بازار جهانی فولاد در هفته گذشته زیر فشار ضعف تقاضا و افزایش بی‌ثباتی قرار گرفت. سنگ آهن عقب نشست، قراضه و بیلت در محدوده‌ای کم‌نوسان باقی ماندند و قیمت ورق و میلگرد در برخی بازارها کاهش یافت. در ایران نیز آرامش موقت نرخ ارز معاملات فولاد را به فاز انتظار برد اما پشت این آرامش، محدودیت گاز و برق، کاهش عرضه، رشد هزینه مواد اولیه و تشدید تنگنای نقدینگی، بازار را به نقطه‌ای رسانده که در صورت بازگشت صعودی نرخ ارز، احتمال جهش قیمت‌ها هم‌زمان با کمبود کالا افزایش خواهد یافت.
مهسا نیکدل_ پایگاه خبری « معدن نامه »: بازار جهانی فولاد و مواد اولیه در هفته گذشته همچنان تحت تأثیر ضعف تقاضا، احتیاط خریداران و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل قرار داشت. در بازار چین، قیمت سنگ آهن نزولی شد و بازار قراضه نیز با وجود ثبات نسبی در ترکیه، با محدودیت تقاضا مواجه بود. در بخش محصولات فولادی نیز بیلت و ورق در اغلب بازارها بدون تغییر یا با کاهش قیمت معامله شدند. در بازار داخلی ایران نیز کاهش نرخ ارز در روزهای پایانی هفته از شدت معاملات کاست اما هم‌زمان محدودیت تولید، کمبود انرژی، کاهش عرضه و دشواری تأمین مالی، زمینه افزایش قیمت در صورت تغییر مسیر نرخ ارز را فراهم کرده است.
سنگ آهن در چین: زیان فولادسازان دست خریداران را بسته است
در بازار واردات سنگ آهن چین، قیمت سنگ آهن با خلوص ۶۱ درصد از حدود ۹۲ دلار به ۹۰.۵۰ دلار به ازای هر تن CFR چین کاهش یافت. تداوم فضای منفی بازار را می‌توان بیش از هر چیز به وضعیت نامناسب حاشیه سود فولادسازان نسبت داد.
کارخانه‌های فولادسازی چین در شرایط فعلی با زیان فعالیت می‌کنند و همین مسئله موجب شده تمایل آن‌ها برای خرید مواد اولیه کاهش یابد. فولادسازان ترجیح می‌دهند موجودی انبارهای خود را در سطوح پایین نگه دارند و تا زمانی که چشم‌انداز روشنی از تقاضای محصولات فولادی وجود نداشته باشد، از خریدهای سنگین خودداری کنند.
به‌این‌ترتیب کاهش قیمت سنگ آهن الزاماً به معنای بهبود شرایط تولید فولاد نیست بلکه می‌تواند نشانه‌ای از کاهش تولید و عقب‌نشینی تقاضای مواد اولیه باشد.
قراضه: ثبات ترکیه در کنار افزایش محدود قیمت‌ها در شرق آسیا
بازار جهانی قراضه در هفته گذشته عملکردی متفاوت از بازار سنگ آهن داشت. قیمت قراضه سنگین ۲۰-۸۰ وارداتی ترکیه در محدوده ۴۰۴ دلار به ازای هر تن CFR ثابت ماند، هرچند تقاضا در این بازار همچنان محدود بود.
در ژاپن قراضه سنگین کلاس ۲ با افزایش ۵ دلاری به حدود ۳۲۵ دلار هر تن فوب رسید. در شرق آسیا نیز قیمت قراضه وارداتی با ۴ دلار رشد حدود ۳۹۴ دلار هر تن CFR ثبت شد.
بااین‌حال افزایش‌های محدود در بازارهای آسیایی را نمی‌توان نشانه آغاز یک روند صعودی قدرتمند دانست چراکه تقاضای نهایی فولاد همچنان ضعیف است و خریداران با احتیاط در بازار حضور دارند.
بیلت: بازار جهانی در انتظار تقاضای واقعی
در بازار بیلت میانگین قیمت صادراتی دریای سیاه در محدوده ۴۷۵ دلار هر تن فوب ثابت ماند، اما تقاضای جدی در این بازار مشاهده نشد. در بازار داخلی چین نیز قیمت بیلت با ۴ دلار کاهش به ۴۳۸ دلار هر تن درب کارخانه رسید.
در ترکیه بیلت وارداتی در محدوده ۵۲۰ دلار هر تن CFR ثابت بود و در جنوب شرق آسیا نیز قیمت وارداتی در حدود ۴۹۵ دلار هر تن CFR بدون تغییر باقی ماند.
