مالیات بر سود بادآورده نفتی دوباره روی میز اروپا؛ دولت‌ها پول زمستان را از کجا می‌آورند؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از یوراسیا ریویو، اروپا با زمستانی پرهزینه روبه‌رو است. قیمت گازوئیل از فوریه تاکنون ۵۰ درصد بالا رفته و قیمت گاز طبیعی بیش از ۲ برابر شده است. دولت‌های اتحادیه اروپا برای تأمین هزینه حمایت از خانوارها، به سود کلان شرکت‌های نفتی نگاه می‌کنند.

اهمیت این موضوع در آن است که ابزار بحران قبلی دیگر در دسترس نیست. در سال ۲۰۲۲، کشورهای اروپایی با وام ارزان بیش از ۴۰۰ میلیارد یورو صرف مهار قیمت انرژی کردند. اکنون هزینه استقراض برای بسیاری از آن‌ها بیش از ۳ برابر شده است. اندیشکده بروگل برآورد می‌کند تا تابستان امسال تنها ۱۲ میلیارد یورو بسته حمایتی اجرا شده؛ یعنی کم‌تر از ۳ درصد رقم سال ۲۰۲۲.

سود پالایشگاه‌ها ۳ برابر شد

داده‌ها نشان می‌دهد شرکت بریتیش پترولیوم (بی‌پی) سود هر سهم خود را نسبت به سال گذشته ۱۴۷ درصد افزایش داده است. حاشیه سود پالایشگاه‌های این شرکت نزدیک به ۳ برابر شد و به ۳۰ دلار در هر بشکه رسید. حاشیه پالایش، تفاوت قیمت فرآورده‌هایی مانند گازوئیل با قیمت نفت خام است. رشد آن یعنی هر بشکه نفت خام اکنون سود بیش‌تری برای پالایشگر می‌سازد.

اکسون موبیل و توتال‌انرژی نیز سود خود را دست‌کم ۳۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش داده‌اند. به نوشته فایننشال تایمز، شرکت‌های بزرگ نفتی با ۳۲ میلیارد دلار درآمد مازاد روبه‌رو هستند. انتظار می‌رود حتی در صورت توافق میان آمریکا و ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، اختلال در زنجیره تأمین نفت تا ماه‌ها ادامه یابد.

فشار ۵ کشور بر بروکسل

وزیران دارایی آلمان، ایتالیا، اسپانیا، اتریش و لهستان کمیسیون اروپا را به تشکیل یک کارگروه داخلی واداشته‌اند. آن‌ها انتظار دارند در نشست نوامبر، دست‌کم گزینه‌های طراحی این مالیات ارائه شود. لهستان امسال چنین طرحی را اجرا کرده و پرتغال در حال تدوین آن است. ائتلاف حامیان این طرح بیش از نیمی از جمعیت اتحادیه را نمایندگی می‌کند.

مالیات سال ۲۰۲۲ دست‌کم ۳۳ درصد از سودی را هدف می‌گرفت که بیش از ۲۰ درصد بالاتر از میانگین سال‌های قبل بود. به برآورد کمیسیون اروپا، این طرح حدود ۲۹ میلیارد یورو درآمد ایجاد کرد. بروکسل تاکنون به‌دلیل نگرانی از کاهش تولید پالایشگاه‌ها و تردید درباره پشتوانه حقوقی طرح جدید، محتاط بوده است. اکسون موبیل و چند شرکت دیگر نیز به‌دلیل طرح قبلی از اتحادیه اروپا شکایت کرده‌اند.

منتقدان، از جمله کاترینا رایشه، وزیر انرژی آلمان، می‌گویند این مالیات انگیزه سرمایه‌گذاری در پالایشگاه‌ها را کاهش می‌دهد. در مقابل، تقاضای نفت در اروپا با گسترش خودروهای برقی رو به کاهش است. ظرفیت پالایش اتحادیه طی ۲ دهه گذشته ۲۰ درصد کم شده است. برای دولت‌ها، عبور از زمستان بدون نارضایتی از هزینه زندگی، اولویت نزدیک‌تری به نظر می‌رسد.