بلاگ رسمی انویدیا در مطلبی با تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام‌های قزاقستان را در سه لایه دسته‌بندی می‌کند: زیرساخت توان پردازشی، دسترسی شرکت‌ها و توسعه‌دهندگان به این توان، و ساخت مدل و محصول هوش مصنوعی. به نوشتهٔ این صفحه، عرضهٔ توان پردازشی شتاب‌دار در این کشور بالا رفته و تقاضا برای مرحلهٔ بعد هم شکل گرفته است.
سه لایه‌ای که قزاقستان هم‌زمان جلو می‌برد
برای خوانندهٔ بیرون از این پروژه، تفکیک این سه لایه مهم است؛ چون هر کدام معنای متفاوتی دارند. لایهٔ اول خرید و نصب سخت‌افزار است، لایهٔ دوم دسترسی استارتاپ‌ها، دانشگاه‌ها و شرکت‌ها به همان توان پردازشی است، و لایهٔ سوم ساختن مدل‌ها و محصولاتی است که روی آن زیرساخت اجرا می‌شوند. خبری که فقط از لایهٔ اول حرف می‌زند، دربارهٔ محصول نهایی چیزی نمی‌گوید.
به نوشتهٔ انویدیا، در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ جنسن هوانگ، بنیان‌گذار و مدیرعامل این شرکت، در آستانه با قاسم‌جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، در کاخ آکوردا دیدار کرد. او در آستانه و در برنامهٔ Alem.AI، مرکز بین‌المللی هوش مصنوعی قزاقستان، با ژاسلان مادیف، معاون نخست‌وزیر و وزیر هوش مصنوعی و توسعهٔ دیجیتال این کشور، گفت‌وگوی عمومی داشت. این صفحه، زمان این دو رویداد را همین ۲۳ اکتبر ثبت کرده است.
مجوز صادرات، توافق سرمایه‌گذاری و فاز اول ۲۰۲۷
گریس بلک‌ول نام سکوی پردازشی انویدیا برای مراکز دادهٔ هوش مصنوعی است؛ ترکیبی از پردازندهٔ مرکزی و واحد پردازش گرافیکی (GPU) که برای آموزش و اجرای مدل‌های بزرگ ساخته شده. طبق همین گزارش، دو رویداد جدا رخ داده است. نخست، فایربیرد توافق سرمایه‌گذاری با دولت قزاقستان را در کاخ ریاست‌جمهوری امضا کرد. دوم، این شرکت مجوز صادرات آمریکا را برای ۴۵٬۰۰۰ واحد پردازش گرافیکی گریس بلک‌ول به دست آورد.
این تفکیک را جدی بگیرید: «به دست آوردن مجوز» با «نصب تجهیزات» یکی نیست. عدد ۴۵ هزار در این صفحه به مجوز صادرات مربوط است، نه به شمار دستگاه‌هایی که امروز روشن شده‌اند. به نوشتهٔ انویدیا، فاز اول با کازاختلکام، بزرگ‌ترین شرکت مخابراتی قزاقستان، در Data Center Valley ساخته می‌شود و هدف اعلام‌شده برای شروع تجاری آن، سه‌ماههٔ سوم ۲۰۲۷ است؛ در همین صفحه این تاریخ به‌عنوان هدف آمده، نه تعهد قطعی.
فایربیرد فاز دومی را هم در نظر دارد که مجموع ظرفیت بالقوهٔ این شرکت در قزاقستان را به حدود ۵۰۰ مگاوات می‌رساند. این شرکت همچنین قصد دارد آزمایشگاه فایربیرد قزاقستان (Firebird Labs Kazakhstan) را برای پشتیبانی از استارتاپ‌های محلی، پژوهش و تربیت نیروی متخصص راه بیندازد. رازمیک هوواگیمیان، یکی از بنیان‌گذاران و مدیرعامل فایربیرد، در همین گزارش گفته است: «آنچه ۱۸۰ روز پیش بذری از یک ایده بود، به سرمایه‌گذاری بزرگی در آیندهٔ هوش مصنوعی قزاقستان تبدیل شده است.»
آنچه همین حالا نصب شده و معنی ۵۰۰ مگاوات
به گفتهٔ انویدیا، کازاختلکام پیش‌تر ۴۰۰ پردازندهٔ H200 و ۴۸۰ پردازندهٔ B300 را در آستانه و آلماتی نصب کرده است. بر پایهٔ همین صفحه، برنامهٔ «سال آیندهٔ» این شرکت استقرار بیش از ۱٬۰۰۰ واحد دیگر در Data Center Valley و بیش از ۱٬۰۰۰ واحد Vera Rubin در منطقهٔ اکیباستوز است. منبع سال دقیق را نمی‌گوید و فقط از «سال آینده» نسبت به تاریخ گزارش حرف می‌زند؛ پس آن را با قطعیت به یک سال میلادی مشخص نسبت ندهید.
