به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی تازه، مصرف برق تجهیزات استخراج رمزارز در ایران را حدود ۸.۵ میلیارد کیلووات‌ساعت برآورد کرده است. تمرکز این گزارش بر استخراج غیرمجاز است. پرسش اصلی گزارش این است که این فعالیت چه سهمی در ناترازی شبکه برق کشور دارد.
این موضوع از آن رو اهمیت دارد که ناترازی برق به زندگی روزمره خانوارها و کسب‌وکارها گره خورده است. ناترازی یعنی فاصله میان تولید و مصرف برق. هر قدر این فاصله بیش‌تر شود، احتمال خاموشی برنامه‌ریزی‌شده و توقف کار واحدهای تولیدی بالا می‌رود. برای کسانی هم که در بازار رمزارز فعال‌اند، این گزارش می‌تواند نشانه‌ای از جهت سیاست‌گذاری آینده درباره استخراج باشد.
این عدد چقدر بزرگ است؟
عدد ۸.۵ میلیارد کیلووات‌ساعت به‌تنهایی تصویر روشنی نمی‌دهد. اگر این مقدار برق در طول ۱ سال مصرف شود، به‌طور میانگین با توان حدود ۹۷۰ مگاوات برابر است. به بیان ساده‌تر، این مقدار تقریباً همه تولید یک نیروگاه هزار مگاواتی است که در تمام ساعت‌های سال بدون توقف کار کند.
تفاوت اصلی ماینرها با بیش‌تر مصرف‌کننده‌ها، الگوی مصرف آن‌هاست. ماینر یا دستگاه استخراج رمزارز، رایانه‌ای تخصصی است که برای حل معادلات شبکه بلاک‌چین شبانه‌روز روشن می‌ماند. از این رو مصرف این دستگاه‌ها در ساعت‌های اوج بار و روزهای گرم سال هم کم نمی‌شود. همین ویژگی، فشار آن‌ها را بر شبکه در فصل کمبود برق بیش‌تر می‌کند.
کشمکش برق ارزان و شبکه فرسوده
یکی از عامل‌های اصلی جذابیت استخراج در ایران، قیمت پایین برق نسبت به بسیاری از کشورهاست. هزینه اصلی استخراج، برق است. بنابراین هر جا برق ارزان‌تر باشد، سود استخراج بیش‌تر است. استخراج غیرمجاز معمولاً از برق خانگی، کشاورزی یا صنعتی با تعرفه یارانه‌ای استفاده می‌کند و هزینه واقعی آن را به شبکه منتقل می‌کند.
در سوی دیگر، مزرعه‌های استخراج دارای مجوز قرار دارند که برق را با تعرفه‌ای جداگانه می‌خرند. در سال‌های گذشته، سیاست‌گذار انرژی چند بار در ماه‌های اوج مصرف، فعالیت این مزرعه‌ها را محدود یا متوقف کرده است. داده‌های گزارش تازه می‌تواند به بحث درباره تعرفه برق ماینرها، سازوکار مجوزدهی و سهم استخراج از سبد مصرف برق دامنه تازه‌ای بدهد.
از نگاه بازار جهانی، سهم ایران از هش‌ریت بیت‌کوین در سال‌های اخیر محدود بوده است. هش‌ریت یعنی مجموع توان پردازشی شبکه. به همین دلیل، تغییر سیاست‌های داخلی بیش‌تر بر فعالان و ماینرهای داخلی اثر دارد تا بر قیمت جهانی رمزارزها. با این حال، انتظار می‌رود گزارش‌هایی از این دست در تصمیم‌های آینده درباره تعرفه برق، مجوز استخراج و مدیریت مصرف در فصل‌های پرمصرف نقش داشته باشند.
نظرات کاربران