به گزارش برق نیوز ، در ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، خبرگزاری تسنیم در گزارش خود میانگین مصرف روزانه بنزین را حدود ۱۲۴ میلیون لیتر اعلام کرد و نسبت به تداوم ناترازی میان مصرف و تولید هشدار داد. این داده نشان می‌دهد مدیریت مصرف سوخت همچنان یکی از مسائل جدی بخش انرژی کشور است و الگوی جابه‌جایی و میزان استفاده از خودروهای شخصی هم در این بحث اهمیت دارد.
از سوی دیگر، حمل و نقل بین شهری خود با محدودیت‌هایی روبه‌رو است. در گزارشی که خبرگزاری نصر در ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ درباره حمل‌ونقل بین شهری منتشر کرد، افزایش هزینه قطعات، لاستیک، بیمه، تعمیرات و نگهداری ناوگان از چالش‌های این بخش عنوان شده است. عبدالحسین علی‌اکبری، مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای آذربایجان شرقی هم در همین گزارش گفت تحریم‌های بین‌المللی و فشارهای اقتصادی، توان رانندگان و سرمایه‌گذاران برای خرید خودروهای جدید را کاهش داده و روند نوسازی ناوگان مسافربری را دشوار کرده است.
همین وضعیت باعث شده بحث انتخاب میان خودرو شخصی و اتوبوس در سفرهای بین شهری از زاویه مصرف انرژی هم اهمیت پیدا کند. در یک سفر با خودرو شخصی، تمام سوخت موردنیاز برای طی کردن مسیر صرف جابه‌جایی همان تعداد محدود سرنشین می‌شود، در حالیکه اتوبوس یک مسیر را برای جابه‌جایی همزمان تعداد بیشتری مسافر طی می‌کند. به همین دلیل، افزایش سهم حمل‌ونقل عمومی جاده‌ای، در کنار نوسازی ناوگان، می‌تواند بخشی از سیاست مدیریت مصرف سوخت در سفرهای بین‌شهری باشد.
احمد معبودی، رئیس انجمن اتوبوس داران آذربایجان‌شرقی در همان گزارش ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ گفته است از سال ۱۳۹۸ تاکنون، واردات اتوبوس به اندازه نیاز انجام نشده و تولید داخلی هم پاسخگوی نیاز ناوگان نبوده است. او همچنین اعلام کرده که حدود نیمی از ناوگان مسافری این استان فرسوده است. این آمار مربوط به آذربایجان شرقی است و نمی‌توان آن را به کل کشور تعمیم داد، اما نشان می‌دهد بخشی از شبکه حمل و نقل بین‌شهری با مسئله فرسودگی جدی مواجه است.
در همان گزارش، سهم اتوبوس از جابه‌جایی مسافران در دو ماه نخست سال در آذربایجان‌شرقی ۳۸ درصد اعلام شده است، در حالیکه سهم سواری‌های کرایه ۱۳ درصد بوده است. این ارقام نشان می‌دهد اتوبوس هنوز یکی از ارکان اصلی سفرهای جاده‌ای عمومی است و هر سیاستی که قرار است مصرف انرژی در سفرهای بین شهری را مدیریت کند، بدون توجه به وضعیت این ناوگان کامل نخواهد بود.
موضوع فقط مصرف بنزین هم نیست. خودرو شخصی هزینه‌هایی مانند استهلاک، لاستیک، تعمیرات، بیمه و عوارض را هم به همراه دارد. به همین دلیل، مقایسه خودرو شخصی و اتوبوس نباید فقط بر اساس مبلغی که در پمپ بنزین پرداخت می‌شود انجام شود. برای مسافری که به تنهایی یا دونفره سفر می‌کند، استفاده از اتوبوس می‌تواند هم هزینه مستقیم سفر را قابل پیش‌بینی کند و هم نیاز به استفاده از یک خودروی مستقل برای تمام مسیر را از بین ببرد.
در سمت مقابل، خودرو شخصی برای خانواده‌های چندنفره، سفرهایی با توقف‌های متعدد یا مسیرهایی که سرویس عمومی مناسبی ندارند، همچنان مزیت‌های مشخصی دارد، بنابراین هدف مدیریت مصرف انرژی این نیست که خودرو شخصی از تمام سفرها حذف شود. مسئله این است که در سفرهایی که جایگزین عمومی مناسب وجود دارد، انتخاب وسیله نقلیه با دقت بیشتری انجام شود.
در ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ هم رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس بر نقش حمل و نقل عمومی در کاهش مصرف سوخت تاکید کرد. او در کنار این موضوع، به لزوم به روز بودن و تقویت ناوگان عمومی هم اشاره داشت. این نگاه نشان می‌دهد مدیریت مصرف بدون ایجاد یک جایگزین مناسب برای خودرو شخصی، نتیجه پایداری نخواهد داشت.
سفر بین شهری با اتوبوس زمانی می‌تواند به یک انتخاب منطقی‌تر تبدیل شود که مسافر به سرویس منظم، ناوگان مناسب، قیمت قابل قبول و امکان خرید راحت بلیط دسترسی داشته باشد. مسافرانی که پس از مقایسه شرایط مسیرهای طولانی (مثل شیراز) تصمیم می‌گیرند از اتوبوس استفاده کنند، می‌توانند بلیط مورد
به طورکلی، عبور از دوره‌ای که هم ناترازی سوخت و هم محدودیت‌های اقتصادی و تحریمی بر بخش حمل‌ونقل تاثیرگذار هستند، فقط با افزایش عرضه سوخت ممکن نیست. بخشی از راه حل به نحوه مصرف برمی‌گردد. کاهش سفرهای کم‌سرنشین، استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی در مسیرهایی که سرویس مناسب وجود دارد و نوسازی اتوبوس‌های فرسوده بین شهری، می‌تواند بخشی از سیاست مدیریت انرژی در کشور باشد. در چنین شرایطی، انتخاب میان خودرو شخصی و اتوبوس فقط یک تصمیم شخصی درباره راحتی سفر نیست و می‌تواند به بخشی از مدیریت منابع محدود انرژی کشور تبدیل شود.
نظرات کاربران