ذوب یخچال‌های طبیعی ممکن است بیشتر از برآوردهای قبلی سطح دریا را بالا ببرد

پژوهش جدید دانشمندان نشان می‌دهد یخچال‌های طبیعی جهان ممکن است تا پایان قرن جاری سریع‌تر از برآوردهای قبلی کوچک شوند و سهم بیشتری در افزایش سطح آب دریاها داشته باشند.

دلیل این تفاوت، توجه به تغییرات روزانه آب‌وهوا و پدیده‌های کوتاه‌مدتی مانند موج‌های گرماست؛ عواملی که در بسیاری از مدل‌های پیشین به‌اندازه کافی در نظر گرفته نمی‌شدند.

این مطالعه که با همکاری پژوهشگران مؤسسه فناوری فدرال زوریخ (ETH Zurich) و دانشگاه آزاد بروکسل انجام شده، در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۷ مهر ۱۴۰۵) در مجله علمی Nature Communications منتشر شد.

محققان برای بررسی دقیق‌تر روند ذوب یخ‌ها، نسخه جدیدی از مدل جهانی تحول یخچال‌های طبیعی را توسعه دادند که به‌جای استفاده از میانگین‌های ماهانه، تغییرات دما و بارش را به‌صورت روزانه محاسبه می‌کند. این مدل برای بیش از ۱۲ هزار و ۵۰۰ یخچال طبیعی به کار گرفته شد که حدود ۹۴ درصد از حجم یخچال‌های طبیعی جهان را در بر می‌گیرند.

چرا تغییرات روزانه آب‌وهوا اهمیت دارند؟

مدل‌های سنتی معمولاً اطلاعات آب‌وهوایی را در قالب میانگین‌های ماهانه دریافت می‌کنند. این روش ممکن است تأثیر موج‌های گرمای چندروزه یا تغییر ناگهانی بارش از برف به باران را کم‌رنگ کند؛ درحالی‌که همین اتفاقات کوتاه‌مدت می‌توانند روند ذوب یخ را به‌شکل محسوسی تغییر دهند.

برای مثال، چند روز گرمای شدید ممکن است لایه محافظ برف روی یخچال را از بین ببرد و سطح تیره‌تر یخ را در معرض نور خورشید قرار دهد. این سطح انرژی بیشتری جذب می‌کند و در نتیجه، سرعت ذوب افزایش می‌یابد. همچنین، بارش باران به‌جای برف در دماهای نزدیک به نقطه انجماد، می‌تواند بر میزان انباشت برف و جریان آب حاصل از ذوب تأثیر بگذارد.

لاندر فان تریخت، پژوهشگر ارشد این مطالعه، درباره اهمیت این موضوع توضیح داد:

یخچال‌های طبیعی به میانگین‌های ماهانه واکنش نشان نمی‌دهند، بلکه آب‌وهوایی را تجربه می‌کنند که هر روز با آن مواجه هستند.

پیش‌بینی افزایش بیشتر سطح آب دریاها

نتایج نشان می‌دهند مدل روزانه، علاوه بر بازسازی دقیق‌تر تغییرات مشاهده‌شده، میزان بیشتری از دست رفتن یخ را تا سال ۲۱۰۰ (۱۴۷۹) پیش‌بینی می‌کند. بر اساس این پژوهش، در مقایسه با مدل ماهانه، استفاده از داده‌های روزانه می‌تواند سهم یخچال‌های طبیعی در افزایش سطح متوسط آب دریاها را حدود ۲۰ تا ۳۳ میلی‌متر افزایش دهد. این اختلاف معادل ۵ تا ۱۰ درصد سهم پیش‌بینی‌شده یخچال‌ها در افزایش سطح دریاست.

این یافته‌ها اهمیت ویژه‌ای برای مناطق ساحلی دارند؛ زیرا افزایش سطح دریا می‌تواند خطر سیلاب، فرسایش سواحل و نفوذ آب شور به منابع آب شیرین را تشدید کند. افزون بر این، ذوب یخچال‌ها زمان و میزان دسترسی به آب شیرین را نیز تغییر می‌دهد؛ موضوعی که برای میلیون‌ها نفر وابسته به منابع آب حاصل از یخچال‌ها اهمیت دارد.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که میانگین افزایش دما تنها عامل تعیین‌کننده آینده یخچال‌ها نیست و نادیده گرفتن نوسان‌های کوتاه‌مدت آب‌وهوا می‌تواند پیش‌بینی‌ها را به‌طور سیستماتیک کمتر از میزان واقعی نشان دهد. به همین دلیل، در نظر گرفتن تغییرات روزانه می‌تواند به دانشمندان کمک کند تصویر دقیق‌تری از آینده یخچال‌های طبیعی و پیامدهای آن برای سطح آب دریاها ترسیم کنند.