به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، اعتبار پذیرفته‌شده در عملیات بازار باز بانک مرکزی در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به دوره مقایسه ۷۳٫۶ درصد کاهش یافته است. عملیات بازار باز یعنی بانک مرکزی با خرید و فروش اوراق یا با وام‌دادن کوتاه‌مدت به بانک‌ها، میزان پول در گردش شبکه بانکی را تنظیم می‌کند. کاهش این اعتبار نشان می‌دهد بانک‌ها اکنون کمتر از این مسیر پول تازه دریافت می‌کنند.
این خبر برای مخاطب عادی مهم است، چون نقدینگی بانک‌ها به‌طور غیرمستقیم بر نرخ سود، توان وام‌دهی و در نهایت بر قیمت‌ها اثر می‌گذارد. وقتی بانک مرکزی شیر تأمین پول را می‌بندد، بانک‌ها باید بیش‌تر به منابع خودشان یا به یکدیگر تکیه کنند. نتیجه نهایی برای سپرده‌گذار و وام‌گیرنده به واکنش بانک‌ها در ماه‌های پیش رو بستگی دارد.
عملیات بازار باز چه نقشی دارد؟
بانک‌ها هر روز ورودی و خروجی پول دارند. گاهی منابع‌شان برای پرداخت تعهدات کوتاه‌مدت کافی نیست و به تأمین پول سریع نیاز پیدا می‌کنند. عملیات بازار باز یکی از ابزارهای بانک مرکزی برای پوشش همین کمبودهای کوتاه‌مدت است. تعبیر «چک سفید» درباره دوره‌ای به کار رفته که این تأمین پول تقریباً بدون محدودیت در دسترس بانک‌ها بود.
کاهش ۷۳٫۶ درصدی یعنی از هر ۱۰۰ واحد اعتباری که در دوره مقایسه پذیرفته می‌شد، اکنون کمتر از ۲۷ واحد باقی مانده است. بانک مرکزی با این کار دسترسی بانک‌ها به پول سریع را سخت‌تر کرده است.
پیامد برای بانک‌ها و بازار
کاهش اعتبار بازار باز معمولاً فشار نقدینگی را بر بانک‌ها بیش‌تر می‌کند. در چنین شرایطی بانک‌ها برای تأمین پول، به بازار بین‌بانکی روی می‌آورند؛ بازاری که بانک‌ها در آن به یکدیگر وام کوتاه‌مدت می‌دهند. اگر تقاضا برای این وام‌ها بالا برود، نرخ بهره بین‌بانکی افزایش می‌یابد. داده‌های موجود درباره نرخ بین‌بانکی در این خبر نیامده است و بررسی آن برای ارزیابی اثر واقعی ضروری است.
از زاویه کلان، محدود شدن این مسیر می‌تواند از رشد نقدینگی بکاهد. رشد نقدینگی یکی از عوامل اثرگذار بر تورم است. محتمل‌ترین سناریو این است که بانک‌ها در اعطای وام محتاط‌تر عمل کنند. با این حال، میزان اثر به رفتار شبکه بانکی و تصمیم‌های بعدی بانک مرکزی بستگی دارد. نتیجه‌گیری درباره پیامد آن برای تصمیم‌های مالی شخصی با خود مخاطب است.
نظرات کاربران