در چند سال گذشته بازارهای IPO جهان در وضعیتی بلاتکلیف گرفتار بوده‌اند و سطح فعالیت آنها پایین‌تر از میانگین‌های تاریخی بوده است. اما به نظر می‌رسد که تحت تأثیر فناوری هوش مصنوعی و زیرساخت‌های مرتبط، چرخه جدیدی در بازارهای IPO جهان در حال شکل‌گیری است.
به گزارش صدای بورس ، بررسی‌ها نشان می‌دهند، پس از چند سال افت آمار عرضه‌های اولیه سهام، اشتهای سرمایه‌گذاران به IPOها دوباره بازگشته و شرکت‌ها مشتاق هستند تا از این شرایط بیشترین بهره را ببرند.
با توجه به اینکه در بازار آمریکا نامزدهای چند تریلیون دلاری آماده ورود به بازار سهام تا پایان سال هستند، انتظار می‌رود سال پرباری برای بازار جهانی IPO رقم بخورد. در ادامه نگاهی به تازه‌ترین آمار عرضه‌های اولیه سهام جهان می‌اندازیم.
بررسی عملکرد بازار جهانی IPO از سال ۲۰۲۲ تاکنون نشان می‌دهد که نیمه نخست امسال یکی از بهترین دوره‌ها برای این بازار بوده است. در سال ۲۰۲۲ در مجموع تعداد ۱۴۱۵ عرضه اولیه به ارزش ۱۸۴ میلیارد دلار انجام شد. یک سال بعد، ۱۳۵۱ عرضه با ارزش ۱۲۶ میلیارد دلار به ثبت رسید. با ادامه روند نزولی، در سال ۲۰۲۴ تعداد IPOها به ۱۲۴۰ مورد و ارزش آنها به ۱۲۳ میلیارد دلار کاهش یافت. در سال ۲۰۲۵ شرایط بهتر شد و در مجموع ۱۳۴۰ عرضه اولیه به ارزش ۱۸۷ میلیارد دلار انجام شد. اما در بازه زمانی نیم‌سال، شرایط به گونه چشمگیری تغییر کرده است.
در نیم‌سال نخست ۲۰۲۵ بازارهای جهانی شاهد ۵۴۸ عرضه اولیه به ارزش کلی ۶۲ میلیارد دلار بودند. در نیمه نخست امسال گرچه تعداد IPOها با کاهش روبه‌رو شد و به ۵۰۹ مورد رسید، اما ارزش آنها با جهشی چشمگیر به رقم ۱۹۴ میلیارد دلار افزایش یافت. به بیان دیگر، ارزش عرضه‌های اولیه سهام در نیمه نخست امسال از کل سال‌های پس از ۲۰۲۲ بیشتر بوده است.
در بازه فصلی نیز، سال ۲۰۲۶ پیشتاز است. بررسی عرضه‌های اولیه فصلی از سال ۲۰۲۴ تا پایان نیمه نخست امسال نشان می‌دهد که در سه ماه دوم سال ۲۰۲۶ تعداد ۲۷۳ عرضه اولیه به ارزش ۱۵۱ میلیارد دلار در بورس‌های جهان انجام شده است. این آمار در سه ماه دوم سال گذشته به ترتیب ۲۴۸ عرضه به ارزش ۳۲ میلیارد دلار و در سه ماه دوم سال ۲۰۲۴ هم به ترتیب ۲۸۰ عرصه به ارزش ۲۸ میلیارد دلار ثبت شده است.
