دلار و طلا عقب نشستند؛ دامنه افت به چه عاملی بستگی دارد؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار دلار و طلا در روزهای گذشته کاهشی بود. دو عامل در این روند اثر داشت. یکی عرضه دلار با نرخی پایین‌تر از بازار آزاد بود و دیگری محدود شدن پلتفرم‌هایی که تتر و طلا را آنلاین می‌فروشند. حالا پرسش اصلی بازار این است که آیا این افت ادامه پیدا می‌کند یا به یک اصلاح کوتاه‌مدت محدود می‌ماند.

اهمیت این تغییر برای خانوارها روشن است. قیمت طلا و سکه در ایران از دو جزء ساخته می‌شود: قیمت جهانی هر اونس طلا و نرخ دلار در بازار داخلی. بنابراین هر تغییر در نرخ دلار، حتی وقتی قیمت جهانی ثابت بماند، مستقیم به قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه می‌رسد.

عرضه ارزان‌تر، انتظار تازه

عرضه دلار با نرخی کمتر از بازار آزاد، یک سقف ذهنی برای معامله‌گران ایجاد می‌کند. وقتی خریدار بداند دلار از مسیر دیگری ارزان‌تر در دسترس است، تمایلش به خرید با قیمت بالاتر کم می‌شود. در نتیجه فروشندگان برای پیدا کردن مشتری، قیمت پیشنهادی خود را پایین می‌آورند.

این سازوکار بیشتر از آن‌که به حجم واقعی عرضه وابسته باشد، به انتظارات بازار وابسته است. داده‌های بازار در دوره‌های مشابه نشان می‌دهد که اثر چنین عرضه‌هایی تا زمانی دوام دارد که بازار ادامه آن را باور کند. اگر عرضه متوقف شود یا حجمش کم شود، این فشار فروش هم می‌تواند ضعیف شود.

کانال تتر و طلای آنلاین محدودتر شد

تتر یک رمزارز باثبات است که ارزشش به دلار آمریکا گره خورده است. بسیاری از کاربران ایرانی آن را جایگزین دیجیتال دلار می‌دانند و از آن برای حفظ ارزش پول استفاده می‌کنند. محدود شدن پلتفرم‌های فروش تتر یکی از مسیرهای پرتقاضای خرید ارز را باریک‌تر کرد و بخشی از فشار خرید را از بازار برداشت.

همین اتفاق برای پلتفرم‌های فروش طلای آنلاین هم رخ داد. این پلتفرم‌ها خرید طلا را با مبالغ کم و بدون مراجعه حضوری ممکن می‌کردند. کم شدن دسترسی به آن‌ها، تقاضای خرد را کاهش داده است. با این حال این نوع کاهش تقاضا با کاهش تقاضا به دلیل تغییر انتظارات فرق دارد، چون بخشی از آن ممکن است به بازار فیزیکی منتقل شود.

سه متغیر برای ادامه مسیر

دامنه افت قیمت‌ها به سه متغیر بستگی دارد. اول، تداوم و حجم عرضه دلار با نرخ پایین‌تر. دوم، روند قیمت جهانی اونس طلا که مستقل از بازار داخلی حرکت می‌کند. سوم، میزان حباب سکه، یعنی فاصله قیمت بازار سکه با ارزش واقعی طلای آن، که معمولاً در دوره‌های کاهشی زودتر از بقیه اجزا کم می‌شود.

تجربه بازار ایران نشان می‌دهد که افت‌های ناشی از عوامل سیاستی و محدودیت دسترسی، به استمرار همان عوامل وابسته است. محتمل‌ترین سناریو در کوتاه‌مدت، حساسیت بالای قیمت‌ها به هر خبر تازه درباره عرضه ارز است. دنبال کردن هم‌زمان نرخ دلار، اونس جهانی و حباب سکه، تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار به دست می‌دهد.