.
جعفر خیرخواهان، با انتقاد از مشخص نبودن منابع این طرح، اظهار کرده است: «وقتی قیمت‌ها و هزینه‌های تولید در حال افزایش است، برای ثابت نگه داشتن قیمت یک کالا باید افزایش هزینه‌های تولیدکننده از منابع دیگری جبران شود. اگر قرار باشد شهرداری برای پایین نگه داشتن قیمت این کالا‌ها از منابع عمومی استفاده کند، هزینه آن باید از جای دیگری پرداخت شود. این منابع متعلق به همه شهروندان است و اگر بخشی از آن به این طرح اختصاص پیدا کند، ممکن است خدمات دیگری که شهرداری وظیفه ارائه آنها را دارد، با کمبود منابع مواجه شوند؛ بنابراین ممکن است قیمت یک گروه از کالا‌ها پایین‌تر نگه داشته شود، اما هزینه آن از محل کاهش یا فرسوده شدن خدمات عمومی دیگر پرداخت شود.»
او تاکید کرده است: «وقتی عوامل اصلی افزایش قیمت‌ها همچنان به کار خود ادامه می‌دهند، پایین نگه داشتن قیمت چند قلم کالا، به معنای مهار تورم نیست. اگر قرار باشد برای اجرای این طرح از منابع عمومی استفاده شود، هزینه آن یا به شهروندان دیگر منتقل می‌شود یا در قالب کاهش کیفیت و میزان خدمات عمومی خود را نشان می‌دهد.»
این تحلیلگر اقتصادی همچنین درباره تبعات اجرای این طرح، نظیر ایجاد رانت، فساد و صف‌های طولانی، بیان کرده است: «ممکن است در ظاهر قیمت برخی کالا‌ها حفظ شود، اما اندازه کالا کوچک‌تر شود، کیفیت آن پایین بیاید یا محصولی با کیفیت متفاوت عرضه شود. در این صورت ممکن است گفته شود قیمت کالا افزایش پیدا نکرده، اما در واقع مصرف‌کننده همان کالای قبلی را با همان کیفیت و مقدار دریافت نمی‌کند.»
تهران در مقایسه با شهر‌های دیگر، شهر‌های کوچک‌تر و روستاها، از امتیازات و امکانات زیادی برخوردار است و همین موضوع باعث ایجاد تبعیض شده و مهاجرت به تهران را افزایش داده است؛ بنابراین اگر قرار باشد طرح «تورم صفر» و تثبیت قیمت اقلام اساسی اجرایی شود، باید ملی باشد و نه فقط محدود به سطح شهر تهران
کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه است!
سیاست زاکانی عوام‌فریبانه است
یک اقتصاددان در گفت‌و‌گو با «توسعه ایرانی»، درباره تحلیل خود از طرح تورم صفر شهرداری تهران، اظهار کرد: این طرح یک نمونه از کار‌های عوام‌فریبانه است که نتیجه‌ای هم نخواهد داد.
مرتضی افقه تاکید کرد: ممکن است این طرح در اوایل اجرای خود، در نتیجه برخی فشار‌ها و اجبارها، تاثیرات محدودی بگذارد، اما باید توجه کنیم که این کار اولا در حوزه وظایف شهرداری تهران نیست و ثانیا این طرح نباید صرفا در محدوده تهران اجرایی شود. این قبیل طرح‌ها باید از پشتوانه سیاست‌های دولتی برخوردار باشند و منابع آنها هم باید مشخص شود.
افزایش تبعیض میان تهران و شهر‌های دیگر
استاد دانشگاه چمران اهواز با انتقاد از اجرای این طرح فقط در شهر تهران، بیان کرد: همین اکنون هم شهر تهران در مقایسه با شهر‌های دیگر، شهر‌های کوچک‌تر و روستاها، از امتیازات و امکانات زیادی برخوردار است و همین موضوع باعث ایجاد تبعیض شده است.
افقه افزود: اکنون احساس تبعیض میان مناطق مختلف ایران با تهران، مشهود است و همین موضوع موجب مهاجرت بسیار به شهر تهران شده است بنابراین اگر قرار باشد چنین طرحی اجرا شود، باید ملی باشد و نه فقط محدود به سطح شهر تهران.
این تحلیلگر مسائل اقتصادی با اشاره به احتمال ایجاد رانت و صف با اجرای این طرح، عنوان کرد: وقتی عرضه کالایی کم باشد، قیمت آن کالا هم افزایش می‌یابد. اگر قرار باشد قیمت چیزی را ثابت نگه دارند، باید جلوی ایجاد فساد را هم بگیرند، اما معمولا در این طرح‌ها، فساد هم ایجاد می‌شود.
به گفته او، این طرح احتمالا هم منجر به ایجاد صف‌های طولانی و هم منجر به ایجاد فساد و سوءاستفاده از امکانات فروشگاه‌های مشمول این طرح، خواهد شد!
شهرداری به وظایف ذاتی خود هم نمی‌رسد!
افقه همچنین تصریح کرد که بدون مهار تورم، امکان تثبیت برخی اقلام در اقتصاد وجود ندارد.
او توضیح داد: در شرایط تورمی، باید به فکر سیاست‌های دیگری، از جمله افزایش عرضه بود. اهمیت این سیاست‌ها در مقطع فعلی بیشتر هم می‌شود چرا که مشکل تورم ما اولا به سیاست‌های پولی و مالی داخلی بازمی‌گردد و ثانیا، به مشکلات ما در روابط خارجی، جنگ و تحریم مربوط است. پس اکنون عملا این امکان وجود ندارد که مشکل تورم را با سیاست‌های این‌چنینی حل کنند.
این اقتصاددان هشدار داد: پیداست که این طرح جزو تخصص آقای زاکانی نیست و ایشان وارد معرکه‌ای شده است که زیان‌های آن بسیار است.
افقه سرانجام خاطرنشان کرد: در شرایط که شهرداری تهران وظایف خود را انجام نمی‌دهد، چطور می‌خواهد وظیفه جدیدی به وظایف کارکنان خود اضافه کند؟ شهرداری تهران با اجرای طرح تورم صفر، عملا از وظایف دیگر خود هم بازمی‌ماند.
نظرات کاربران