در تقسیم‌بندی منطقه‌ای، بازارهای سهام منطقه Americas (آمریکای شمالی، جنوبی، مرکزی) با کمترین تعداد IPO بالاترین درآمد را در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ کسب کردند. تعداد عرضه‌های اولیه در این منطقه به ۸۵ مورد و ارزش آنها به ۱۳۰ میلیارد دلار رسید. در منطقه APAC (آسیا و اقیانوسیه) ۲۴۷ عرضه اولیه به ارزش ۴۷ میلیارد دلار به ثبت رسید. در بازارهای سهام منطقه EMEA (اروپا، خاورمیانه، آفریقا) نیز ۱۷۷ عرضه اولیه به ارزش ۱۶ میلیارد دلار انجام شد. ارزش بالای عرضه‌های اولیه سهام در منطقه Americas (با وجود تعداد پایین) نشان‌دهنده بزرگی شرکت‌های عرضه‌شده در این منطقه است. ارزش برخی از این شرکت‌ها بیشتر از ارزش بازار برخی بورس‌های جهان است. این آمارها در نمودارهای ارائه‌شده قابل مشاهده هستند.
بازار جهانی IPO در سال ۲۰۲۶ شاهد بازگشت چشمگیری بوده است اما نه آنگونه که بسیاری تصور می‌کردند. رشد عرضه‌های اولیه در این دوره نه حاصل افزایش تعداد بلکه به دلیل جهش درآمدهای حاصله بوده است. در واقع با وجود کاهش تعداد عرضه‌ها در نیمه نخست امسال نسبت به سال گذشته، درآمد حاصل از آنها به شدت افزایش یافته است. در همین حال، به دلیل عرضه‌های بزرگی همچون عرضه سهام شرکت اسپیس ایکس، بازار آمریکا پیشتاز بازگشت رونق بود، اما فعالیت‌های مربوط به عرضه اولیه در منطقه خلیج فارس و در سطح گسترده‌تر، در منطقه MENA (خاورمیانه و شمال آفریقا) تحت تاثیر شرایط متغیر بازار و بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیک، گزینشی‌تر شده است.
در ادامه نگاهی به مهم‌ترین داده‌های بازار عرضه‌های اولیه سهام در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ می‌اندازیم.
در نیمه نخست امسال میزان درآمد حاصل از عرضه‌های اولیه با بیش از ۲۰۰ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل روبه‌رو شد. این در حالی است که تعداد عرضه‌ها شاهد افت ۱۲ درصدی بوده است. این افزایش چشمگیر نشان‌دهنده گرایش به معاملات بزرگتر است. در واقع سرمایه‌گذاران خرید سهام شرکت‌هایی را ترجیح می‌دهند که از ترکیب سودآوری و چشم‌انداز رشد بلندمدت برخوردار باشند.
بزرگترین IPO تاریخ به ارزش ۸۶.۲ میلیارد دلار مربوط به عرضه اولیه سهام شرکت اسپیس ایکس متعلق به میلیاردر مشهور، ایلان ماسک بود. ارزش این IPO تقریباً سه‌ونیم برابر ارزش عرضه اولیه ۲۵ میلیارد دلاری شرکت علی‌بابا در سال ۲۰۱۴ است.
در نیمه نخست امسال، شرکت‌های صنعتی فعال‌ترین بخش عرضه‌های اولیه جهان بوده‌اند، به طوری که ۲۵ درصد کل عرضه‌ها به آین بخش تعلق داشته است. بخش‌های فناوری، رسانه و ارتباطات با ۱۹ درصد و تولیدکنندگان کالاهای مصرفی با ۱۴ درصد رتبه‌های بعدی را در اختیار داشتند. در مقابل، ترکیب عرضه‌های اولیه در اروپا، خاورمیانه، هند و آفریقا متفاوت بود. در بورس‌های این مناطق، ۲۲ درصد IPOها به تولیدکنندگان مصرفی، ۲۰ درصد به شرکت‌های صنعتی و ۱۶ درصد به املاک و ساخت‌وساز تعلق داشت.
در منطقه اروپا، خاورمیانه، هند و آفریقا (EMEIA)، به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیک و ابهام در چشم‌انداز اقتصاد کلان، آمار عرضه‌های اولیه با کاهش روبه‌رو شد، اما درآمد حاصل از IPOها به دلیل حمایت سرمایه‌گذاران تقریباً ثابت باقی ماند.
