کلید عبور چیست؛ اگر گوشی گم شود، دسترسی به حساب چه می‌شود؟

کلید عبور، اثر انگشت شما نیست

کلید عبور یا Passkey روشی برای تأیید هویت با استفاده از کلیدهای رمزنگاری است؛ لازم نیست مانند رمز عبور آن را حفظ کنید. این کلیدها به حساب شما در یک سایت یا برنامه تعلق دارند. دستگاه با استفاده از آن‌ها هویت شما را هنگام ورود تأیید می‌کند و شما اجازهٔ استفاده را با اثر انگشت، چهره یا پین، یعنی کد عددی بازکردن قفل، می‌دهید.

طبق توضیح اتحادیهٔ فایدو، تدوین‌کنندهٔ استانداردهای این فناوری ، اطلاعات زیستی مانند اثر انگشت و چهره روی دستگاه پردازش می‌شوند و به سرور سایت نمی‌روند. بنابراین ورود با اثر انگشت به معنی تحویل‌دادن اثر انگشت به هر سایت نیست؛ سایت تأیید موفقیت بررسی را دریافت می‌کند.

حسگر اثر انگشت هم تنها راه استفاده نیست. بسته به دستگاه و روش نگهداری کلید، کد یا رمز قفل دستگاه می‌تواند نقش تأییدکننده را داشته باشد. پس کلید عبور را با اثر انگشت یکی ندانید: کلید وسیلهٔ ورود است و بازکردن قفل، اجازهٔ استفاده از آن را می‌دهد.

چرا در برابر صفحهٔ ورود جعلی مقاوم‌تر است؟

فیشینگ یعنی فریب‌دادن کاربر با پیام یا صفحهٔ جعلی برای گرفتن اطلاعات حساس. رمز معمولی را می‌توان در صفحه‌ای شبیه سایت اصلی تایپ کرد؛ اما کلید عبور به سایت یا برنامه‌ای که برای آن ساخته شده وابسته است. راهنمای رسمی کروم توضیح می‌دهد که این وابستگی مانع استفاده از همان کلید برای ورود به سایت جعلی می‌شود.

این مزیت به معنی مصونیت کامل حساب از همهٔ خطرها نیست. اگر شخص دیگری بتواند قفل دستگاه شما را باز کند، مسئله متفاوت است. گوگل صریحاً هشدار می‌دهد که برای حساب گوگل فقط روی دستگاهی کلید بسازید که شخصاً مالک آن هستید و استفاده می‌کنید؛ حتی خروج از حساب هم لزوماً امکان ورود دوباره با کلید ساخته‌شده را از بین نمی‌برد.

پس از گم‌شدن دستگاه، محل ذخیره تعیین‌کننده است

دو شیوهٔ اصلی نگهداری وجود دارد: کلید همگام‌شده و کلید وابسته به دستگاه . همگام‌سازی یعنی سرویس مدیریت کلید، آن را به‌صورت امن روی دستگاه‌های دیگر شما نیز در دسترس قرار می‌دهد. کلید وابسته به دستگاه، در مقابل، همان‌جا می‌ماند و خودکار به گوشی یا رایانهٔ تازه منتقل نمی‌شود.

برای نمونه، طبق راهنمای کروم، کلیدهای ذخیره‌شده در مدیر رمز گوگل، Google Password Manager، با همان حساب گوگل بین دستگاه‌های پشتیبانی‌شده در دسترس قرار می‌گیرند. استفاده از آن‌ها همچنان به تأیید لازم، مانند پین مدیر رمز یا قفل دستگاه اندرویدی، وابسته است. داشتن گوشی تازه به‌تنهایی کافی نیست؛ باید بتوانید به حساب و روش تأیید سرویس مدیریت کلید دسترسی پیدا کنید.

