گزارش‌های جدید نشان می‌دهد مقام‌های روسیه در حال بررسی استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی و مقابله با VPN هستند؛ راهکاری که طبق برخی اسناد داخلی می‌تواند تا 95 درصد موفقیت در شناسایی این سرویس‌ها داشته باشد.
بر اساس گزارش روزنامه روسی Kommersant، این ایده در پیش‌نویس برنامه ملی توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی تا سال 2030 مطرح شده بود. طبق این سند، مدل‌های هوش مصنوعی باید بتوانند ویژگی‌ها و الگوهای ترافیکی حدود 70 درصد از سرویس‌های VPN هدف را تحلیل و شناسایی کنند.
هرچند وزارت توسعه دیجیتال روسیه اعلام کرده این بند در نسخه فعلی برنامه وجود ندارد، اما گزارش‌ها نشان می‌دهند دولت روسیه همچنان به‌دنبال تقویت زیرساخت‌های فیلترینگ و کنترل اینترنت است. این موضوع در شرایطی مطرح می‌شود که مسکو اخیرا برنامه‌هایی برای افزایش بودجه سانسور اینترنت و توسعه سامانه‌های نظارتی خود اعلام کرده است.
هوش مصنوعی چگونه VPNها را شناسایی می‌کند؟
طبق اطلاعات منتشرشده، سامانه جدید قرار است روی زیرساخت فعلی موسوم به TSPU سوار شود؛ همان تجهیزات فیلترینگ و کنترل ترافیک که هم‌اکنون در شبکه اپراتورهای روسی نصب شده‌اند.
منابع صنعت شبکه در روسیه توضیح داده‌اند که هوش مصنوعی قرار نیست مستقیما محتوای ارتباطات را بررسی کند، بلکه الگوهای رفتاری ترافیک را تحلیل خواهد کرد. از جمله داده‌هایی که مورد بررسی قرار می‌گیرند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
هدف از این تحلیل‌ها شناسایی غیرمستقیم زیرساخت‌های مرتبط با VPN و ابزارهای دور زدن فیلترینگ عنوان شده است.
خطر خطاهای گسترده و مسدود شدن سرویس‌های قانونی
اگرچه مقامات روسی روی دقت بالای این سامانه تاکید دارند، کارشناسان صنعت ارتباطات نسبت به پیامدهای آن هشدار داده‌اند.
برخی منابع اعلام کرده‌اند حتی سیستم‌های فعلی نیز با نرخ خطایی بین 5 تا 6 درصد مواجه هستند و اضافه شدن یک لایه هوش مصنوعی می‌تواند باعث افزایش موارد «تشخیص اشتباه» شود. در چنین شرایطی، احتمال مسدود شدن ترافیک قانونی شرکت‌ها، کسب‌وکارها و سرویس‌های سازمانی نیز افزایش پیدا می‌کند.
به گفته کارشناسان، راه‌اندازی چنین سامانه‌ای نیازمند منابع بسیار گسترده‌ای است؛ از جمله مراکز ذخیره‌سازی عظیم برای داده‌های تله‌متری، خوشه‌های پردازشی قدرتمند برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی و شبکه‌ای پیچیده برای توزیع مدل‌های به‌روزشده در نقاط مختلف فیلترینگ.
بخشی از پروژه بزرگ‌تر «اینترنت مستقل روسیه»
طرح شناسایی VPNها با هوش مصنوعی بخشی از برنامه گسترده‌تر روسیه برای کنترل بیشتر فضای دیجیتال محسوب می‌شود.
در کنار تشدید محدودیت‌ها علیه VPNها، دولت روسیه در حال حرکت به سمت استانداردهای بومی در حوزه امنیت دیجیتال نیز هست. یکی از جدیدترین پیشنهادها، الزام گوشی‌های هوشمندی است که قرار است در شبکه‌های 5G آینده روسیه فعالیت کنند.
بر اساس پیش‌نویس جدید وزارت توسعه دیجیتال این کشور، دستگاه‌های سازگار با 5G باید از الگوریتم رمزنگاری بومی Kuznyechik پشتیبانی کنند؛ الگوریتمی که با مشارکت نهادهای امنیتی روسیه توسعه یافته است.
این قانون قرار است از سال 2032 اجرایی شود و از آن‌جا که باید در سطح تراشه مودم پیاده‌سازی شود، ممکن است شرکت‌هایی مانند اپل و سامسونگ را مجبور کند نسخه‌های اختصاصی سخت‌افزاری برای بازار روسیه تولید کنند.
روسیه و نبرد فزاینده علیه ابزارهای دور زدن فیلترینگ
در سال‌های اخیر روسیه به‌طور مداوم فشار بر سرویس‌های VPN، پیام‌رسان‌ها و ابزارهای عبور از محدودیت‌های اینترنتی را افزایش داده است. اکنون به نظر می‌رسد هوش مصنوعی به جدیدترین ابزار این کشور برای کنترل فضای مجازی تبدیل شده باشد.
هرچند دقت 95 درصدی مطرح‌شده هنوز در عمل اثبات نشده، اما همین ایده نشان می‌دهد دولت روسیه قصد دارد در سال‌های آینده از فناوری‌های پیشرفته‌تر برای نظارت و اعمال محدودیت بر ترافیک اینترنت استفاده کند؛ اقدامی که می‌تواند کنترل دیجیتال در این کشور را به سطحی بی‌سابقه برساند.
نظرات کاربران