به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی طرحی را آغاز کرده که بر پایه آن ۲ میلیارد دلار اسکناس به مردم عرضه می‌شود. مرحله نخست این طرح ۱ میلیارد دلار است. هر فرد بالای ۱۸ سال می‌تواند تا سقف ۱۰ هزار دلار خرید کند.
اهمیت این تصمیم فقط به حجم دلار عرضه‌شده محدود نمی‌شود. برآوردها نشان می‌دهد ارزش ریالی کل این بسته به حدود ۵۲۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد. پرسش اصلی بازار این است که سیاست‌گذار بیش‌تر به دنبال آرام‌کردن نرخ ارز است یا به دنبال بیرون‌کشیدن این حجم پول از چرخه اقتصاد. پاسخ این پرسش بر انتظارات خانوارها درباره قیمت دلار و تورم اثر می‌گذارد.
عددها چه می‌گویند
اگر ۵۲۰ هزار میلیارد تومان بر ۲ میلیارد دلار تقسیم شود، میانگین حدود ۲۶۰ هزار تومان برای هر دلار به دست می‌آید. این رقم حاصل محاسبه است و نرخ رسمی اعلام‌شده نیست. با سقف ۱۰ هزار دلار برای هر نفر، ۱ میلیارد دلار مرحله نخست در کامل‌ترین حالت تنها به ۱۰۰ هزار نفر می‌رسد.
این مقایسه نشان می‌دهد که سهم هر خریدار در عمل به میزان تقاضا وابسته است. هرچه شمار متقاضیان بیش‌تر باشد، احتمال اینکه بسیاری از افراد به سقف خرید نرسند هم بیش‌تر می‌شود. شیوه توزیع و اولویت‌بندی متقاضیان هنوز از جزئیات مهم و تعیین‌کننده این طرح است.
دو هدف در یک سیاست
از یک سو، عرضه مستقیم اسکناس به مردم بخشی از تقاضا را از بازار آزاد خارج می‌کند. وقتی خریدار خانگی دلار را از مسیر رسمی تهیه کند، فشار خرید در بازار غیررسمی کاهش می‌یابد. این همان کشمکش همیشگی بازار است که در آن عرضه بیش‌تر می‌تواند سرعت رشد نرخ را کند کند.
از سوی دیگر، فروش دلار به معنای دریافت ریال از مردم است. بانک مرکزی با این کار بخشی از نقدینگی، یعنی مجموع پول و شبه‌پول در گردش، را جذب می‌کند. کاهش نقدینگی در شرایط تورمی می‌تواند فشار بر قیمت کالاها و دارایی‌ها را کم کند و همزمان منابع ریالی تازه‌ای در اختیار سیاست‌گذار بگذارد.
اثر نهایی این طرح به تداوم عرضه و مرحله دوم آن بستگی دارد. تحلیلگران انتظار دارند بازار در روزهای آینده به جزئیات اجرایی، از جمله نرخ فروش و سرعت تحویل اسکناس، واکنش نشان دهد. تا زمان روشن‌شدن این جزئیات، محتمل‌ترین سناریو نوسان محدود نرخ در بازار آزاد همراه با رصد دقیق تصمیم‌های بعدی بانک مرکزی است.
نظرات کاربران