پژوهشگران پس از بررسی یک تأخیر عجیب قطار در حدود ۱۷۸ سال پیش، به کشفی غیرمنتظره درباره تاریخ تأثیر فعالیت‌های خورشیدی بر فناوری دست یافتند. یک گروه بین‌المللی از دانشمندان سرانجام معمایی تاریخی را حل کردند که به یکی از نخستین موارد ثبت‌شده از اختلال فعالیت خورشید در تجهیزات الکتریکی مربوط می‌شود.
این ماجرا به دهه ۱۸۴۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که شبکه‌های تلگراف برقی به‌تدریج ارتباطات راه دور را متحول می‌کردند. با گسترش این سامانه‌های اولیه، اپراتورها گاهی با اختلالات الکتریکی عجیبی روبه‌رو می‌شدند که عملکرد تجهیزات را مختل می‌کرد. امروزه دانشمندان می‌دانند که برخی از این مشکلات در اثر تغییرات میدان مغناطیسی زمین به وجود می‌آمدند؛ تغییراتی که فعالیت‌های خورشیدی عامل اصلی آن‌ها بودند.
پژوهشگران به سرپرستی دانشگاه لنکستر، گزارش تاریخی مربوط به تأخیر یک قطار در شهر اکستر انگلستان را دوباره بررسی کردند. طبق این گزارش، فعالیت خورشیدی باعث اختلال در سامانه تلگراف راه‌آهن شده بود و حرکت قطار را به تأخیر انداخته بود. در این تحقیق، دانشمندانی از دانشگاه آر‌ام‌آی‌تی، سازمان زمین‌شناسی بریتانیا، سازمان منابع طبیعی کانادا، دانشگاه بیلور و آزمایشگاه ملی فضایی بریتانیا، موسوم به رال اسپیس، مشارکت داشتند.
تیم پژوهشی با کنار هم گذاشتن اسناد تاریخی و مشاهدات علمی، به اشتباهی در گزارش اولیه پی برد که ترتیب زمانی نخستین اختلالات فناوری ناشی از آب‌وهوای فضایی را تغییر می‌دهد.
طوفان‌های خورشیدی چگونه برای نخستین بار فناوری را مختل کردند؟
یکی از مشهورترین نمونه‌های تأثیر آب‌وهوای فضایی بر فناوری در سال ۱۸۵۹ رخ داد. این رویداد که به نام رویداد کارینگتون شناخته می‌شود، شامل یک شراره خورشیدی عظیم و فوران جرم تاجی بود؛ پدیده‌ای که طی آن حجم بسیار زیادی از ذرات باردار و میدان‌های مغناطیسی از خورشید به فضا پرتاب می‌شوند.
اختلالات ناشی از این طوفان، شفق‌های قطبی خیره‌کننده‌ای ایجاد کردند که حتی در مناطق جنوبی‌تر، از جمله هاوایی و آمریکای مرکزی، نیز قابل مشاهده بودند. در برخی نقاط، آسمان آن‌قدر روشن شده بود که مردم می‌توانستند شب‌ها روزنامه بخوانند. این روشنایی غیرمعمول حتی معدنچیان طلا را به اشتباه انداخت و آن‌ها تصور کردند صبح فرا رسیده است؛ به همین دلیل، اندکی پس از نیمه‌شب برای آماده کردن صبحانه دست به کار شدند.
این طوفان همچنین شبکه‌های تلگراف را در سراسر جهان با اختلالات جدی روبه‌رو کرد. افزایش ناگهانی جریان الکتریکی باعث از کار افتادن تجهیزات، ایجاد جرقه در سیم‌ها، وارد شدن شوک الکتریکی به اپراتورها و حتی وقوع آتش‌سوزی شد. در برخی موارد، جریان‌های الکتریکی ناشی از این پدیده چنان قدرتمند بودند که سامانه‌های تلگراف بدون نیاز به باتری نیز به کار خود ادامه می‌دادند.
اگرچه رویداد کارینگتون مشهورترین نمونه از این دوره به شمار می‌رود، شواهد مربوط به تأثیر فعالیت خورشیدی بر تجهیزات الکتریکی به سال‌هایی پیش از آن بازمی‌گردند.
در سال ۱۸۷۱، نویسنده‌ای ناشناس گزارشی را در نشریه علمی نیچر منتشر کرد که در آن از یک اختلال مغناطیسی بسیار شدید در تاریخ ۱۸ اکتبر ۱۸۴۱ سخن گفته شده بود. بر اساس این گزارش، اختلال یادشده سیگنال‌های راه‌آهن در اکستر را تحت تأثیر قرار داد و حرکت قطاری را که قرار بود ساعت ۱۰:۰۵ شب حرکت کند، ۱۶ دقیقه به تأخیر انداخت.
اگر تاریخ درج‌شده در گزارش صحیح بود، این رویداد قدیمی‌ترین نمونه شناخته‌شده از تأثیر آب‌وهوای فضایی بر فناوری مورد استفاده انسان محسوب می‌شد.
با این حال، بررسی تازه‌ای که نتایج آن در نشریه اسپیس ودر وابسته به اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا منتشر شده، نشان می‌دهد گزارش اولیه حاوی اشتباهی تاریخی و مهم بوده است.
نظرات کاربران