دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در یکی از شدیدترین موضع‌گیری‌های خود علیه دولت اوکراین، خواستار جایگزینی ولودیمیر زلنسکی شد و از حملات اوکراین به تأسیسات نفتی روسیه به‌شدت انتقاد کرد. این اظهارات یک روز پس از اعلام توافق واشنگتن و مسکو درباره صادرات گازوئیل روسیه مطرح شد؛ توافقی که زلنسکی آن را عامل تشویق کرملین به ادامه حملات نظامی دانسته است. هم‌زمان، بمباران شهر زاپوریژیا در جنوب اوکراین دست‌کم ۲۰ کشته، از جمله سه کودک، بر جای گذاشته و اختلاف میان دو کشور بر سر نحوه پایان دادن به جنگ را تشدید کرده است.
دونالد ترامپ روز شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۵ (۱۰ اکتبر ۲۰۲۶) در گفت‌وگو با خبرنگاران در کاخ سفید اعلام کرد که زمان تغییر رئیس‌جمهور اوکراین فرا رسیده است. او ولودیمیر زلنسکی را مسئول آسیب رساندن به عرضه جهانی گازوئیل از طریق حمله به پالایشگاه‌های روسیه دانست و گفت: «فکر می‌کنم وقت آن رسیده که اوکراین رئیس‌جمهور جدیدی داشته باشد.»
ترامپ با اشاره به نقش روسیه در بازار جهانی سوخت افزود که حملات اوکراین به زیرساخت‌های نفتی این کشور، برای کشاورزان و دامداران آمریکایی مشکل ایجاد کرده است. او گفت روسیه بخش بزرگی از گازوئیل مورد نیاز جهان را تأمین می‌کند و حمله به پالایشگاه‌های این کشور بر بازار سوخت تأثیر می‌گذارد.
این موضع‌گیری در حالی صورت گرفت که ترامپ روز جمعه از توافقی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، برای تسهیل صادرات گازوئیل روسیه و رفع تحریم‌های مرتبط خبر داده بود. دولت روسیه نیز روز شنبه اعلام کرد ممنوعیت صادرات گازوئیل را تا حدی لغو کرده است.
افزایش شدید قیمت جهانی گازوئیل پس از آغاز جنگ ایران در ماه فوریه، به یکی از مشکلات سیاسی دولت ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه آینده آمریکا تبدیل شده است. جمهوری‌خواهان نگران‌اند که ادامه افزایش قیمت سوخت به موقعیت آن‌ها در انتخابات کنگره آسیب بزند و زمینه کسب اکثریت در یک یا هر دو مجلس را برای دموکرات‌ها فراهم کند.
زلنسکی: لغو تحریم‌ها روسیه را به ادامه بمباران تشویق کرده است
ولودیمیر زلنسکی روز شنبه در واکنش به توافق واشنگتن و مسکو، آمریکا را به ارسال پیام نادرست به کرملین متهم کرد. او گفت کاهش فشار اقتصادی بر روسیه، این کشور را به ادامه حملات علیه شهرهای اوکراین تشویق می‌کند.
زلنسکی با اشاره به بمباران مرگبار زاپوریژیا گفت: «امروز روسیه با انداختن پنج بمب هدایت‌شونده بر ساختمان‌های مسکونی زاپوریژیا، بابت لغو تحریم‌های صادرات گازوئیل تشکر کرد.»
او افزود حملات شب گذشته بار دیگر نشان داده است که مسکو هرگونه کاهش فشار را نشانه‌ای از امکان ادامه جنگ و بمباران شهرها تلقی می‌کند. رئیس‌جمهور اوکراین تأکید کرد که برای متوقف کردن جنگ باید پیام‌های متفاوتی به روسیه ارسال شود.
به گزارش رویترز، حمله روز شنبه به شهر زاپوریژیا دست‌کم ۲۰ کشته، از جمله سه کودک، بر جای گذاشت. در یکی از حملات، بخشی از یک ساختمان مسکونی به تلی از آوار تبدیل شد و یک دختر شش‌ساله جان باخت.
آناتولی چومنی، پدربزرگ این کودک، پس از بیرون کشیده شدن پیکر نوه‌اش از زیر آوار، در حالی که گریه می‌کرد گفت تولد او قرار بود در پایان ماه برگزار شود.
زاپوریژیا در ماه‌های گذشته بارها هدف حملات روسیه قرار گرفته و شدت بمباران این شهر در هفته‌های اخیر افزایش یافته است.
نزدیک به ۱۰۰ کشته در حملات چند روز اخیر روسیه
حمله به زاپوریژیا سومین حمله پرتلفات به مناطق اوکراین در طول یک هفته بود. در حملات روزهای چهارشنبه و پنجشنبه نیز نزدیک به ۸۰ غیرنظامی کشته شدند.
