به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مسعود پزشکیان در اظهارات تازه خود گفت هزینه واقعی تأمین و انتقال بنزین را نمی‌توان نادیده گرفت. به گفته او، فقط هزینه جابه‌جایی هر لیتر از این سوخت به حدود ۵ هزار تومان می‌رسد. این در حالی است که بنزین سهمیه‌ای با نرخ ۱۵۰۰ تومان به دست مصرف‌کننده می‌رسد.
اهمیت این سخنان در زمان بیان آن است. بنزین یکی از پایه‌های هزینه حمل‌ونقل در اقتصاد ایران است و هر تغییر در قیمت آن، معمولاً به قیمت کالاها و خدمات نیز منتقل می‌شود. با این حال، رئیس‌جمهور در همان سخنان هشدار داد که تصمیم درباره قیمت بنزین باید تدریجی و با در نظر گرفتن شرایط جامعه گرفته شود.
فاصله هزینه و قیمت به زبان عدد
بر پایه رقم اعلام‌شده، هزینه جابه‌جایی هر لیتر بنزین حدود ۳.۳ برابر قیمت فروش سهمیه‌ای آن است. به بیان دیگر، به ازای هر لیتر، حدود ۳ هزار و ۵۰۰ تومان فاصله میان این دو عدد وجود دارد. این رقم تنها به جابه‌جایی مربوط است و هزینه‌های دیگر زنجیره تأمین را در بر نمی‌گیرد.
برای ملموس‌شدن این عدد، یک باک ۴۰ لیتری را در نظر بگیرید. پر کردن این باک با نرخ سهمیه‌ای ۶۰ هزار تومان هزینه دارد. اگر همین حجم با رقم ۵ هزار تومانی محاسبه شود، مبلغ به ۲۰۰ هزار تومان می‌رسد. این مقایسه صرفاً برای نشان دادن اندازه شکاف است و به معنای قیمت آینده بنزین نیست.
چرا بازار به این خبر حساس است
بنزین در اقتصاد ایران نقش «کالای لنگر» را دارد؛ یعنی کالایی که قیمتش انتظارات مردم و فعالان بازار درباره تورم را شکل می‌دهد. به همین دلیل، حتی بحث درباره تغییر قیمت آن می‌تواند بر انتظارات تورمی اثر بگذارد. انتظار تورمی همان پیش‌بینی مردم از افزایش قیمت‌ها در آینده است که خود بر رفتار خرید و پس‌انداز اثر می‌گذارد.
در سوی دیگر، تأکید رئیس‌جمهور بر رویکرد تدریجی نشان می‌دهد که موضوع هنوز در مرحله طرح بحث است. در اظهارات منتشرشده، هیچ زمان، نرخ یا سازوکار مشخصی برای تغییر قیمت اعلام نشده است. بنابراین، ارزیابی اثر احتمالی این بحث بر هزینه زندگی و بازارها به تصمیم‌های رسمی بعدی بستگی دارد.
نرخ ۱۵۰۰ تومانی بنزین سهمیه‌ای از سال ۱۳۹۸ ثابت مانده است. در این سال‌ها، فاصله میان قیمت فروش داخلی و هزینه تأمین سوخت، بارها در بحث‌های اقتصادی درباره یارانه انرژی و کسری بودجه مطرح شده است.
نظرات کاربران