این ثبات قیمتی در حالی رخ داده که حجم معاملات چندان قابل توجه نیست بنابراین بازار بیشتر در وضعیت انتظار قرار دارد تا اینکه نشانه‌ای از تعادل واقعی میان عرضه و تقاضا مشاهده شود.
شمش در ایران: نرخ ارز همچنان تعیین‌کننده مسیر معاملات
در بازار داخلی ایران، قیمت شمش در ابتدای هفته تحت تأثیر افزایش نرخ ارز بالا رفت، اما با کاهش نرخ دلار، قیمت‌ها نیز عقب نشستند. در نتیجه بازار شمش بیش از آنکه تحت تأثیر تغییرات بنیادی قرار داشته باشد، همچنان به نوسانات ارز واکنش نشان می‌دهد.
بااین‌حال در سمت عرضه مشکلات جدی‌تری در حال شکل‌گیری است. افزایش هزینه تولید فولاد میانی، محدودیت انرژی و دشواری تأمین مالی می‌تواند در ادامه نقش عوامل بنیادی را در تعیین قیمت شمش پررنگ‌تر کند.
میلگرد: بازار جهانی بدون قدرت صعود و بازار ایران در انتظار
در بازار جهانی، میلگرد صادراتی ترکیه در محدوده ۶۲۰ دلار هر تن فوب ثابت ماند. در بازار داخلی ترکیه نیز قیمت میلگرد از ۶۴۰ دلار به ۶۲۰ دلار هر تن درب کارخانه کاهش یافت. میلگرد صادراتی چین نیز با ۵ دلار کاهش به ۴۹۷ دلار هر تن فوب رسید.
در اروپا قیمت میلگرد داخلی در محدوده ۶۶۵ یورو هر تن درب کارخانه ثابت ماند و بازار آمریکا نیز قیمت ۹۳۰ دلار به ازای هر شورت‌تن را حفظ کرد.
در ایران قیمت میلگرد تقریباً ثابت ماند اما کاهش نرخ ارز موجب شد خریداران عقب بنشینند و بازار وارد فاز انتظار شود. در واقع کاهش قیمت ارز فعلاً توانسته معاملات را آرام کند اما به نظر می‌رسد مسئله اصلی بازار در هفته‌های آینده نه صرفاً نرخ ارز، بلکه میزان عرضه محصول باشد.
تیرآهن و عقب‌نشینی تقاضا زیر سایه کاهش دلار
بازار تیرآهن نیز از کاهش نرخ ارز تأثیر گرفت. افت دلار موجب شد تقاضا عقب بنشیند و قیمت‌ها کاهش محدودی را تجربه کنند.
بااین‌حال این افت قیمت را نمی‌توان الزاماً نشانه تغییر بنیادی در بازار دانست. در شرایطی که هزینه تولید و محدودیت عرضه افزایش یافته، هرگونه بازگشت نرخ ارز می‌تواند بار دیگر قیمت‌ها را تحت فشار صعودی قرار دهد.
ورق گرم: کاهش قیمت در آسیا و دریای سیاه، مقاومت بازار آمریکا
در بازار جهانی ورق گرم، روند کلی هفته نزولی بود. میانگین قیمت ورق گرم صادراتی چین با ۲ دلار کاهش به ۵۰۱ دلار هر تن فوب رسید. ورق گرم صادراتی دریای سیاه نیز ۳ دلار افت کرد و به ۵۰۷ دلار هر تن فوب رسید.
در جنوب شرق آسیا، ورق گرم وارداتی با کاهش ۱۰ دلاری به ۵۳۷ دلار هر تن CFR رسید. در مقابل، بازارهای اروپا و آمریکا مقاومت بیشتری نشان دادند و قیمت ورق گرم اروپا در محدوده ۷۴۵ یورو هر تن درب کارخانه ثابت ماند و در آمریکا قیمت با افزایش ۱۰ دلاری به ۱۲۶۰ دلار هر شورت‌تن رسید.
این تفاوت رفتار بازارها نشان می‌دهد فشار تقاضا در بازارهای صادراتی آسیا بیشتر از بازارهای داخلی برخی اقتصادهای بزرگ احساس شده است.
ورق سیاه ایران: عرضه‌کنندگان بین انتظار و فروش گرفتار شدند
در بازار داخلی ورق سیاه، قیمت ورق دو میلی‌متر رول مبارکه از حدود یک میلیون و ۵۶۰ هزار ریال در روز دوشنبه به یک میلیون و ۵۵۰ هزار ریال در روز چهارشنبه رسید.
