رعایت چند نکته ساده برای جلوگیری از اتلاف گرما | عملیات نجات انرژی

به گزارش شهرآرانیوز ؛ هرقدر دور کنتور بیشتر می‌شود بازهم تغییری در گرمایش خانه ایجاد نمی‌شود؛ این حال و روز بسیاری از ساختمان‌های به‌اصطلاح «بسازبفروش» امروزی است که به‌تنها چیزی که در زمان ساخت آن فکر شده، سرعت بالای کار و پایین بودن هزینه‌های آن است. برای همین، هرقدر هم که شما شعله وسایل گرمایشی‌تان را بیشتر کنید، تغییر محسوسی در گرمای خانه ایجاد نمی‌شود ولی تا دلتان بخواهد عدد و ارقام صعودی قبض برق و گاز هوش از سرتان می‌پراند.

قبول داریم که قدری برای تغییرات بنیادین در ساختمان دیر شده‌است، مانند به‌کارگیری مصالح عایق گرما و سرما در سقف و کف و دیوارها، ولی می‌توان با چند تدبیر ساده، کلی از هدررفت انرژی در ساختمان و بالارفتن قیمت قبض حامل‌های انرژی پیشگیری کرد؛ موضوعی که تا پیش از شروع شدن فصل سرما برای اجرایی کردن آن فرصت داریم.

میزان اتلاف انرژی در ساختمان‌ها

از در و پنجره‌ها شروع کنیم

بیشترین میزان هدررفت انرژی از طریق در و پنجره‌هاست، ازاین‌رو کار را هم باید با این بخش شروع کرد.

اگر پنجره‌های به‌کار رفته در ساختمان، تک‌جداره با پروفیل‌های آهنی یا آلومینیومی ساده است حتما برای تغییر آنها و تبدیلشان به پنجره‌های دوجداره اقدام کنیم. این پنجره‌ها به‌علت عایق بودن پروفیل و گاز آرگون میان دو شیشه‌شان مانند یک سد حرارتی عمل می‌کنند. به‌طور حتم هزینه اولیه برای جایگزینی این پنجره‌ها زیاد است، ولی درمقایسه با هزینه بالای حامل‌های انرژی که تصاعدی محاسبه خواهند شد و مزایایی که این پنجره‌ها دارند، مانند عایق سرما و گرما و صوت بودن، در درازمدت به‌صرفه خواهند بود.

ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین تغییری که در خانه می‌توانیم ایجاد کنیم استفاده از پرده‌های ضخیم و بلند و رنگ روشن است که جلوی ورود سرما به داخل خانه را بگیرد. اگر هم به فکر پرده‌هایی با کارایی بیشتر هستیم، می‌توانیم از پرده‌های حرارتی کمک بگیریم. این پرده‌ها برخلاف پرده‌های عادی دارای لایه نازکی از فوم اکریلیک هستند و محافظ خوبی برای هدررفت انرژی محسوب می‌شوند.

درز‌ها و شکاف‌هایی که در اطراف در و پنجره‌ها یا شیشه‌ها وجود دارند، یکی از مهم‌ترین مکان‌های هدررفت انرژی هستند. برای این موضوع هم راهکار‌های زیادی در بازار وجود دارد که بنابه سلیقه، نوع در و پنجره، حجم شکاف و جیبمان می‌توانیم سراغ آنها برویم. برای این منظور ابتدا باید محل‌های هدررفت انرژی را بیابیم. می‌توان از یک بخور چوبی یا شمع برای تشخیص این محل‌ها استفاده کرد. نوار‌های درزگیر مویی و کششی، نایلون‌های حرارتی، بادگیر‌های شیشه و اسپری فوم پلی‌اورتان نمونه‌ای از این پرکننده‌ها هستند.

