به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، عرضه ۲ میلیارد دلار اسکناس از سوی بانک مرکزی، تازه‌ترین ابزار برای مهار نوسان دلار است. یک بررسی آماری نشان می‌دهد این اقدام بیش‌تر نقش یک ابزار موقت را دارد. علت آن است که عوامل اصلی نوسان ارز در ساختار اقتصاد ریشه دارد.
این تفاوت برای خانوارها اهمیت دارد. عرضه اسکناس می‌تواند در کوتاه‌مدت صف تقاضای ارز نقد را کوتاه کند و از شدت نوسان بکاهد. اما اگر عوامل بنیادی تغییر نکند، فشار بر ریال پس از کاهش عرضه ممکن است بازگردد. به بیان ساده، اثر این بسته بر ارزش پول ملی به پایداری سیاست‌های پشت آن بستگی دارد.
۲ میلیارد دلار چقدر است؟
۲ میلیارد دلار معادل ۲۰ میلیون برگ اسکناس ۱۰۰ دلاری است. هر برگ از این اسکناس حدود ۱ گرم وزن دارد؛ یعنی این حجم پول نزدیک به ۲۰ تن کاغذ است. این رقم برای پاسخ به تقاضای خرد ارز نقد اثر محسوسی دارد. با این حال، در مقایسه با کل تقاضای ارز اقتصاد، منبعی محدود به شمار می‌رود.
چهار ریشه نوسان دلار
نخستین عامل، رشد نقدینگی است. نقدینگی یعنی مجموع پول نقد و سپرده‌های در گردش در اقتصاد. هرچه این حجم سریع‌تر از تولید رشد کند، بخشی از آن به سمت دارایی‌هایی مانند دلار و طلا می‌رود و قیمت آن‌ها را بالا می‌برد.
عامل دوم، ناترازی بانک‌هاست؛ یعنی وضعیتی که تعهدات یک بانک از دارایی‌های سالم آن بیش‌تر است. این بانک‌ها برای جبران کسری به منابع بانک مرکزی تکیه می‌کنند و پایه پولی، یعنی پولی که بانک مرکزی مستقیماً خلق می‌کند، بزرگ‌تر می‌شود. عامل سوم، کسری بودجه دولت است. وقتی دولت این شکاف را با استقراض پر می‌کند، حجم پول در گردش دوباره افزایش می‌یابد.
چهارمین عامل به سمت عرضه بازار برمی‌گردد. بخشی از ارز حاصل از صادرات به چرخه رسمی اقتصاد بازنمی‌گردد. نتیجه، کاهش عرضه پایدار ارز است؛ یعنی منبعی که باید تقاضای بازار را به‌طور مستمر پاسخ دهد، کوچک‌تر می‌ماند.
اکنون دو نیرو در بازار ارز رودرروی هم قرار دارند. در یک سو، عرضه اسکناس فشار تقاضا را موقتاً کاهش می‌دهد. در سوی دیگر، رشد نقدینگی و کسری‌های مالی تقاضای ارز را زنده نگه می‌دارد. محتمل‌ترین سناریو آن است که دوام اثر این عرضه به همراهی سیاست‌های پولی و بودجه‌ای بستگی داشته باشد.
نظرات کاربران