تورم ۹۰ درصدی چه بلایی سر ۱۰۰ میلیون تومان می‌آورد؟

به گزارش بنکر ، تازه‌ترین آمار منتشرشده از شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه ایران در شهریور ۱۴۰۵ به ۸۹.۸ درصد رسیده است.

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران که رسانه ایران‌وایر بازتاب داده، شاخص قیمت مصرف‌کننده در این ماه نسبت به مرداد ۴.۲ درصد افزایش داشته و نرخ تورم سالانه نیز به ۷۳.۶ درصد رسیده است.

این ارقام فقط از افزایش قیمت‌ها خبر نمی‌دهند؛ بلکه نشان می‌دهند پولی که در حساب بانکی یا به‌صورت نقد نگهداری می‌شود، ممکن است با گذشت زمان قدرت خرید کمتری داشته باشد.

به زبان ساده، ثابت ماندن موجودی حساب به معنای ثابت ماندن ارزش واقعی آن نیست.

برای مثال، اگر قیمت یک سبد مشخص از کالاها و خدمات طی یک سال ۸۹.۸ درصد افزایش پیدا کند، هزینه خرید همان سبد از ۱۰ میلیون تومان به حدود ۱۸ میلیون و ۹۸۰ هزار تومان می‌رسد. در چنین شرایطی، ۱۰ میلیون تومان قبلی دیگر همان میزان کالا و خدمات را تأمین نمی‌کند.

افزایش موجودی حساب، بدون حفظ ارزش پول

در اقتصاد تورمی باید میان «ارزش اسمی» و «قدرت خرید واقعی» تفاوت گذاشت. ارزش اسمی همان عددی است که در حساب بانکی دیده می‌شود؛ اما قدرت خرید مشخص می‌کند این مبلغ چه مقدار کالا و خدمات می‌تواند تهیه کند.

فرض کنید فردی ۱۰۰ میلیون تومان پس‌انداز دارد و این مبلغ را بدون دریافت سود نگه می‌دارد.

اگر سطح قیمت‌ها در یک سال ۸۹.۸ درصد افزایش یابد، قدرت خرید این پول در پایان دوره، با فرض تطابق سبد مصرفی فرد با شاخص تورم، به حدود ۵۲.۷ میلیون تومان با قدرت خرید ابتدای دوره کاهش پیدا می‌کند.

بنابراین، کاهش ارزش واقعی پول لزوماً به برداشت از حساب یا انجام یک معامله زیان‌بار نیاز ندارد. در دوره‌های تورمی، حتی نگهداری بدون تغییر پول نیز می‌تواند قدرت خرید آن را کاهش دهد.

انتخاب محل نگهداری پس‌انداز

در چنین فضایی، مقایسه بازدهی سپرده بانکی با نرخ تورم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر بازدهی یک سپرده از تورم دوره کمتر باشد، موجودی اسمی حساب افزایش می‌یابد، اما قدرت خرید واقعی صاحب سپرده کاهش پیدا می‌کند.

با این حال، نتیجه این موضوع لزوماً تبدیل تمام پس‌انداز به طلا، ارز، سهام یا مسکن نیست. هر بازار ریسک‌ها و محدودیت‌های خود را دارد؛ قیمت دارایی‌ها ممکن است نوسان کند و فروش برخی از آنها نیز در زمان نیاز فوری به پول آسان نباشد.

به همین دلیل، زمان موردنیاز برای استفاده از پول باید در تصمیم‌گیری لحاظ شود.

مبالغی که برای هزینه‌های ضروری و پیش‌بینی‌نشده کنار گذاشته شده‌اند، به نقدشوندگی نیاز دارند؛ در مقابل، برای پس‌انداز بلندمدت می‌توان گزینه‌های مختلف را با توجه به ریسک، بازدهی، هزینه معامله و امکان دسترسی به پول مقایسه کرد.

در نهایت، معیار ارزیابی پس‌انداز فقط میزان افزایش موجودی حساب نیست. آنچه اهمیت دارد، میزان حفظ قدرت خرید پس از در نظر گرفتن تورم و هزینه‌های مرتبط با نگهداری یا سرمایه‌گذاری دارایی است.