در و پنجره‌های مقاوم به طوفان گزینه دیگری برای این منظور هستند. پنجره‌های مقاوم به طوفان گاهی به اندازه پنجره‌های دوجداره جدید با شیشه‌های کاربردی در هزینه‌ها صرفه‌جویی می‌کنند. این پنجره‌ها با قاب‌هایی از جنس وینیل، چوب یا آلومینیوم و پنل‌های شیشه‌ای یا پلاستیکی در بازار موجودند؛ فقط پیش از خرید باید تصمیم بگیریم که پنجره‌های طوفان داخلی را ترجیح می‌دهیم یا خارجی را. در‌های مقاوم به طوفان نیز از جنس آلومینیوم، فولاد یا فایبرگلاس هستند و با ممانعت از ورود هوای سرد به داخل خانه به عایق‌بندی بهتر خانه کمک می‌کنند. این در‌ها مناسب خانه‌هایی است که در‌های قدیمی دارند.

اگر انجام هیچ‌کدام از این کار‌ها هم ممکن نباشد، می‌توان با استفاده از یک قطعه نایلون حباب‌دار درو پنجره‌ها را عایق کرد. نایلون‌های حباب‌دار چندان زیبا نیستند و نمی‌توانند همیشه در و پنجره‌ها را عایق نگه‌دارند ولی بسیار ارزان و در دسترس هستند و سریع می‌توان آنها را نصب کرد.

از دریچه‌های کولر غافل نشویم

یکی دیگر از مسیر‌های هدررفت انرژی و ورود سرما به داخل خانه کانال‌ها و دریچه‌های کولر است؛ درحالی‌که با چند تدبیر ساده و کم‌هزینه می‌توانیم جلوی آن را هم بگیریم.

یکی از ساده‌ترین و تمیزترین روش‌ها برای بستن دریچه کولر در فصل‌های سرد سال، استفاده از درپوش‌های آماده یا پارچه‌ای مخصوص این کار است. جنس این درپوش‌ها معمولا از پارچه‌های ضخیم و ضد نفوذ هواست و پشتشان به وسیله آهن‌ربا یا چسب پارچه‌ای دوطرفه پوشانده شده است. این ویژگی سبب می‌شود بدون نیاز به هیچ ابزاری و به‌راحتی روی قاب دریچه چسبانده شوند و هیچ آسیبی به دریچه یا رنگ دیوار وارد نشود.

اگر درپوش‌های آماده در دسترس نیست، می‌توانیم با استفاده از طلق شفاف و آهن‌ربای نواری یک درپوش تهیه کنیم. طلق را باید از ابزارفروشی‌ها بخریم و به ابعاد دریچه برش بزنیم و دور آن را با آهن‌ربای نواری بچسبانیم. این درپوش افزون‌بر داشتن ظاهری خوب و تمیز، به‌راحتی هم جدا می‌شود و اثری روی بدنه دریچه باقی نمی‌گذارد.

اگر دسترسی به طلق و آهن‌ربای نواری هم در دسترس نباشد می‌توانیم از یک کارتن برای پوشاندن دریچه‌های کولر کمک بگیریم. ابتدا یک تکه کارتن را باید به ابعاد داخلی فریم دریچه برش داد. سپس آن را آرام بین پره‌های افقی و عمودی دریچه به سمت داخل هدایت کرد. بعد از اینکه کارتن به درستی در جای خودش قرار گرفت، پره‌ها را عمودی کرد تا کارتن محکم در فریم قرار بگیرد و دیگر جابه‌جا نشود.

حتی اگر دریچه محکم بسته شود، بازهم ممکن است همچنان مقداری هوا از داخل کانال کولر عبور کند. برای اطمینان کامل، بهتر است خود کولر را کامل عایق کنیم. بهترین و راحت‌ترین گزینه برای این منظور هم، استفاده از پوشش‌های مخصوص کولر است. این پوشش‌ها در بازار موجودند و از هدررفت گرما کامل جلوگیری می‌کنند.

