به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی (ایفاد) روز پنجشنبه ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر) به خبرگزاری رویترز گفت اثر اختلال کشتیرانی در تنگه هرمز در برداشت محصولات کشاورزی دیده می‌شود. او هشدار داد این وضعیت بازده مزارع را کم می‌کند و قیمت مواد غذایی را افزایش می‌دهد. ایفاد یکی از نهادهای تخصصی سازمان ملل است و بر تأمین مالی کشاورزی در کشورهای در حال توسعه تمرکز دارد.
اهمیت این هشدار در زمان آن است. تا پیش از این، بحث اصلی درباره اثر اختلال هرمز بر نفت و هزینه حمل بود. اکنون یک نهاد بین‌المللی می‌گوید این اثر از بازار انرژی عبور کرده و به خود مزرعه رسیده است. برای خانوارها معنای آن روشن است: هزینه سبد غذا می‌تواند به یکی از کانال‌های اصلی انتقال این بحران به زندگی روزمره تبدیل شود.
مسیر انتقال: از کشتی تا مزرعه
تنگه هرمز فقط گذرگاه نفت نیست. حدود یک‌پنجم نفت جهان و بخش بزرگی از گاز مایع از این مسیر عبور می‌کند. منطقه خلیج فارس همچنین از صادرکنندگان مهم کودهای شیمیایی مانند اوره و آمونیاک است. این کودها نهاده اصلی کشت غلات به شمار می‌روند و کمبود یا گرانی آن‌ها مستقیم به عملکرد مزرعه ضربه می‌زند.
زنجیره اثر را می‌توان در سه حلقه دید. نخست، تأخیر در رسیدن کود و سوخت، کشاورز را به مصرف کمتر نهاده وادار می‌کند. دوم، مصرف کمتر نهاده یعنی محصول کمتر در هر هکتار؛ همان چیزی که از آن با عنوان «کاهش بازده» یاد می‌شود. سوم، عرضه کمتر در کنار هزینه حمل و بیمه بالاتر، قیمت نهایی غذا را بالا می‌برد.
پیامد برای بازار داخلی
ایران بخشی از نیاز خود به غلات، دانه‌های روغنی و نهاده‌های دامی را از راه بنادر جنوبی وارد می‌کند. هر افزایش در قیمت جهانی این کالاها یا در هزینه حمل دریایی، دیر یا زود در قیمت تمام‌شده نان، روغن، مرغ و لبنیات اثر می‌گذارد. وقتی این فشار با نوسان نرخ ارز همزمان شود، اثر آن بر تورم خوراکی محتمل‌تر می‌شود.
در بازارهای مالی نیز این هشدار یک پیام دارد. گرانی غذا یکی از اجزای اصلی تورم است و انتظار تورمی بالاتر معمولاً تقاضا برای دارایی‌های حفظ ارزش مانند طلا را تقویت می‌کند. با این حال، شدت این اثر به مدت اختلال و واکنش بازارهای جهانی کالا بستگی دارد. هنوز داده رسمی درباره میزان دقیق کاهش برداشت منتشر نشده است.
رئیس ایفاد در این گفت‌وگو رقم مشخصی برای افزایش قیمت ارائه نکرد. محتمل‌ترین سناریو این است که اثر کامل این اختلال در فصل‌های کشت و برداشت بعدی آشکار شود. داده‌های آتی سازمان‌های بین‌المللی درباره شاخص قیمت غذا می‌تواند تصویر روشن‌تری از عمق این فشار ارائه دهد.
نظرات کاربران