رؤیای کاهش وزن سریع برای برخی افراد به مسیری پرخطر تبدیل شده است؛ از مصرف خودسرانه قرص‌ها و آمپول‌های لاغری تا احتمال بروز اختلالات هورمونی، کم‌آبی شدید و عوارض قلبی. پرسش اینجاست که در بازار داغ لاغری فوری، چه کسی مسئول حفاظت از سلامت مصرف‌کنندگان است؟
نورنیوز_گروه اجتماعی: تب لاغری سریع، حالا دیگر صرفاً موضوعی مرتبط با زیبایی و تناسب اندام نیست؛ پای سلامت عمومی در میان است. افرادی که به دنبال کاهش وزن در کوتاه‌ترین زمان ممکن هستند، گاهی بدون بررسی شرایط جسمی، دریافت مشاوره پزشکی یا آگاهی از ترکیبات داروها، به سراغ قرص‌ها، آمپول‌ها و فرآورده‌هایی می‌روند که با وعده کاهش وزن چشمگیر تبلیغ می‌شوند.
گزارش‌هایی درباره عوارض مصرف خودسرانه داروهای لاغری در ایران، از اختلالات هورمونی و دفع شدید آب بدن تا مشکلات گوارشی و عوارض قلبی هشدار می‌دهند. در موارد شدید، برخی ترکیبات دارویی می‌توانند خطر بروز آریتمی یا سایر عوارض جدی قلبی را افزایش دهند؛ با این حال، تشخیص رابطه مستقیم میان مصرف یک فرآورده و عارضه‌ای مانند سکته قلبی، به بررسی پزشکی و شواهد معتبر نیاز دارد.
مسئله اصلی این است که کاهش عدد روی ترازو، لزوماً به معنای کاهش چربی بدن یا بهبود سلامت نیست. افت وزن ناشی از کم‌آبی یا مصرف مواد مُدر و ملین ممکن است موقتی باشد، اما اختلالات آب و الکترولیت بدن می‌تواند پیامدهای خطرناکی به دنبال داشته باشد.
بازار لاغری؛ از وعده‌های وسوسه‌انگیز تا خطر ترکیبات نامعلوم
یکی از نگرانی‌های جدی در این حوزه، مصرف فرآورده‌هایی است که اصالت، ترکیبات یا شرایط نگهداری آنها برای خریدار روشن نیست. تبلیغات در فضای مجازی، توصیه‌های غیرتخصصی و روایت‌های اغراق‌آمیز درباره کاهش وزن سریع می‌توانند افراد را به مصرف محصولاتی سوق دهند که ایمنی آنها به‌درستی احراز نشده است.
در چنین شرایطی، پرسش مهم این است: آیا مصرف‌کننده می‌داند دقیقاً چه ماده‌ای وارد بدن خود می‌کند؟ آیا ادعاهای فروشندگان درباره اثربخشی و بی‌خطر بودن این محصولات قابل راستی‌آزمایی است؟ و اگر محصولی با ترکیبات نامشخص یا برچسب گمراه‌کننده عرضه شود، چه سازوکاری برای شناسایی آن و پاسخ‌گو کردن عرضه‌کنندگان وجود دارد؟
البته نباید همه داروهای کاهش وزن را در یک دسته قرار داد. برخی داروها برای بیماران واجد شرایط و با تشخیص پزشک تجویز می‌شوند و می‌توانند بخشی از برنامه درمانی باشند. خطر زمانی افزایش می‌یابد که مصرف بدون ارزیابی پزشکی، تغییر خودسرانه دوز یا استفاده از محصولات نامعتبر جایگزین درمان اصولی شود.
چه کسی پاسخ‌گوی عوارض است؟
در برابر گسترش تقاضا برای لاغری سریع، مسئولیت فقط بر دوش مصرف‌کننده نیست. نهادهای ناظر باید درباره اصالت فرآورده‌ها، نحوه عرضه، تبلیغات گمراه‌کننده و فروش داروهای نیازمند نسخه، اطلاع‌رسانی شفاف داشته باشند. برخورد با ادعاهای درمانی بی‌پشتوانه و دسترسی عمومی به اطلاعات معتبر نیز می‌تواند از تصمیم‌های پرخطر جلوگیری کند.
در سوی دیگر، رسانه‌ها و چهره‌های تبلیغاتی نباید کاهش وزن سریع را بدون توضیح درباره محدودیت‌ها و عوارض احتمالی، به‌عنوان راهکاری ساده و بی‌خطر معرفی کنند.
لاغری نباید به بهای سلامت تمام شود. وقتی وعده چند هفته‌ای کاهش وزن می‌تواند افراد را به مصرف ترکیبات نامعلوم یا داروهای نامتناسب با وضعیت جسمی‌شان سوق دهد، دیگر با یک انتخاب شخصی ساده روبه‌رو نیستیم؛ مسئله، ضرورت نظارت مؤثر، اطلاع‌رسانی مسئولانه و مقابله با تجارتی است که سلامت را در حاشیه وعده‌های جذاب قرار می‌دهد.
سازمان جهانی بهداشت در تازه‌ترین گزارش خود از افزایش چهار برابری چاقی در میان کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۹ ساله از سال ۱۹۹۰ تاکنون خبر داد؛ بر اساس برآورد سال ۲۰۲۴، حدود ۱۷۰ میلیون کودک و نوجوان در جهان با چاقی زندگی می‌کنند.
مدیرکل دفتر بازرسی سازمان غذا و دارو با هشدار درباره تبلیغات دارویی در فضای مجازی، بر تفاوت اطلاع‌رسانی و توصیه درمانی و ضرورت عرضه قانونی دارو تأکید کرد.
نظرات کاربران