تهران در رتبه‌بندی سال 2026 شاخص جهانی شهرها، جایگاه 459 را در میان 1000 شهر بررسی‌شده به دست آورد. پایتخت ایران در سرمایه انسانی و اقتصاد عملکرد بهتری داشته، اما رتبه‌های پایین‌تر در محیط‌زیست، کیفیت زندگی و حکمرانی، جایگاه کلی آن را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش ایران جیب، شاخص جهانی شهرها با ارزیابی 5 حوزه اقتصاد، سرمایه انسانی، کیفیت زندگی، محیط‌زیست و حکمرانی، توانمندی‌ها و چالش‌های شهرهای جهان را مقایسه می‌کند. در رتبه‌بندی امسال، نیویورک، لندن و پاریس به‌ترتیب در جایگاه‌های نخست تا سوم قرار گرفته‌اند.
تهران در کدام شاخص‌ها بهتر عمل کرده است؟
بهترین جایگاه تهران در بخش سرمایه انسانی ثبت شده است. پایتخت در این حوزه با امتیاز 58.9 از 100، رتبه 126 جهان را دارد. در بخش اقتصاد نیز امتیاز تهران 51 و رتبه آن 243 اعلام شده است.
در مقابل، تهران در کیفیت زندگی در جایگاه 615 و در محیط‌زیست در رتبه 859 قرار گرفته است. رتبه حکمرانی نیز 937 اعلام شده؛ البته این بخش در سطح ملی ارزیابی می‌شود و امتیاز آن میان شهرهای یک کشور مشترک است.
فاصله میان رتبه سرمایه انسانی و کیفیت زندگی نشان می‌دهد توانمندی نیروی انسانی تهران، به همان نسبت در شرایط زندگی شهری بازتاب پیدا نکرده است. همچنین، رتبه پایین محیط‌زیست یکی از نقاط ضعف برجسته پایتخت در این ارزیابی است.
جایگاه شهرهای ایران در رتبه‌بندی جهانی
در میان شهرهای ایرانی حاضر در این فهرست، تهران بالاترین جایگاه را دارد و اصفهان با رتبه 641 پس از آن قرار گرفته است. قم و شیراز نیز به‌ترتیب رتبه‌های 728 و 735 را کسب کرده‌اند.
اقتصاد و کیفیت زندگی چه سهمی در رتبه نهایی دارند؟
در این شاخص، اقتصاد با سهم 30 درصدی، بیشترین وزن را در امتیاز نهایی دارد. سرمایه انسانی و کیفیت زندگی هرکدام 25 درصد از امتیاز کل را تشکیل می‌دهند و سهم محیط‌زیست و حکمرانی نیز برای هر بخش 10 درصد است.
بنابراین، بزرگی اقتصاد یک شهر به‌تنهایی برای رسیدن به رتبه بالا کافی نیست. برخورداری از نیروی کار متخصص، شرایط مناسب زندگی و عملکرد بهتر زیست‌محیطی نیز بر نتیجه نهایی اثر می‌گذارد.
از سوی دیگر، ملی‌بودن ارزیابی حکمرانی به این معناست که رتبه تهران در این بخش را نمی‌توان صرفاً به عملکرد شهرداری یا مدیریت محلی نسبت داد.
نیویورک، لندن و پاریس در صدر
نیویورک بار دیگر رتبه نخست را حفظ کرده است. اقتصاد کلان‌شهری این شهر در سال 2025 به 2.6 تریلیون دلار رسیده و نقش گسترده آن در خدمات مالی، فناوری، رسانه و استقرار دفاتر مرکزی شرکت‌های بزرگ، جایگاه اقتصادی آن را تقویت کرده است.
لندن در رتبه دوم قرار دارد و در سرمایه انسانی پیشتاز است. دانشگاه‌ها، نیروی کار متخصص و توان جذب استعدادهای بین‌المللی، از مزیت‌های اصلی این شهر به شمار می‌روند.
پاریس نیز با اقتصادی بیش از یک تریلیون دلار و رتبه 10 در کیفیت زندگی، جایگاه سوم را کسب کرده است. امید به زندگی بالا و دسترسی به امکانات فرهنگی، از عوامل مؤثر بر عملکرد این شهر عنوان شده‌اند.
فناوری؛ مزیت مهم شهرهای آمریکایی
سیاتل در جایگاه چهارم قرار گرفته و سان‌فرانسیسکو و سن‌خوزه نیز به‌ترتیب رتبه‌های پنجم و هشتم را دارند. حضور شرکت‌های بزرگ فناوری و فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با آن‌ها، از دلایل جایگاه بالای این شهرهاست.
سن‌خوزه با تولید ناخالص داخلی سرانه حدود 238,700 دلار در سال 2025، بالاترین رقم را در میان شهرهای بررسی‌شده ثبت کرده است. با این حال، هزینه بالای مسکن و نابرابری درآمدی از چالش‌های این قطب‌های فناوری محسوب می‌شوند.
رشد نقش شهرهای آسیایی در رقابت جهانی
بر اساس چشم‌انداز مطرح‌شده در این گزارش، شهرهای آسیایی می‌توانند در سال‌های آینده سهم بیشتری در اقتصاد جهانی پیدا کنند. شنژن، تایپه و کوآلالامپور با توسعه فناوری، تولید پیشرفته و خدمات کسب‌وکار، ظرفیت تقویت جایگاه خود را دارند.
شهرهای چین و هند نیز با اتکا به جمعیت گسترده و افزایش بهره‌وری و درآمد، می‌توانند نقش بیشتری در رشد اقتصاد جهان ایفا کنند.
برای تهران، نتایج این رتبه‌بندی بر فاصله میان ظرفیت اقتصادی و انسانی با کیفیت زندگی و شرایط محیط‌زیستی تأکید دارد؛ فاصله‌ای که کاهش آن می‌تواند به بهبود جایگاه پایتخت در ارزیابی‌های آینده کمک کند.
نظرات کاربران