نوسانات نرخ ارز موجب شد فروشندگان در دو روز ابتدایی هفته از بازار عقب‌نشینی کنند و عرضه‌ها را محدود نگه دارند. با آغاز روند نزولی دلار، عرضه به بازار بازگشت، اما تغییر محسوسی در سطح قیمت‌ها ایجاد نشد.
به‌این‌ترتیب بازار ورق سیاه نیز مانند بسیاری از بخش‌های بازار فولاد، در وضعیت انتظار قرار گرفته است. فروشنده از کاهش بیشتر قیمت نگران است و خریدار نیز احتمال کاهش بیشتر نرخ ارز را در نظر دارد.
اکسین و گالوانیزه: محدودیت عرضه برخلاف جریان عمومی بازار حرکت کرد
بازار ورق اکسین برخلاف ورق گرم صادراتی، تحت تأثیر محدودیت عرضه و افزایش قیمت تختال با رشد قیمت مواجه شد. این موضوع نشان می‌دهد در بازار داخلی ایران، عوامل سمت عرضه می‌توانند حتی در شرایط ضعف تقاضا نیز مانع کاهش قیمت شوند.
در بازار ورق گالوانیزه نیز محدودیت عرضه موجب بهبود قیمت‌ها شد. در مقابل ورق سرد در محدوده قبلی باقی ماند چراکه اگرچه عرضه کاهش یافته اما تقاضا نیز روزبه‌روز ضعیف‌تر شده است.
بازار جهانی: افت تقاضا به مسئله اصلی تبدیل شده است
تصویر کلی بازار جهانی در هفته گذشته تصویری از احتیاط و بلاتکلیفی بود. نفت برنت از ۱۰۲.۷۰ دلار به ۱۰۴.۴۳ دلار افزایش یافت اما در بازار مواد اولیه فولاد، روند عمدتاً نزولی یا خنثی بود.
سنگ آهن ۶۱ درصد تحویل بنادر چین از ۹۲.۲۰ دلار به ۹۰.۵۰ دلار رسید. قراضه ۲۰-۸۰ تحویل بنادر ترکیه در ۴۰۴ دلار ثابت ماند، هرچند تقاضا محدود بود. بیلت فوب دریای سیاه نیز در ۴۷۵ دلار ثابت ماند و با کمبود تقاضای جدی مواجه بود.
قیمت اسلب فوب بنادر دریای سیاه نیز در محدوده ۴۷۰ دلار ثابت ماند و ورق سیاه صادراتی دریای سیاه از ۵۱۰ دلار به ۵۰۷ دلار کاهش یافت. میلگرد فوب ترکیه نیز در ۶۲۰ دلار ثابت باقی ماند.
در چنین شرایطی مسئله اصلی دیگر صرفاً قیمت نیست بلکه نبود اطمینان نسبت به آینده تقاضاست. فعالان بازار نمی‌دانند آیا باید موجودی خود را افزایش دهند یا همچنان در انتظار کاهش قیمت بمانند. همین بلاتکلیفی باعث شده خریدها در بسیاری از بازارها به حداقل برسد.
سایه بی‌ثباتی و هزینه حمل، جنگ در خلیج‌فارس معادله فولاد را پیچیده‌تر کرده است
یکی از مهم‌ترین عواملی که در هفته‌های اخیر به فضای احتیاط بازار دامن زده، افزایش بی‌ثباتی ناشی از شرایط منطقه و سایه جنگ در خلیج‌فارس است. افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، ریسک تجارت و هزینه تأمین مواد اولیه را بالا برده و به یکی از عوامل اثرگذار بر تصمیم تولیدکنندگان تبدیل شده است.
بر اساس برآوردهای مطرح‌شده در بازار، کرایه حمل سنگ آهن نسبت به گذشته افزایش قابل توجهی داشته و هزینه حمل نفت نیز جهش کرده است. این در حالی است که قیمت سنگ آهن نسبت به سال گذشته تغییر متناسبی نداشته است.
نتیجه چنین وضعیتی روشن است: حاشیه سود تولیدکنندگان کوچک‌تر می‌شود، تولید کاهش پیدا می‌کند و کاهش تولید نیز خود به افت تقاضا برای مواد اولیه منجر می‌شود. به همین دلیل، کاهش قیمت سنگ آهن را نمی‌توان صرفاً حاصل افزایش عرضه دانست و بخشی از این افت ناشی از کوچک شدن بازار مصرف است.
بازار داخلی: آرامش دلار، طوفان محدودیت‌های تولید را پنهان کرده است
در بازار ایران کاهش تب‌وتاب نرخ دلار در ابتدای هفته باعث شد بازار فولاد آرام‌تر شود. اما این آرامش را نمی‌توان نشانه رفع مشکلات بازار دانست. در واقع بازار در شرایطی آرام شده که مشکلات سمت عرضه در حال تشدید است.
