ICTPRESS - دبیر شورای عالی فضای مجازی از انتشار عمومی سند ۳۲ بندی فضای مجازی خبر داد و اعلام کرد ایران چند سامانه برای مدیریت ارتباطات ماهواره‌ای استارلینک در اختیار دارد. او همچنین قطع کامل اینترنت را ناخوشایندترین تصمیم ممکن دانست و گفت این اقدام در شرایط بحرانی و با تصمیم نهادهای مسئول انجام می‌شود.
به گزارش شبکه خبری ICTPRESS، نشست خبری سیدمحمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، صبح امروز سه‌شنبه با حضور رسانه‌های داخلی و خارجی و فعالان فضای مجازی برگزار شد.
آقامیری در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت مصوبه ۳۲ بندی و تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی اظهار کرد: این مصوبه با توجه به شرایط کشور و میزان استفاده از سکوهای فیلترشده تدوین شد. با توجه به تغییرات سریع فناوری، سیاست‌های این حوزه نیز باید به‌طور مستمر ارزیابی و به‌روزرسانی شوند.
به گفته او، پس از برگزاری جلسات متعدد با حضور دستگاه‌های مختلف، سند ۳۲ بندی با هدف ایجاد سازوکارهای جدید در حوزه خدمات و دسترسی‌ها و در چهار مرحله تصویب شد. این سند به دلیل حساسیت برخی دستگاه‌ها در زمان تصویب محرمانه بود، اما پس از بررسی‌های مرکز ملی فضای مجازی و رفع حساسیت‌های پیشین، طبقه‌بندی آن برداشته شده است و امروز منتشر می‌شود.
پیشرفت شبکه ملی اطلاعات به حدود ۶۰ درصد
رئیس مرکز ملی فضای مجازی درباره آخرین وضعیت شبکه ملی اطلاعات گفت: با تقسیم وظایف میان دستگاه‌های مختلف، روند اجرای این طرح شتاب گرفته و شاخص‌های آن طی دو تا سه سال گذشته از حدود ۲۰ درصد به نزدیک ۶۰ درصد رسیده است.
آقامیری موتورهای جست‌وجو و زیرساخت‌های فضای ابری را از چالش‌های این شبکه دانست و افزود: سرعت متوسط، کیفیت خدمات داخلی و خارجی و سایر مؤلفه‌های کیفیت اینترنت از شاخص‌های قابل ارزیابی هستند. تکمیل شبکه ملی اطلاعات باید امکان استفاده باکیفیت‌تر از خدمات داخلی و خارجی را فراهم کند.
وی درباره محدودیت اینترنت بین‌الملل در شرایط بحرانی اظهار کرد: در چنین شرایطی ممکن است تصمیم‌هایی با محوریت امنیت ملی اتخاذ شود که اجرای آن‌ها ضروری است. با این حال، سازوکارهایی با همکاری نهادهای مسئول طراحی شده تا نیازهای فعالان تجاری، استادان دانشگاه و سایر گروه‌های وابسته به اینترنت نیز در نظر گرفته شود.
به گفته آقامیری، فعالیت‌های حیاتی مانند تجارت کالاهای اساسی و اطلاع‌رسانی خبرنگاران باید در شرایط بحرانی ادامه یابد و نهادهای مسئول در حال جمع‌بندی راهکارهای مربوط به این موضوع هستند.
مقایسه عملکرد شبکه ملی اطلاعات ایران و فرانسه
دبیر شورای عالی فضای مجازی در پاسخ به پرسشی درباره قطعی اینترنت در ایران، به تحولات فرانسه اشاره کرد و مدعی شد که قطع اینترنت در این کشور، برخلاف ایران، موجب از کار افتادن دستگاه‌های کارت‌خوان شده است.
وی افزود: وجود شبکه ملی اطلاعات باعث می‌شود در صورت قطع اینترنت بین‌الملل، خدماتی مانند پرداخت‌های داخلی، شبکه آموزشی شاد و شبکه‌های اجتماعی داخلی به فعالیت خود ادامه دهند. البته خدمات وابسته به اینترنت بین‌الملل با چالش روبه‌رو می‌شوند که برای آن‌ها نیز سازوکارهایی در نظر گرفته شده است.
آقامیری همچنین حفاظت از کودکان و نوجوانان و مقابله با کلاهبرداری‌های اینترنتی را از موضوعات مهم در سیاست‌گذاری فضای مجازی دانست و گفت کشورهای مختلف در حال بررسی راهکارهایی برای کاهش آسیب‌های این حوزه هستند.
تأکید بر نقش فضای سایبری در جنگ‌های امروز
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به تغییر ماهیت جنگ‌ها گفت: در اسناد امنیتی، پنج میدان زمینی، دریایی، هوایی، فضایی و سایبری برای جنگ مطرح می‌شود. در این میان، حملات سایبری، از کار انداختن سامانه‌ها، استفاده نظامی از داده‌ها و تأثیرگذاری بر افکار عمومی از ابعاد مهم این حوزه هستند.
وی با اشاره به حمله استاکس‌نت به تأسیسات هسته‌ای ایران افزود: کشور درگیر جنگی ترکیبی است که در کنار ابعاد نظامی و اقتصادی، مؤلفه‌های امنیتی و شناختی نیز دارد. به گفته آقامیری، استفاده از ابزارهای ارتباطی و فناوری‌های نوین در این تقابل، بخشی از راهبردهای طرف‌های درگیر است.
فیلترشکن‌ها هزینه سنگینی دارند
آقامیری در واکنش به اظهاراتی درباره غیرممکن بودن مقابله با استارلینک گفت: این دیدگاه که یک فناوری به دلیل ماهیت خود غیرقابل مدیریت است، درست نیست و هر فناوری را می‌توان با فناوری‌های دیگر مدیریت کرد.