در همین حال، منطقه منا (خاورمیانه و شمال آفریقا) با افت ۸۰ درصدی میزان عرضه‌های اولیه روبه‌رو شد. همچنین درآمد حاصل از عرضه‌ها بیش از ۹۰ درصد کاهش یافت. در یک سال گذشته، تنش‌ها و درگیری‌ها فشار زیادی بر بازارهای سهام منطقه وارد کرده‌اند.
در نیمه نخست امسال، بازار سهام کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در مجموع ۱.۲ میلیارد دلار از عرضه‌های اولیه درآمد کسب کردند. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۳ درصد کاهش نشان می‌دهد. در سه ماه دوم ۲۰۲۶ عرضه اولیه سهام شرکت SAOG با کسب ۶۷۷.۵ میلیون دلار درآمد توانست عنوان بزرگترین IPO این منطقه را به دست آورد. پس از آن، عرضه اولیه سهام شرکت IAC مستقر در دوبی با ۱۶۸.۵ میلیون دلار رتبه دوم را کسب کرد.
در نیمه نخست امسال، ۱۲۳ عرضه اولیه جهان مربوط به SPAC (شرکت با هدف میژه تملک) بوده است. درآمد حاصل از این عرضه‌ها در مجموع به ۲۱ میلیارد دلار رسید.
درآمد عرضه‌ها (میلیارد دلار)
کمبود فناوری نداریم؛ مشکل در حکمرانی فناوری است/ هوش مصنوعی باید تصمیم‌یار مدیر شهری باشد
رشد ۱۶۴ درصدی گنجه دینامیس در نیم‌سال نخست ۱۴۰۵
سبد پیشنهادی بازار سرمایه هفته سوم مهر
سبقت گرفتگان هفته در رالی بورس
پذیره‌نویسی صندوق «خاورمیانه» از ۱۹ مهر ماه آغاز می‌شود
نماد «غبهار» در بازار دوم درج شد
طلا از نفس افتاد، خریداران نه/ این روزها پول‌ها کجا می‌روند؟
۸ میلیون واحد؛ قله جدید بورس
از رکورد تورم تا رونق بورس؛ اقتصاد ایران در نیمه نخست ۱۴۰۵
شماره ۶۴۷ هفته نامه اطلاعات بورس منتشر شد
سبد پیشنهادی بازار سرمایه هفته دوم مهر
سبد پیشنهادی بازار سرمایه هفته سوم مهر
چرا نمادهای پالایشی متوقف شدند؟
دولت جیب سهامداران را دوخت/ نمادهای پتروشیمی کی باز می‌شوند؟
سرمایه‌سوزی برای بقای اقتصاد
اقتصاد ایران سال‌هاست بخشی از هزینه فشارهای انباشته را نه از محل سرمایه‌گذاری تازه، بلکه از جیب سرمایه‌های گذشته می‌پردازد؛ روندی که به گفته لطفعلی بخشی، اقتصاددان، ظرفیت تولید و توان رشد آینده اقتصاد را فرسوده می‌کند. این در حالی است که اقتصاد ایران، در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ همچنان با مجموعه‌ای از عدم‌قطعیت‌ها روبه‌رو است. فشارهای ارزی، کسری بودجه، تورم، محدودیت‌های تجاری و نااطمینانی‌های سیاسی همگی شرایط عدم قطعیت را رقم زده‌اند.
ورود شرکت مهندسی توسعه آب آسیا به بازار دوم فرابورس، در شرایطی رقم خورده که تأمین آب پایدار به یکی از الزامات توسعه صنایع بزرگ کشور تبدیل شده است. این شرکت که با نماد «آب» در فرابورس درج شده، اکنون خود را برای عرضه اولیه آماده می‌کند و همزمان برنامه افزایش ظرفیت نمک‌زدایی آب دریا را دنبال می‌کند. ظرفیت فعلی تولید آب شیرین‌شده این مجموعه ۴۰۰ هزار مترمکعب در روز است و هدف‌گذاری شرکت، افزایش این ظرفیت تا یک میلیون مترمکعب در روز است.
نظرات کاربران