مهار نوسانات بازار با سیاست ارزی بانک مرکزی

کامبیز میرکریمی، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران و روسیه، با تشریح سازکار بازار ارز به خبرنگار ایبنا گفت: در حال حاضر بخش عمده معاملات ارزی کشور در بازار‌های رسمی انجام می‌شود؛ یعنی بخشی از معاملات در بازار رسمی و با نرخ‌های اعلامی بانک مرکزی و بخش دیگری نیز مربوط به گروه‌های کالایی و صادرکنندگان است که با نرخی بالاتر از نرخ نخست، اما همچنان پایین‌تر از نرخ بازار آزاد، انجام می‌شود.

وی افزود: در کنار این بازار‌های رسمی، بازار غیررسمی ارز نیز وجود دارد که فعالان آن عمدتاً با هدف سرمایه‌گذاری، حفظ ارزش دارایی و کسب سود وارد معاملات می‌شوند و تقاضای این بخش نیز به‌شدت تحت تأثیر هیجانات، انتظارات و پیش‌بینی‌های فعالان بازار قرار دارد؛ بنابراین نمی‌توان این بازار را صرفاً به دلیل غیررسمی بودن نادیده گرفت، چراکه اگرچه بخش عمده نیاز‌های تجاری و اساسی کشور در بازار‌های رسمی تأمین می‌شود، اما حجم تقاضا در بازار غیررسمی می‌تواند بر فضای روانی جامعه و انتظارات تورمی اثرگذار باشد.

میرکریمی تصریح کرد: اثرگذاری روانی بازار غیررسمی ارز به اندازه‌ای بوده که بانک مرکزی ناگزیر شده است تحولات این بازار را در فرآیند سیاست‌گذاری و مدیریت بازار ارز مدنظر قرار دهد؛ هرچند در مواضع رسمی، بر عدم به رسمیت شناختن آن تأکید می‌شود. وقتی یک بازار بر انتظارات تورمی و سایر بازار‌های موازی مانند طلا و مسکن اثر می‌گذارد، نمی‌توان آن را نادیده گرفت و سیاستگذار باید برای مدیریت آن ابزار و سازکار مشخص داشته باشد.

وی با اشاره به اقدامات اخیر بانک مرکزی برای مهار نوسانات ارزی و جلوگیری از رشد بیشتر نرخ‌ها اظهار کرد: عرضه یک میلیارد دلار اسکناس در شبکه بانکی را می‌توان یکی از گام‌های مهم بانک مرکزی برای مدیریت این بخش از بازار دانست؛ اقدامی که نشان می‌دهد سیاستگذار، واقعیت تقاضای موجود در بازار غیررسمی و آثار روانی آن را مورد توجه قرار داده و تلاش می‌کند با افزایش عرضه، این بازار را مدیریت کند. در واقع، بانک مرکزی با این اقدامات به‌صورت عملی پذیرفته است که مدیریت بازار ارز تنها محدود به بازار‌های رسمی نیست و باید مجموعه بازار و انتظارات شکل‌گرفته در آن را در نظر بگیرد.

میرکریمی تاکید کرد: در عین حال، باید تلاش شود نیاز‌های اصلی و اساسی کشور همچنان از طریق بازار‌های رسمی و با نرخ‌های پایین‌تر تأمین شود و در بازار غیررسمی نیز با مدیریت مناسب عرضه و تقاضا، از ایجاد شوک‌های قیمتی و انتظارات تورمی جلوگیری شود. همچنین ساماندهی این بازار می‌تواند مانع از خروج بخشی از درآمد‌های ارزی از مسیر‌های رسمی شود و به افزایش شفافیت و کارآمدی سیاست ارزی کشور کمک کند.