وی با اشاره به استفاده گسترده کاربران از فیلترشکن‌های رایگان اظهار کرد: باید پرسید هزینه این خدمات را چه کسی تأمین می‌کند. به گفته او، آمریکا برای تقویت فیلترشکن سایفون اقداماتی انجام داده و کاخ سفید نیز در سال ۱۴۰۱ جلسه‌ای در این زمینه برگزار کرده است.
دبیر شورای عالی فضای مجازی با طرح این موضوع که آمریکا و رژیم صهیونیستی از تأمین مالی ابزارهای دور زدن فیلترینگ اهداف سیاسی و امنیتی را دنبال می‌کنند، گفت: گردش مالی این حوزه در ایران در مقایسه با سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در آمریکا بسیار کمتر است.
انتشار عمومی نتایج رتبه‌بندی امنیت سایبری
رئیس مرکز ملی فضای مجازی درباره رتبه‌بندی امنیت سایبری سکوهای خدمات‌دهنده گفت: شورای عالی فضای مجازی در سال ۱۴۰۴ مصوبه‌ای برای ارزیابی و ارتقای امنیت سایبری تصویب و ابلاغ کرده است و نتایج این ارزیابی‌ها به‌تدریج منتشر می‌شود.
به گفته او، بانک‌ها در هفته‌های آینده وارد این فرایند می‌شوند و دانشگاه‌ها نیز تقریباً آماده اجرای آن هستند. پس از ارزیابی اولیه، مجموعه‌ها یک ماه فرصت دارند آسیب‌پذیری‌های خود را برطرف کنند و سپس ارزیابی مجدد انجام می‌شود و نتایج در اختیار عموم قرار می‌گیرد.
آقامیری تأکید کرد: انتشار این نتایج برای کسب‌وکارها و کاربران اهمیت دارد؛ زیرا مردم باید بتوانند خدمات خود را از مجموعه‌هایی دریافت کنند که از امنیت و اعتبار بیشتری برخوردارند.
چند سامانه برای مدیریت ارتباطات استارلینک در اختیار داریم
آقامیری در پاسخ به پرسشی درباره امکان مقابله با استارلینک در ایران گفت: این فناوری علاوه بر کاربردهای ارتباطی، در جنگ‌ها برای فرماندهی و کنترل نیروها، هدایت پهپادها، جاسوسی و انتقال داده‌ها نیز استفاده می‌شود.
وی افزود: چند سامانه برای قطع پایانه‌های ماهواره‌ای استارلینک در اختیار داریم و فناوری‌های مورد استفاده در این حوزه قابل مدیریت هستند. شناسایی ارتباطات ماهواره‌ای نیز یکی از محورهای این سامانه‌هاست.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به انجام آزمایش‌های فنی در این زمینه گفت: برخی تحلیلگران غربی احتمال داده‌اند که ایران از فناوری فریب یا جابه‌جایی موقعیت جی‌پی‌اس استفاده کرده باشد، اما به گفته او، این گمانه‌زنی‌ها به شناسایی روش مورد استفاده منجر نشده است.
آقامیری توضیح داد: آنتن‌های فِیزد اَرِی (Phased Array) در پایانه‌های استارلینک پرتوهای باریکی ارسال و دریافت می‌کنند؛ بنابراین، سامانه‌های اختلال قدیمی که برای ماهواره‌های تلویزیونی استفاده می‌شدند، لزوماً برای مقابله با این فناوری کارایی ندارند. او تأکید کرد که روش مورد استفاده ایران مبتنی بر همان سامانه‌های قدیمی نیست.
وی گفت: یکی از این فناوری‌ها در حوادث دی‌ماه سال گذشته به کار گرفته شد و در آن مقطع، ارتباطات موردنظر با اختلال مواجه شد. به گفته او، گزارش‌های خارجی نشان داده‌اند که پس از استفاده از این فناوری، نزدیک به ۸۰ درصد بسته‌های ارتباطی استارلینک در شبکه دچار اختلال یا قطعی شدند و ۲۰ درصد باقی‌مانده نیز کارایی لازم را نداشتند.
آقامیری همچنین از آمادگی ایران برای به‌اشتراک‌گذاری فناوری‌های مورد استفاده در این حوزه با کشورهای دیگر خبر داد و گفت: تعاملات بین‌المللی برای همکاری و هم‌افزایی در این زمینه در جریان است.
وی با اشاره به تجربه جنگ اوکراین و درگیری‌های نظامی اخیر افزود: شواهد نشان می‌دهد استارلینک می‌تواند علاوه بر ارتباطات عادی، در فرماندهی و کنترل نیروها، مدیریت پهپادها و جمع‌آوری اطلاعات نیز به کار گرفته شود.
قطع کامل اینترنت ناخوشایندترین تصمیم ممکن است
دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره قطع کامل اینترنت گفت: این اقدام ناخوشایندترین تصمیم ممکن است. به گفته او، در دی‌ماه سال گذشته اینترنت برای چند ساعت به‌طور کامل قطع شد تا نهادهای امنیتی بتوانند شرایط را مدیریت کنند و در سایر موارد، محدودسازی در دستور کار بوده است.
آقامیری تأکید کرد که تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های اینترنتی در شرایط بحرانی بر عهده مجموعه‌ای از نهادهای امنیتی و شورای عالی امنیت ملی است و تصمیم‌های لازم با توجه به شرایط اتخاذ می‌شود.
وی در پایان گفت: در شرایط جنگی، فشارهای اقتصادی، نظامی و سایبری هم‌زمان وجود دارد و برای حفظ استقلال کشور و حفاظت از جان و روان مردم، باید سازوکارهای لازم مدیریت شوند.
نظرات کاربران