افت ۴ درصدی اونس جهانی؛ چرا طلای ایران لزوماً ارزان نمی‌شود

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمت جهانی هر اونس طلا ۴ درصد کاهش یافت. این افت لزوماً به ارزان‌شدن طلا و سکه در بازار داخلی نمی‌انجامد. دکتر اسماعیلی، کارشناس اقتصادی، می‌گوید در ایران جهت حرکت سکه و طلا را نرخ دلار تعیین می‌کند، نه تغییرات اونس جهانی.

این تفاوت برای خانوارهایی اهمیت دارد که پس‌انداز خود را به شکل طلا نگه می‌دارند یا برای خرید آن برنامه دارند. خبر افت جهانی ممکن است این تصور را بسازد که قیمت داخلی هم به همان اندازه پایین می‌آید. اما سازوکار قیمت‌گذاری نشان می‌دهد اثر اونس فقط زمانی کامل به بازار ایران می‌رسد که دلار ثابت بماند.

دو متغیر در یک معادله

قیمت طلای داخلی از دو جزء ساخته می‌شود: قیمت جهانی اونس و نرخ دلار در بازار آزاد. هر اونس حدود ۳۱٫۱ گرم طلای خالص است. بنابراین قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار تقریباً از تقسیم قیمت اونس بر ۳۱٫۱ و ضرب آن در نرخ دلار به دست می‌آید. طلای ۱۸ عیار نیز حدود ۷۵ درصد این مقدار ارزش دارد.

معنای ساده این معادله آن است که دو نیرو هم‌زمان روی قیمت اثر می‌گذارند. اگر اونس ۴ درصد ارزان شود و دلار در همان بازه ۴ درصد گران شود، قیمت هر گرم طلا تقریباً ثابت می‌ماند. اگر رشد دلار از افت اونس بیش‌تر باشد، طلای داخلی حتی ممکن است گران‌تر شود.

چرا دلار وزن بیش‌تری دارد

استدلال اسماعیلی این است که در اقتصاد ایران، سهم دلار در تعیین قیمت طلا از سهم اونس پررنگ‌تر است. به این معنا که یک جابه‌جایی محدود در نرخ ارز می‌تواند اثر یک افت جهانی قابل‌توجه را خنثی کند. به همین دلیل، نگاه صرف به نمودار جهانی تصویر کاملی از بازار داخلی نمی‌دهد.

سکه یک لایه دیگر هم دارد: حباب. حباب یعنی فاصله قیمت بازار سکه با ارزش طلای به‌کاررفته در آن. این فاصله به تقاضای خرید و انتظار فعالان بازار از آینده دلار بستگی دارد. در نتیجه، سکه ممکن است حتی با ثبات اونس و دلار، مسیر مستقلی را طی کند.

آنچه بازار را تعیین می‌کند

برای سنجش اثر واقعی افت اونس، مقایسه هم‌زمان تغییر اونس و تغییر دلار در همان روز تصویر دقیق‌تری می‌دهد. اندازه حباب سکه نیز نشان می‌دهد چه بخشی از قیمت به انتظارات بازار وابسته است، نه به ارزش طلای آن.

از منظر فنی، وضعیت فعلی نوعی واگرایی میان بازار جهانی و داخلی است. واگرایی یعنی دو بازار مرتبط در یک بازه زمانی در جهت‌های متفاوت حرکت کنند. انتظار می‌رود ماندگاری این واگرایی به مسیر نرخ ارز گره بخورد؛ متغیری که به ارزیابی این کارشناس، محتمل‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت طلا و سکه در بازار ایران است.