از جمله این تلفات، دست‌کم ۳۰ نفر در حمله بمبارانی به شهر کراماتورسک در شرق اوکراین و ۲۲ نفر در حمله موشکی به شهر پریلوکی، در حدود ۱۳۰ کیلومتری شرق کی‌یف، جان باختند.
به این ترتیب، بر اساس آمار منتشرشده در گزارش رویترز، مجموع کشته‌شدگان این حملات در چند روز اخیر به حدود ۱۰۰ نفر رسیده است.
ترامپ: زلنسکی باید حمله به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند
ترامپ در ادامه سخنان خود در کاخ سفید گفت پیش‌تر به زلنسکی هشدار داده بود که تأسیسات پالایش نفت روسیه را هدف قرار ندهد.
او گفت: «به او گفتم هر کاری می‌خواهی بکن، اما پالایشگاه‌ها را نزن. هدف‌های زیادی وجود دارد. پالایشگاه‌ها را نزن. اما او رفت و حمله کرد.»
رئیس‌جمهور آمریکا سپس با لحنی تند خواستار توقف این حملات شد و افزود: «بهتر است هرچه زودتر این کار را متوقف کند.»
ترامپ همچنین زلنسکی را به ناتوانی در دستیابی به توافق صلح متهم کرد و گفت: «پیشنهاد می‌کنم رهبر جدیدی انتخاب کنند که بتواند توافق کند، چون او می‌توانست توافق‌های زیادی انجام دهد، اما به دلایلی هرگز این کار را نمی‌کند.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که دولت اوکراین از واشنگتن خواسته به‌جای کاهش تحریم‌ها، فشار بر مسکو را برای آغاز مذاکرات جدی پایان جنگ افزایش دهد.
انتقاد از توافق ترامپ و پوتین در آمریکا و بریتانیا
توافق صادرات گازوئیل روسیه با انتقاد شماری از قانون‌گذاران آمریکایی، از جمله برخی جمهوری‌خواهان، روبه‌رو شده است.
دان بیکن، نماینده جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا، اعلام کرد اکنون زمان اجرای تحریم‌های بیشتری است که کنگره به‌تازگی تصویب کرده، نه کاهش تحریم‌ها علیه روسیه.
تحلیلگران بازار انرژی نیز گفته‌اند توافق جدید احتمالاً نمی‌تواند کاهش پایدار قیمت سوخت را به دنبال داشته باشد، زیرا حجم صادرات روسیه همچنان بسیار کمتر از میزان معمول در شرایطی است که پالایشگاه‌های این کشور هدف حمله قرار نمی‌گیرند.
در اروپا نیز دولت بریتانیا بر ادامه فشار اقتصادی بر روسیه تأکید کرده است. اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، روز شنبه در گفت‌وگویی با زلنسکی اعلام کرد لندن تحریم‌های خود علیه روسیه را تقویت خواهد کرد.
به گفته سخنگوی دفتر نخست‌وزیری بریتانیا، قرار است دو رهبر طی روزهای آینده دیداری حضوری داشته باشند.
مذاکرات صلح در میامی و احتمال سفر نمایندگان ترامپ به مسکو
هم‌زمان با تشدید اختلافات واشنگتن و کی‌یف، نمایندگان اوکراین و کشورهای اروپایی روز جمعه در میامی با مذاکره‌کنندگان آمریکایی دیدار کردند. هدف این مذاکرات، تدوین پیشنهادی مشترک برای پایان دادن به جنگ چهار سال و نیمه روسیه و اوکراین عنوان شده است.
ترامپ در حالی توافق گازوئیل با روسیه را اعلام کرد که مذاکرات میامی همچنان جریان داشت. زلنسکی گفته است این تصمیم برای دولت اوکراین غیرمنتظره بوده است.
دیمیترو لیتوین، مشاور ریاست‌جمهوری اوکراین، روز شنبه اعلام کرد هیئت مذاکره‌کننده این کشور در حال بازگشت از آمریکا است.
از سوی دیگر، ولادیمیر پوتین پس از گفت‌وگوی تلفنی روز جمعه با ترامپ اعلام کرد ازسرگیری فوری مذاکرات صلح بعید به نظر می‌رسد. او حملات پهپادی اوکراین به مسکو را از دلایل این وضعیت دانست.
خبرگزاری دولتی تاس روسیه نیز به نقل از یک منبع گزارش داده است که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مذاکره‌کنندگان آمریکایی، ممکن است ظرف دو هفته آینده به مسکو سفر کنند.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که اختلاف بر سر حمله به تأسیسات انرژی روسیه، توافق صادرات گازوئیل و چگونگی پایان دادن به جنگ، روابط واشنگتن و کی‌یف را وارد مرحله تازه‌ای از تنش کرده است.
نظرات کاربران