بخاری و شومینه را کنترل کنیم

با اینکه منبع تولید گرما هستند، یکی از محل‌های هدررفت مهم انرژی هم محسوب می‌شوند. برای همین بنابر توصیه کارشناسان حوزه انرژی باید کم کم از خانه‌ها رخت بربندند و جای خودشان را به وسایل گرمایشی استانداردتر و ایمن‌تر بدهند. نخستین گام برای پیشگیری از اتلاف انرژی جایگزینی این وسایل است ولی اگر امکانش نباشد، باید به چند نکته مهم دراین باره دقت بیشتری داشته باشیم.

همواره باید مراقب درست سوختن این وسایل باشیم. شعله بخاری و شومینه همیشه باید آبی بسوزد.

خانه‌های قدیمی دودکش‌های زیادی دارند. اگر دودکش بدون استفاده‌ای درخانه داریم حتما با استفاده از درپوش‌های مخصوص آن را کامل ببندیم. دودکش‌هایی را هم که موقتی استفاده نمی‌شوند می‌توان با کمک بادکنک‌های مخصوص، از هدررفت گرما در آن‌ها جلوگیری کرد.

لوله دودکش را هم باید با عایق‌های حرارتی بپوشانیم تا هم از خروج گرما و هم ورود سرما به خانه جلوگیری شود.

استفاده از دماسنج‌های دقیق یا سیستم‌های ترموستات هوشمند می‌تواند کمک زیادی به تنظیم بهتر دمای بخاری گازی کند.

یکی دیگر از روش‌های مؤثر در بهینه سازی بخاری گازی، تمیز کردن و نگهداری منظم آن است. بخاری‌های گازی و برقی در طول زمان دچار رسوبات و کثیفی می‌شوند که‌ می‌تواند عملکرد آن‌ها را کاهش دهد و به مصرف بیشتر انرژی منجر شود.

استفاده از فن و تهویه مناسب در بخاری‌های گازی، یک راهکار هوشمندانه دیگر برای توزیع یکنواخت گرما و بهینه سازی مصرف انرژی است. این روش باعث می‌شود که گرما در فضا به طور یکنواخت پخش شود و نیازی به استفاده از بخاری در دمای بسیار بالا نباشد. استفاده از فن‌ها همچنین سبب می‌شود که گرمای تولید شده سریع‌تر در محیط جریان یابد.

سقف، کف و دیوار‌ها را عایق کنیم

شاید بگوییم قدری برای این کار دیر شده است و دیگر نمی‌توان کاری کرد. ولی به طور حتم می‌توان با مشورت گرفتن از متخصصان این امر تاحدی نقص‌های موجود را برطرف کرد.

از آنجایی که گرما به سمت بالا حرکت می‌کند و سقف برخی خانه‌ها به علت نداشتن عایق مناسب به راحتی گرما را اتلاف می‌کنند، می‌توان از سقف دوم یا کاذب درخانه استفاده کرد.

برای ساختمان‌های قدیمی می‌توان با اجرای نمای کامپوزیت یا افزودن لایه داخلی کناف، میزان انتقال حرارت از طریق دیوار‌ها را به شدت کاهش داد.

استفاده از رنگ‌های عایق حرارتی یکی دیگر از روش‌های نوین است. این رنگ‌ها دارای ذرات خاصی هستند که قابلیت بازتاب و حفظ دما را افزایش می‌دهند.

پشم سنگ و فوم پلی یورتان از بهترین گزینه‌ها برای عایق دیوار‌های قدیمی هستند، زیرا هم مقاومت حرارتی بالایی دارند و هم اجرای آن‌ها ساده است. با این همه، نصب عایق‌های بازتاب دهنده ساده، قرار دادن لایه فویل آلومینیومی در پشت دیوار یا سقف و چسباندن پنل‌های پلی استایرن یا یونولیت روی دیوار‌های داخلی هم می‌تواند به عایق شدن دیوار و سقف کمک زیادی بکند.

