بازار سرمایه فراتر از مجموعه‌ای از معاملات، نمادها و سامانه‌های معاملاتی، شبکه‌ای پویا از تعاملات میان ناشران، سرمایه‌گذاران، نهادهای مالی، ارکان بازار، تحلیلگران، حسابرسان، رسانه‌ها و نهاد ناظر است. در این ساختار، کیفیت تعاملات میان ذینفعان، شفافیت اطلاعات، سرعت پاسخگویی و میزان اعتماد متقابل، مهم‌ترین شاخص‌های کارایی و اعتبار بازار محسوب می‌شوند. با این رویکرد، مدیریت ارتباط با شرکاء PRM (Partner Relationship Management) از یک ابزار مدیریتی در بنگاه‌های اقتصادی فراتر رفته و به رویکردی راهبردی برای سامان‌دهی و توسعه روابط در شبکه مالی کشور تبدیل می‌شود.
مدیریت ارتباط با شرکاء (PRM) در ادبیات کلاسیک، چارچوبی برای مدیریت ساختاریافته روابط با شرکای تجاری و راهبردی است؛ با این حال، در فضای بازار سرمایه می‌توان دامنه این مفهوم را متناسب با الزامات این حوزه بازتعریف کرد و آن را به مدیریت منسجم تعامل با ذینفعان گسترش داد. در این چارچوب، ناشران، نهادهای مالی و ارکان بازار قادرند مناسبات خود را با سهامداران، تحلیلگران، نهادهای ناظر، حسابرسان، بازارگردان‌ها، رسانه‌ها و سایر گروه‌های مرجع و مخاطبان حرفه‌ای، به شیوه‌ای یکپارچه، شفاف، اطلاعات‌محور و دوسویه سامان‌دهی کنند. تمرکز بسیاری از سازمان‌ها همچنان بر الگوی مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) است؛ حال آنکه بنگاه‌های فعال در بازار سرمایه با شبکه‌ای به‌مراتب پیچیده‌تر و گسترده‌تر از ذینفعان سروکار دارند. در این فضای تعاملی، سرمایه‌گذار تنها بخشی از اجزای شبکه ارتباطی است؛ چرا که ناشران ملزم به برقراری تعاملاتی چندسویه و مستمر با نهاد ناظر، ارکان بازار، طیف متنوع سهامداران (حقیقی، حقوقی و نهادی)، تحلیلگران، حسابرسان، مشاوران، رسانه‌ها و نهادهای مالی هستند. در چنین ساختاری، همان‌طور که CRM نقش محوری در حفظ مشتری دارد، مدیریت ارتباط با شرکاء (PRM) از یک ابزار ساده مدیریتی فراتر رفته و به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای اعتمادسازی، تثبیت اعتبار و خلق ارزش پایدار برای بنگاه‌های فعال در بازار سرمایه تبدیل شده است. ارتقای شفافیت و بهینه‌سازی جریان اطلاعات، از مهم‌ترین کارکردهای PRM در بازار سرمایه است. در شرایطی که سرمایه‌گذاران به داده‌های دقیق، متقن و به‌موقع نیاز دارند، نباید واحد روابط سرمایه‌گذاران (Investor Relations) IR تنها به انتشار خبر، اطلاعیه‌ها و پاسخگویی موردی به سهامداران محدود شود؛ این واحد نیازمند یک رویکرد سیستماتیک و ساختاریافته است و ضرورت دارد به مرکزی راهبردی و کانونی اثرگذار برای رصد، پایش و مدیریت هوشمند بازخوردهای بازار تغییر ماهیت دهد. در این راستا، مطالبات و پرسش های پرتکرار سهامداران، دغدغه‌های تحلیلگران، بازخوردها و خروجی‌های مجامع، دیدگاه‌های نهادهای مالی و حتی موضوعات مورد توجه رسانه‌های تخصصی، همگی منبعی غنی از داده‌های ارزشمند برای تصمیم‌سازی‌های کلان در شرکت‌ها محسوب می‌شوند.
مدیریت ارتباط با شرکاء (PRM) در بازار سرمایه، به معنای افزودن ابزاری تشریفاتی به سازوکارهای موجود نیست؛ بلکه تحولی راهبردی از «تعاملات موردی» به «مدیریت منسجم روابط با ذی نفعان» است. یک بازار کارآمد، فراتر از قوانین، سامانه‌ها و ابزارهای مالی، به زیرساختی استوار برای اعتمادآفرینی و ارتباطات حرفه‌ای نیاز دارد. هرچه روابط میان سازمان بورس، ناشران، نهادهای مالی، سرمایه‌گذاران و سایر بازیگران شفاف‌تر، منظم‌تر، دوسویه‌تر و مبتنی بر داده باشد، ظرفیت بیشتری برای شناسایی مسائل، اصلاح فرآیندها و ارتقای کیفیت تعاملات ایجاد خواهد شد. بنابراین، اولویت پیش‌رو، پذیرش اهمیت مدیریت ارتباط با شرکاء (PRM) نیست؛ تمرکز باید از تبیین ضرورت PRM به سمت مهندسی مدل اجرایی آن معطوف شود. در این راستا، طراحی و استقرار مدلی بومی، استاندارد، یکپارچه و قابل‌سنجش برای اجرای مدیریت ارتباط با شرکاء، نقشی تعیین‌کننده دارد. چنین مدلی می‌تواند با ایجاد هم‌افزایی میان حاکمیت شرکتی، روابط سرمایه‌گذاران (Investor Relations) IR، روابط عمومی، شفافیت اطلاعاتی، داده‌محوری و اعتمادسازی، زمینه ارتقای اثربخشی ارتباطات و تعاملات با شرکاء را فراهم سازد؛ به این ترتیب، PRM از یک مفهوم مدیریتی صرف، به بخشی جدایی‌ناپذیر از زیرساخت حرفه‌ای و کارآمد بازار سرمایه ایران تبدیل خواهد شد.
* شهرام شیرکوند ، حائز 37 رتبه برتر در جشنواره های بین المللی و ملی مطبوعات و خبرگزاری های کشور
نظرات کاربران