آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داده است که کمبود گازوئیل در بازار جهانی ممکن است تا سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند؛ در حالی که افت صادرات روسیه و خاورمیانه، کاهش ذخایر و حاشیه سود بی‌سابقه پالایش، فشار بیشتری بر قیمت‌ها و تورم جهانی وارد کرده است.
به گزارش « نفت ما »، آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد محدودیت عرضه گازوئیل ممکن است تا بخش قابل‌توجهی از سال آینده ادامه پیدا کند؛ زیرا درگیری‌ها در خاورمیانه و روسیه تولید و صادرات را کاهش داده و همزمان قیمت‌های بی‌سابقه، برداشت از ذخایر را پیش از اوج تقاضای زمستانی افزایش داده است.
حاشیه سود پالایش گازوئیل، یعنی فاصله قیمت این سوخت با نفت خام، در سپتامبر به رکورد نزدیک به ۹۵ دلار در هر بشکه رسید. آژانس علت اصلی این جهش را کاهش ظرفیت پالایشی در پی حملات به زیرساخت‌های انرژی مرتبط با جنگ‌های ایران و اوکراین عنوان کرده است.
آژانس در گزارش ماهانه بازار نفت خود هشدار داد که قیمت‌های بی‌سابقه گازوئیل از هم‌اکنون پیامدهای گسترده اقتصادی داشته و با افزایش هزینه کالاها، بر درآمد واقعی خانوارها، فعالیت اقتصادی و تورم فشار وارد کرده است.
بازگشت پالایشگاه‌ها کسری را جبران نمی‌کند IEA انتظار دارد فعالیت پالایشگاه‌های جهان در اواخر سال جاری بهبود پیدا کند و روند بازسازی ذخایر آغاز شود، اما این افزایش تولید برای جبران کسری انباشته‌شده در بازار فرآورده‌های میان‌تقطیر کافی نخواهد بود. گازوئیل، دیزل و سوخت جت در این گروه قرار می‌گیرند.
کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی در حال هماهنگی برای آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت و گازوئیل از ذخایر اضطراری هستند تا از فشار قیمتی بکاهند؛ آن هم در شرایطی که گازوئیل نقشی کلیدی در حمل‌ونقل، کشاورزی و فعالیت‌های صنعتی دارد.
بر اساس گزارش آژانس، مجموع کاهش صادرات گازوئیل از خاورمیانه و روسیه در سپتامبر به ۱.۳ میلیون بشکه در روز رسیده است.
IEA اعلام کرد بازار گازوئیل همچنان تحت فشار شدید قرار دارد؛ زیرا اختلال طولانی در عرضه باعث شده پیش از فصل تعمیرات پاییزی پالایشگاه‌ها و اوج تقاضای زمستانی، برخلاف روند معمول فصلی، برداشت از ذخایر ادامه پیدا کند.
آژانس همچنین پیش‌بینی کرده است تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ روزانه ۲.۶ میلیون بشکه کاهش یابد که حدود یک‌چهارم این افت مربوط به گازوئیل خواهد بود.
در سمت عرضه نیز IEA انتظار دارد عرضه جهانی نفت در سال جاری ۵.۸ میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند، اما در سال ۲۰۲۷ مسیر معکوس شود و عرضه ۷.۷ میلیون بشکه در روز افزایش یابد؛ تغییری که می‌تواند بازار جهانی نفت را دوباره وارد وضعیت مازاد عرضه کند.
قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه تغییر چندانی نداشت و بهای معاملات آتی برنت در ساعت ۹:۳۲ به وقت گرینویچ حدود ۱۰۵ دلار و ۸۰ سنت در هر بشکه بود که نسبت به بسته شدن روز قبل ۰.۱ درصد افزایش داشت. حاشیه سود پالایش گازوئیل نیز در‌همان روز حدود ۲ درصد افزایش یافت و به ۸۵ دلار و ۴۲ سنت در هر بشکه رسید.
سرعت آزادسازی ذخایر کاهش یافته است سرعت برداشت از ذخایر اضطراری که در قالب برنامه هماهنگ ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای آژانس در ماه مارس آغاز شده بود، در سپتامبر به حدود ۲۷۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت؛ در حالی که میانگین برداشت بین ماه‌های مارس تا ژوئن روزانه ۲.۲ میلیون بشکه بود.
تا پایان سپتامبر در مجموع ۳۳۱ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری توافق‌شده آزاد شده بود. بر اساس گزارش IEA، اروپا هنوز ۴۶ میلیون بشکه، قاره آمریکا ۴۰ میلیون بشکه و منطقه آسیا-اقیانوسیه ۱۰ میلیون بشکه دیگر برای آزادسازی در اختیار دارند.
کشورهای عضو آژانس حدود یک میلیارد بشکه ذخایر دولتی نفت در اختیار دارند که بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه آن را گازوئیل تشکیل می‌دهد.
ذخایر نفتی معمولاً به‌عنوان ضربه‌گیر بازار در برابر بحران‌های خارجی یا شوک‌های قیمتی عمل می‌کنند و کاهش این ذخایر به معنای کوچک‌تر شدن حاشیه امن بازار برای مقابله با بحران‌های احتمالی آینده است.
آژانس هشدار داد با ادامه کاهش ذخایر باقی‌مانده و در صورت حل نشدن درگیری‌های خاورمیانه، بازار نفت ممکن است در ماه‌های آینده پیش از شکل‌گیری احتمالی مازاد عرضه در سال ۲۰۲۷، با نوسانات و آشفتگی بیشتری مواجه شود.
حملات اخیر، روند احیای صادرات خاورمیانه را تهدید می‌کند به گفته IEA، صادرات نفت خام تولیدکنندگان خلیج فارس در ماه سپتامبر ۴.۴ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به حدود ۷۵ درصد سطح پیش از جنگ رسید.
بخش عمده این افزایش به رشد ۳.۷ میلیون بشکه‌ای انتقال نفت از تنگه هرمز مربوط می‌شود؛ به‌طوری‌که حجم محموله‌های عبوری از این مسیر به ۱۰.۹ میلیون بشکه در روز رسید. افزایش عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی در خلیج عمان یکی از عوامل اصلی این رشد بوده است.
با این حال، آژانس هشدار داد تشدید اخیر حملات به زیرساخت‌های انرژی منطقه و افزایش حملات به نفتکش‌ها می‌تواند ادامه این روند بهبود را متوقف کند.
نظرات کاربران