یک نکتهٔ فنی که خواندن این اعداد را آسان‌تر می‌کند: در توصیف مراکز دادهٔ هوش مصنوعی، ظرفیت معمولاً با توان الکتریکی و بر حسب مگاوات بیان می‌شود، چون برق در دسترس، سقف واقعی شمار تراشه‌هایی است که می‌توان روشن نگه داشت. پس ۵۰۰ مگاوات شمار تراشه نیست؛ سقف ظرفیتی است که فایربیرد برای مجموع دو فاز در نظر گرفته و شمار نهایی واحدها در این گزارش نیامده است.
هوش مصنوعی قزاقی، ربات‌ها و امنیت ایجنت‌ها
مادیف در این گفت‌وگو دربارهٔ هدف زبانی کشورش گفت: «ما هوش مصنوعی‌ای می‌خواهیم که قزاقی را بفهمد و صحبت کند و زمینه‌ها و جزئیات فرهنگی را درک کند.» او به کار روی مدل‌های زبان قزاقی اشاره کرد. هوانگ هم دربارهٔ استفاده از منابع انرژی گفت: «به‌جای اینکه فقط انرژی صادر کنید، در آینده می‌توانید انرژی را به هوش تبدیل کنید و هوش صادر کنید.» او داده را منبع طبیعی هر کشور توصیف کرد و گفت: «دادهٔ کشور شما منبع طبیعی شماست. به خودتان تعلق دارد.»
بخش دیگر گفت‌وگو به هوش مصنوعی فیزیکی رسید. مادیف کارخانه‌ها، معادن، کشاورزی، حمل‌ونقل و لجستیک را زمینهٔ ساخت مدل‌هایی برای ربات‌ها و سامانه‌های فیزیکی دانست و پرسید کشورش چطور می‌تواند به مرکزی برای آموزش این مدل‌ها تبدیل شود. هوانگ این ایده را «فوق‌العاده» خواند و گفت هوش مصنوعی فیزیکی می‌تواند صنایعی مثل معدن، فرآوری مواد معدنی و کشاورزی را تغییر دهد.
در بخش امنیت، هوانگ به OpenShell اشاره کرد. به نوشتهٔ انویدیا، این ابزار دسترسی ایجنت‌های هوش مصنوعی به فایل‌ها و ابزارها را محدود می‌کند و فعالیتشان را پایش می‌کند؛ همان نگرانی‌ای که وقتی یک عامل خودکار اجازهٔ کار با فایل‌های شما را می‌گیرد پیش می‌آید. خبر دیگر این سفر، سرمایه‌گذاری انویدیا در استارتاپ Higgsfield AI است که در قزاقستان بنیان گذاشته شده. هوانگ دربارهٔ بنیان‌گذارانش گفت: «اولین و آخرین چیز این است که روی آدم‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنید، نه روی شرکت‌ها.»
جمع‌بندی: این خبر را با چه سه عددی بسنجیم
هیچ‌کدام از این اعداد به محصولی که در ایران بخرید گره نخورده است؛ اما روش سنجش چنین خبری ساده است. نخست بپرسید چند واحد پردازش و با چه مجوزی تأمین شده، دوم چه زمانی و با کدام اپراتور به بهره‌برداری می‌رسد، و سوم چه مقدار توان برق پشت آن است. قزاقستان در این صفحه برای مورد اول ۴۵٬۰۰۰ واحد گریس بلک‌ول با مجوز صادرات آمریکا، برای دوم فاز اول با کازاختلکام و هدف سه‌ماههٔ سوم ۲۰۲۷، و برای سوم مجموع ظرفیت بالقوهٔ حدود ۵۰۰ مگاوات را اعلام کرده است.
نقطهٔ بررسی بعدی، خبر شروع تجاری فاز اول است. تا آن زمان، عدد ۲۰۲۷ فقط یک هدف اعلام‌شده باقی می‌ماند. دربارهٔ هزینهٔ ساخت، قیمت برق و شمار نهایی واحدهای نصب‌شده در پایان فاز دوم، در این گزارش چنین عددی نیامده و این گزارش هم عددی نمی‌سازد.
بعد از خواندن مطلب بپرسید؛ پاسخ فقط از همین مقاله است.
این مطلب برایتان مفید بود؟
رایان جهانی خبرنگار موبایل، کامپیوتر و گجت فیسیت است. گوشی، لپ‌تاپ، قطعه و گجت را پوشش می‌دهد و مشخصات روی کاغذ را با واقعیت بازار ایران می‌سنجد؛ عدد بنچمارک را بدون قیمت، گارانتی و کاربرد روزمره رها نمی‌کند.
علاقه‌اش به این است که بفهمد یک دستگاه در دست کاربر چطور کار می‌کند، نه فقط روی اسلاید رونمایی. خبر معرفی و مقایسهٔ مدل‌های موبایل و سخت‌افزار را معمولاً او می‌نویسد.
مینوِروا انویدیا چیست؛ پیوند وضعیت تجهیزات با عملکرد هوش مصنوعی
تراشهٔ Maia 300 مایکروسافت معرفی شد؛ ۴۰ درصد توکن بیشتر در هر مگاوات و استقرار از ۲۰۲۷
قیمت لپ‌تاپ‌های RTX Spark انویدیا اعلام شد؛ سرفیس، دل، ایسوس و لنوو از ۲۴ مهر ارسال می‌شوند
نظرات کاربران