کمبود گاز و برق، محدودیت‌های بورس کالا و دشواری تأمین سرمایه در گردش، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. تنگنای نقدینگی باعث شده تولیدکننده برای ادامه فعالیت با مشکلات بیشتری مواجه شود و در نتیجه، کاهش تولید و عرضه محتمل‌تر شود.
این مسئله در هفته گذشته خود را در کاهش قابل توجه عرضه میلگرد در بورس نشان داد. اگر تولیدکنندگان محصولات نهایی نتوانند فولاد میانی مورد نیاز خود را تأمین کنند، طبیعی است که عرضه محصولات نهایی نیز در هفته‌های آینده کاهش پیدا کند.
آهن اسفنجی و قراضه: رشد هزینه مواد اولیه، کف قیمت فولاد را بالاتر می‌برد
در سمت مواد اولیه، قیمت پایه آهن اسفنجی از مرز ۵۵ هزار تومان بدون احتساب ارزش افزوده عبور کرده و متوسط قیمت قراضه داخلی نیز از حدود ۶۵ هزار تومان با احتساب ارزش افزوده آغاز می‌شود.
این ارقام نشان می‌دهد هزینه تولید فولاد در داخل کشور دیگر اجازه کاهش آسان قیمت‌ها را نمی‌دهد. حتی اگر تقاضای نهایی ضعیف باشد، تولیدکننده با هزینه‌های بالاتری مواجه است و نمی‌تواند بدون تحمل زیان، محصول خود را با قیمت‌های پایین عرضه کند.
از این نظر بازار ایران با یک تضاد جدی روبه‌رو شده است: تقاضا توان خرید ندارد، اما هزینه تولید اجازه کاهش قیمت را نمی‌دهد.
بورس کالا: سیگنال کمبود عرضه در بازاری که پول کافی برای خرید ندارد
رفتار عرضه در بورس کالا نیز به یکی از متغیرهای مهم بازار تبدیل شده است. کاهش عرضه محصولات فولادی، در شرایطی که منابع مالی تولیدکنندگان نیز محدود شده، این پیام را به بازار منتقل می‌کند که احتمال کمبود کالا در آینده وجود دارد.
اما از سوی دیگر خریدار نیز با مشکل نقدینگی مواجه است. بنابراین بازار با وضعیتی دوگانه روبه‌روست و ازیک‌طرف کالا کمتر می‌شود و از طرف دیگر قدرت خرید نیز کاهش می‌یابد.
همین تضاد می‌تواند در ادامه بازار فولاد را وارد شرایطی غیرعادی کند، بازاری که در آن قیمت‌ها به دلیل کمبود عرضه ظرفیت افزایش دارند، اما ضعف تقاضا و کمبود نقدینگی مانع شکل‌گیری معاملات پرحجم می‌شود.
چشم‌انداز هفته‌های آینده: بازار میان کمبود کالا و کمبود تقاضا گرفتار است
چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار فولاد را باید در تقابل دو نیروی اصلی کاهش عرضه و کاهش تقاضا جست‌وجو کرد.
در سمت عرضه، محدودیت انرژی، رشد هزینه مواد اولیه، مشکلات نقدینگی و کاهش توان خرید فولاد میانی می‌تواند تولید را محدودتر کند. در سمت تقاضا نیز ضعف قدرت خرید، بی‌ثباتی اقتصادی و انتظار برای تعیین مسیر نرخ ارز، مانع رونق معاملات است.
به همین دلیل اگر نرخ ارز در هفته‌های آینده افزایش پیدا کند، بازار می‌تواند به‌سرعت وارد مرحله‌ای از رشد قیمت شود زیرا کالا از یک سو محدود شده و از سوی دیگر هزینه تولید افزایش یافته است. اما درصورتی‌که نرخ ارز ثابت بماند یا کاهش یابد، احتمالاً رکود معاملاتی و فشار بر نقدینگی تولیدکنندگان ادامه خواهد یافت.
در مجموع بازار فولاد ایران در نقطه‌ای قرار گرفته که ثبات ظاهری قیمت‌ها الزاماً به معنای ثبات بازار نیست و پشت این آرامش، کاهش تولید، محدودیت عرضه، رشد هزینه مواد اولیه و تنگنای مالی در حال انباشته شدن است. ازاین‌رو یک تغییر جدی در نرخ ارز، شرایط انرژی یا وضعیت تقاضا می‌تواند تعادل شکننده فعلی را برهم بزند و بازار را وارد مرحله‌ای به‌مراتب پرنوسان‌تر کند.
نظرات کاربران