در مقابل، همان راهنما می‌گوید کلیدهای ذخیره‌شده در Windows Hello، سامانهٔ ورود ویندوز، همگام‌سازی یا پشتیبان‌گیری ندارند. اگر رایانه گم شود یا سیستم‌عامل دوباره نصب شود، نمی‌توان آن کلیدهای محلی را بازیابی کرد. کلیدهای ذخیره‌شده روی کلید امنیتی سخت‌افزاری، یعنی وسیلهٔ فیزیکی مخصوص تأیید ورود، نیز با گم‌شدن یا بازنشانی آن وسیله قابل بازیابی نیستند.

بازیابی‌نشدن کلید لزوماً به معنی ازدست‌رفتن قطعی حساب نیست. ممکن است سرویس روش ورود دیگری داشته باشد؛ اما وجود و شرایط آن را باید از همان سرویس بررسی کرد. همچنین تغییر از اندروید به آیفون را نباید معادل انتقال خودکار همهٔ کلیدها دانست؛ سرویس مدیریت کلید و دسترسی به دستگاه قبلی در این انتقال اهمیت دارند.

جمع‌بندی: پیش از اتکا به کلید، راه برگشت را بشناسید

برای حساب گوگل، راهنمای رسمی ورود با کلید عبور می‌گوید ساخت کلید، روش‌های ورود یا بازیابی موجود را حذف نمی‌کند. پس اضافه‌کردن کلید به معنی پاک‌شدن رمز قبلی نیست. این قاعده را به همهٔ سایت‌ها تعمیم ندهید؛ هر سرویس ممکن است سیاست متفاوتی داشته باشد.

پیشنهاد تحریریه این است که پیش از تکیه‌کردن به کلید عبور، سه چیز را روشن کنید: کلید کجا ذخیره می‌شود، روی دستگاه تازه چگونه در دسترس قرار می‌گیرد و اگر آن مسیر هم از دست رفت، سرویس چه راه بازیابی دارد. دستگاه مشترک محل مناسبی برای ساخت کلید شخصی نیست؛ راحتی ورود نباید باعث شود اختیار حساب را ناخواسته به دیگران بدهید.

اگر دستگاه دارای کلید حساب گوگل گم شد، از دستگاه دیگری که به آن دسترسی دارید وارد حساب شوید. طبق همان راهنمای گوگل، کلیدی را که خودتان ساخته‌اید از بخش Passkeys and security keys حذف کنید؛ برای کلید خودکار دستگاه اندرویدی، از بخش Manage all devices دستگاه مربوط را انتخاب کنید و از همهٔ نشست‌های هم‌نام آن خارج شوید. برای سایر سرویس‌ها، راهنمای رسمی بازیابی و لغو دسترسی همان سرویس را بررسی کنید؛ مسیر گوگل دستور مشترک همهٔ حساب‌ها نیست.

بعد از خواندن مطلب بپرسید؛ پاسخ فقط از همین مقاله است.

این مطلب برایتان مفید بود؟

فرهاد محمدی خبرنگار فناوری و هوش مصنوعی فیسیت است. کار روزانه‌اش این است که خبر مدل‌های زبانی، ابزارهای جدید و ادعاهای پرزرق‌وبرق شرکت‌ها را به زبان قابل‌استفاده برای مخاطب ایرانی برگرداند؛ بدون هیجان کاذب و بدون ترساندن بی‌دلیل.

میز کارش دو بخش است: هوش مصنوعی، و فناوری و تکنولوژی روز — نرم‌افزار، اینترنت و تغییراتی که روی کار و زندگی دیجیتال اثر می‌گذارند. قبل از نوشتن معمولاً می‌پرسد «برای کاربر چه فرقی می‌کند؟» و همان را محور مطلب می‌گذارد.

آموزش گام‌به‌گام ساخت پس‌کی گوگل برای ورود امن بدون رمز عبور

پلی‌استیشن از قابلیت Passkey رونمایی کرد؛ بدون نیاز به پسورد وارد حساب خود شوید

فضای ابری یا هارد اکسترنال؛ کدام برای عکس‌های خانوادگی مناسب‌تر است؟