به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، اصلاح نرخ بنزین کارت سوخت در جایگاه‌ها، مسئله ناترازی بنزین را حل نکرده است. ناترازی یعنی تولید و قیمت فعلی سوخت با حجم مصرف کشور هم‌خوانی ندارد. این شکاف هم در قیمت دیده می‌شود و هم در مصرف. اکنون این پرسش مطرح است که آیا نرخ هر لیتر بنزین به محدوده ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان می‌رسد یا نه.
این پرسش برای خانوارها اهمیت مستقیم دارد. بنزین فقط هزینه پرکردن باک خودرو نیست. نرخ سوخت در هزینه حمل کالا، کرایه حمل‌ونقل و بخشی از قیمت‌های روزمره اثر می‌گذارد. هر بحث درباره گران‌شدن سوخت معمولاً انتظار تورمی را بالا می‌برد. انتظار تورمی یعنی پیش‌بینی مردم و فعالان بازار از گرانی‌های بعدی؛ عاملی که بر تقاضای دلار و طلا هم اثر دارد.
ریشه ناترازی کجاست؟
گزارش‌ها ریشه مسئله را در سه عامل نشان می‌دهند. نخست، مصرف بالای سوخت در خودروهای داخلی است. دوم، فرسودگی ناوگان خودرویی کشور است. سوم، توسعه‌نیافتگی حمل‌ونقل عمومی است که بسیاری از مردم را به خودروی شخصی وابسته کرده است.
ترکیب این سه عامل یعنی مصرف بنزین با افزایش قیمت به‌سرعت کم نمی‌شود. اقتصاددانان این وضعیت را «کشش قیمتی پایین» می‌نامند. به بیان ساده، حتی با گران‌شدن سوخت، بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان جایگزینی برای خودروی خود ندارند. به همین دلیل، اصلاح قیمت به‌تنهایی برای مهار مصرف کافی ارزیابی نمی‌شود.
فاصله قیمت و انگیزه قاچاق
سوی دیگر ماجرا قیمت بسیار پایین سوخت در ایران است. فاصله زیاد نرخ داخلی با قیمت سوخت در کشورهای همسایه، انگیزه قاچاق را تقویت می‌کند. هر لیتر بنزینی که از مرز خارج می‌شود، از سهم مصرف داخلی کم می‌کند و فشار بر عرضه را بیش‌تر می‌کند.
رقم ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان را باید در همین چارچوب دید. برآوردها نشان می‌دهد چنین عددی به ارزش بنزین در بازارهای منطقه نزدیک‌تر است تا به نرخ فعلی جایگاه‌ها. این رقم تاکنون در قالب پرسش و گمانه مطرح شده و در آیتم‌های خبری موجود، نشانی از مصوبه رسمی برای آن دیده نمی‌شود.
محتمل‌ترین سناریو این است که بحث قیمت سوخت در ماه‌های آینده نیز ادامه یابد. هر نشانه تازه درباره تغییر نرخ بنزین می‌تواند بر انتظارات تورمی و در نتیجه بر رفتار بازارهای دارایی اثر بگذارد. میزان این اثر به جزئیات هر تصمیم احتمالی و زمان اجرای آن بستگی خواهد داشت.
نظرات کاربران