ICTPRESS - بیمار نابینا با کمک تراشه‌ای کاشته‌شده در چشم، توانست برای نخستین‌بار یک کلمه بخواند.
به گزارش شبکه خبری ICTPRESS به نقل از تک‌کرانچ، شرکت زیست‌فناوری ساینس کورپوریشن برای نخستین‌بار تراشه بینایی «پریما» را در چشم یک بیمار مبتلا به بیماری اشتارگارت کاشته است؛ بیماری ژنتیکی نادری که به‌تدریج بینایی مرکزی را از بین می‌برد. این بیمار در نخستین جلسات توان‌بخشی توانست یک حرف و سپس یک کلمه را بخواند؛ نتیجه‌ای اولیه که امیدها به استفاده از تراشه‌های الکترونیکی برای بازگرداندن بخشی از بینایی را افزایش داده است.
تراشه‌ای که نقش سلول‌های حساس به نور را بر عهده می‌گیرد
بیماری اشتارگارت به شبکیه چشم آسیب می‌زند و باعث مرگ تدریجی سلول‌های حساس به نور در بخش بیرونی شبکیه می‌شود. این سلول‌ها وظیفه دارند نور را دریافت و آن را به سیگنال‌های الکتریکی تبدیل کنند. با پیشرفت بیماری، نقطه‌ای نابینا در مرکز میدان دید شکل می‌گیرد که به‌مرور بزرگ‌تر می‌شود. با وجود این آسیب، بخش داخلی شبکیه که سیگنال‌های بینایی را به مغز منتقل می‌کند، ممکن است همچنان سالم بماند.تراشه پریما با استفاده از همین ظرفیت طراحی شده است. این دستگاه نقش گیرنده مصنوعی نور را ایفا می‌کند و اطلاعات تصویری را به تحریک الکتریکی تبدیل می‌کند تا مسیر انتقال پیام‌های بینایی به مغز دوباره فعال شود. به گفته مکس هوداک، مدیرعامل ساینس کورپوریشن و هم‌بنیان‌گذار پیشین نورالینک، بینایی در نهایت به فعالیت الکتریکی در مسیر عصب بینایی وابسته است و اگر بتوان سیگنال‌های مناسب را به مغز رساند، امکان ایجاد ادراک بینایی وجود دارد.
دوربین روی عینک، تصویر روی تراشهبرای استفاده از این فناوری، بیمار ابتدا تحت یک عمل جراحی حدوداً یک‌ساعته قرار می‌گیرد تا تراشه‌ای به ابعاد ۲ در ۲ میلی‌متر در پشت چشم، در ناحیه‌ای که سلول‌های حساس به نور از بین رفته‌اند، کاشته شود. پس از آن، بیمار عینکی مجهز به دوربین می‌پوشد که نمای محیط را دریافت می‌کند و اطلاعات تصویری را برای تراشه می‌فرستد.
تراشه این اطلاعات را به تحریک‌های الکتریکی تبدیل می‌کند و از این طریق به بیمار امکان می‌دهد بخشی از تصویر را تشخیص دهد. بااین‌حال، فناوری فعلی هنوز امکان دیدن طبیعی را فراهم نمی‌کند. میدان دید محدود است و تصاویر به‌صورت سیاه‌وسفید و با کنتراست بالا دیده می‌شوند؛ بنابراین بیمار می‌تواند در هر لحظه چند حرف را تشخیص دهد، اما قادر نیست مانند یک فرد دارای بینایی طبیعی، محیط اطراف را به‌طور کامل ببیند.
هدف بعدی؛ میدان دید گسترده‌تر و جزئیات بیشتر
نخستین کاشت پریما برای بیمار مبتلا به اشتارگارت در ماه مه و در چارچوب یک کارآزمایی بالینی در بیمارستان چشم سیدنی استرالیا انجام شد. در نخستین جلسه توان‌بخشی، بیمار موفق شد یک حرف را تشخیص دهد و در جلسه دوم توانست یک کلمه را بخواند. این نتایج اولیه‌اند و برای ارزیابی میزان اثربخشی و دوام عملکرد دستگاه به بررسی‌های بیشتر نیاز است.
هوداک می‌گوید نسل بعدی این فناوری در دست توسعه است و انتظار می‌رود طی یک سال آینده وارد مرحله آزمایش انسانی شود. افزایش ابعاد تراشه می‌تواند میدان دید را گسترش دهد، اما انحنای چشم و نیاز به کوچک‌ترکردن الکترودها برای ثبت جزئیات بیشتر، چالش‌های فنی مهمی هستند. او امیدوار است طی پنج سال آینده، این فناوری به سطحی نزدیک‌تر به وضوح بینایی طبیعی برسد؛ هدفی بلندپروازانه که هنوز تحقق آن تضمین نشده است.
از درمان نابینایی تا ساخت رابط مغز و رایانه
پریما پیش‌تر برای برخی بیماران مبتلا به تحلیل جغرافیایی شبکیه، شکل پیشرفته‌ای از دژنراسیون ماکولای مرتبط با افزایش سن، در اروپا به کاربرد تجاری رسیده است. ساینس کورپوریشن اکنون می‌خواهد قابلیت این فناوری را برای بیماری‌های دیگری مانند اشتارگارت نیز بررسی کند؛ بیماری‌ای که در حال حاضر درمان قطعی ندارد و بنا بر برآورد شرکت، حدود ۱۵۰ هزار نفر در جهان بر اثر آن بینایی خود را از دست داده‌اند.
بااین‌حال، برنامه این شرکت به چشم محدود نمی‌شود. ساینس کورپوریشن از سال ۲۰۲۱ با هدف توسعه فناوری‌های مهندسی عصبی و رابط مغز و رایانه فعالیت می‌کند. برخلاف دستگاه نورالینک که الکترودهای آن مستقیماً وارد بافت مغز می‌شوند، این شرکت گفته است حسگر مغزی خود را داخل جمجمه و روی سطح مغز قرار خواهد داد.
هوداک همچنین از بررسی کاربردهای احتمالی این فناوری در بیماری‌های عصبی، از جمله سکته مغزی و بیماری‌های تحلیل‌برنده دستگاه عصبی، خبر داده است. چشم‌انداز بلندمدت او ساخت سامانه‌هایی است که درک بهتری از نحوه شکل‌گیری ذهن به دست دهند و امکان توسعه بافت‌های عصبی مهندسی‌شده را فراهم کنند. بااین‌حال، بازگرداندن بخشی از بینایی از طریق تراشه، نخستین گام عملی شرکت برای اثبات توانایی فناوری‌های عصبی آن در کاربردهای پزشکی است.
نظرات کاربران