همتی به بسنت پاسخ داد؛ بازار دلار جنگ لفظی را چگونه می‌خواند؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، روز پنجشنبه ۸ اکتبر (۱۶ مهر) به اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، واکنش نشان داد. این واکنش پس از دوره‌ای از نوسان شدید در بازار ارز و در زمانی مطرح شد که قیمت‌ها به آرامش نسبی رسیده‌اند. پیش‌تر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، این مناقشه لفظی را با بسنت آغاز کرده بود.

اهمیت این رویداد برای خانوارها در یک نکته خلاصه می‌شود: در بازار ارز ایران، سخن مقام‌ها گاهی به اندازه عرضه و تقاضا اثر دارد. هر پیام از واشنگتن یا تهران می‌تواند انتظارات مردم درباره قیمت آینده دلار را جابه‌جا کند. این انتظارات نیز در تصمیم‌های روزمره، از نگه‌داشتن پس‌انداز ریالی تا خرید کالای بادوام، بازتاب پیدا می‌کند.

چرا حرف بسنت برای بازار مهم است؟

وزارت خزانه‌داری آمریکا نهاد اصلی طراحی و اجرای تحریم‌های مالی است. به همین دلیل، اظهارات وزیر این وزارتخانه درباره اقتصاد ایران برای فعالان بازار ارز وزن ویژه‌ای دارد. معامله‌گران این سخنان را نشانه‌ای از شدت فشار بر درآمدهای ارزی کشور تفسیر می‌کنند. کاهش این درآمدها یعنی عرضه کم‌تر ارز و فشار بیش‌تر بر نرخ دلار.

در مقابل، پاسخ رئیس کل بانک مرکزی را می‌توان نوعی «مداخله کلامی» دانست. مداخله کلامی یعنی سیاست‌گذار پولی با پیام و موضع‌گیری، و نه با فروش مستقیم ارز، می‌کوشد انتظارات بازار را مدیریت کند. هدف چنین پیامی معمولاً این است که به بازار اطمینان دهد ابزار کافی برای کنترل نوسان در اختیار است.

کشمکش انتظارات در بازار

بازار ارز در این روزها میان دو نیرو قرار دارد. از یک سو، فروکش‌کردن التهاب اخیر نشان می‌دهد بخشی از تقاضای هیجانی تخلیه شده است. از سوی دیگر، تداوم مناقشه لفظی میان مقام‌های دو کشور می‌تواند این حس را زنده نگه دارد که فشارهای خارجی کاهش نیافته است.

تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد اثر این‌گونه اظهارات معمولاً کوتاه‌مدت است. روند بلندمدت نرخ ارز بیش‌تر به عواملی مانند میزان دسترسی به درآمدهای نفتی، نرخ تورم داخلی و حجم نقدینگی بستگی دارد. بنابراین محتمل‌ترین سناریو این است که بازار، بیش از واکنش به کلمات، منتظر نشانه‌های ملموس در این متغیرها بماند.

برای کسانی که تصمیم مالی پیش رو دارند، تفکیک «خبر» از «روند» اهمیت دارد. یک جدال لفظی ممکن است قیمت را برای چند ساعت یا چند روز جابه‌جا کند. اما مسیر پایدار دلار را داده‌های اقتصادی تعیین می‌کند، نه شدت لحن مقام‌ها.