صفحه اقتصاد - رضا عالیان، کارشناس صنعت موبایل و سخنگوی سابق انجمن تلفن همراه ایران، از فعال‌سازی غیرقانونی حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار دستگاه تلفن همراه و برآوردهایی تا سقف ۱۰۰ هزار دستگاه خبر داد. به گفته او، این تخلف از طریق سوءاستفاده از حفره‌های سامانه‌ای و شناسه‌های متفرقه انجام شده و برخی مدل‌های شیائومی و آیفون را دربر می‌گیرد. همچنین گزارش شده است که شبکه حدود ۱۰ هزار دستگاه از این گوشی‌ها مسدود شده است؛ موضوعی که احتمال قطع آنتن سایر دستگاه‌های مشمول را نیز مطرح می‌کند.
عالیان ریشه تکرار چنین تخلفاتی را به نحوه اجرای طرح رجیستری در هشت تا ۹ سال گذشته مرتبط دانست. به گفته او، در ابتدا واردات تلفن همراه در اختیار تعداد محدودی شرکت بود، اما با ورود عمده‌فروشان و خرده‌فروشان به حوزه واردات، تعداد شرکت‌ها به بیش از ۱۳۰۰ شرکت رسید. انگیزه اصلی این گسترش، افزایش سود عنوان شده است؛ زیرا سود قانونی واردات تجاری ۱۵ درصد، عمده‌فروشی سه درصد و خرده‌فروشی هفت درصد تعیین شده است. بنابراین، واردکننده‌ای که هم‌زمان در بخش‌های دیگر زنجیره توزیع فعالیت کند، می‌تواند سود بیشتری به دست آورد.
این کارشناس معتقد است: سیاست‌گذاری نامناسب و نبود نظارت کافی، زمینه تخلفات مختلفی از جمله کم‌اظهاری ارزش گوشی‌های آیفون، استفاده از کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای و مشکلات رفع تعهدات ارزی را فراهم کرده است. او همچنین ضعف سامانه‌های تجاری و نظارتی را یکی از عوامل تداوم تخلفات دانست.
به گفته عالیان، تخلف اخیر ابتدا توسط فعالان بازار شناسایی شد. آنها با مشاهده اختلاف غیرعادی قیمت‌ها، برخی گوشی‌ها را خریداری و بررسی کردند و متوجه شدند شناسه‌های IMEI بعضی دستگاه‌های شیائومی به پایانه‌های فروشگاهی یا دستگاه‌های پوز تعلق دارد. این در حالی است که متولیان سامانه‌ها پیش‌تر متوجه این مشکل نشده بودند.
عالیان با اشاره به زیان احتمالی عمده‌فروشان، خرده‌فروشان و خریداران نهایی تأکید کرد که علاوه بر برخورد با متخلفان، باید مشخص شود خسارت واردشده به مردم چگونه جبران خواهد شد.
توصیه‌های مهم برای خریداران تلفن همراه
این کارشناس برای جلوگیری از خرید گوشی‌های دارای مشکل رجیستری، رعایت چند نکته را ضروری دانست:
دریافت فاکتور رسمی و معتبر از فروشنده.
بررسی شناسه اصالت کالا و تطبیق آن با اطلاعات گارانتی شرکت.
تطبیق شناسه IMEI روی جعبه با شناسه داخل گوشی از طریق کد دستوری مربوطه.
استعلام اصالت گوشی در سامانه همتا و اطمینان از تطابق نام و مدل اعلام‌شده با دستگاه خریداری‌شده.
بررسی هر دو شناسه IMEI در گوشی‌های دو سیم‌کارته.
ضرورت برخورد قاطع با متخلفان
عالیان تأکید کرد وزارت صنعت، معدن و تجارت باید پس از شناسایی نقص‌های سامانه‌ای، سریعاً راه‌های سوءاستفاده را مسدود کند. با این حال، به گفته او، وظیفه این وزارتخانه صرفاً رفع نقص نیست و باید به دلیل سوءاستفاده از سامانه‌های تحت مدیریت خود و تضییع حقوق عمومی، پیگیری حقوقی پرونده را نیز جدی بگیرد.
وی در پایان، برخوردهای ناکافی با تخلفات گذشته، از جمله پرونده گوشی‌های آیفون، را عاملی برای تکرار این اقدامات دانست و خواستار مجازات‌های بازدارنده و افزایش هزینه تخلف برای متخلفان شد.
نظرات کاربران