چند توصیه دیگر برای صرفه‌جویی در انرژی

از دمای آسایش فراتر نرویم

انتخاب وسایل گرمایشی به خود ما بستگی دارد ولی می‌توانیم با انتخاب دمای مناسب که ۲۳ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است و دقت در برقراری تناسب بین ظرفیت وسیله با فضا خانه، به مصرف کمتر حامل‌های انرژی کمک کنیم. یادمان باشد هریک درجه کاهش دما مساوی است با مصرف کمتر انرژی.

موتورخانه‌ها را هوشمند کنیم

موتورخانه‌ها در ساختمان‌های قدیمی معمولا بسیار ساده و سنتی و ناکارآمد هستند و با تنظیم دستی دما روی یک عدد ثابت کار می‌کنند. این یعنی دیگ آب گرم در نیمه‌شب زمستان با همان دمایی کار می‌کند که در ساعت‌های گرم‌تر روز کار می‌کند که به هدررفت بخش زیادی از انرژی منجر خواهد شد. ازاین‌رو می‌توان با نصب سامانه‌های کنترل هوشمند موتورخانه و سنسور‌های دقیق در محیط خارج، خروجی دیگ و فضا‌های داخلی تاحدی مشکل را برطرف کرد و کنترل مشعل‌ها و پمپ‌ها را به این سامانه سپرد.

وسایل گرمایشی را سرویس کنیم

مهم نیست از چه نوع وسیله گرمایشی درخانه استفاده می‌کنیم، حتما این وسایل را پیش از استفاده باید سرویس کنیم تا اگر مشکلی وجود دارد همان ابتدا برطرف شود. این موضوع هم به پایین آمدن هزینه قبض حامل‌های انرژی کمک می‌کند و هم ایمنی وسیله را تضمین خواهد کرد.

مراقب تهویه‌ها درخانه باشیم

اگر در حمام، سرویس بهداشتی یا آشپزخانه از فن یا تهویه استفاده می‌کنیم، امکان دارد که گاهی خاموش‌کردن آنها را فراموش کنیم. در این صورت ناخواسته میزان زیادی انرژی گرمایی از دست خواهد رفت؛ بنابراین می‌توان از تهویه‌های زمان‌دار برای این منظور استفاده کرد تا به‌طور خودکار خاموش شوند.

خانه را با کفپوش بپوشانیم

کفپوش‌هایی مانند سرامیک می‌توانند به میزان زیادی در سرد ماندن فضای خانه مؤثر باشند، بنابراین برای حفظ گرمای محیط داخلی خانه می‌توان از فرش یا موکت استفاده کرد. این کفپوش‌ها می‌توانند نقش یک عایق قوی را بازی و از هدررفتن گرما جلوگیری کنند. استفاده از فرش یا کفپوش‌های مشابه به‌ویژه برای اتاق کودکان و نوزادان به‌شدت توصیه می‌شود تا گرما را بهتر حفظ کنند.

بالای رادیاتور قفسه بزنیم

همان‌طور که می‌دانیم هوای گرم به‌راحتی به سمت بالا هدایت می‌شود، بنابراین اگر برای تأمین گرمایش خود درخانه از رادیاتور استفاده می‌کنیم، می‌توانیم برای جلوگیری از بالا رفتن هوای گرم، بالای رادیاتور قفسه‌هایی تعبیه کنیم تا هوای گرم از آن عبور نکند و محیط اطراف رادیاتور گرم‌تر بماند.

درانتخاب وسایل گرمایشی دقت کنیم

رده‌های انرژی، معمولا با استفاده از حروف A تا G نشان داده می‌شوند که A نشان‌دهنده کمترین و G نشان‌دهنده بیشترین مصرف انرژی است. در انتخاب وسایل گرمایشی مانند بخاری باید به این نکته دقت و وسایلی با برچسب انرژی A تا B را خریداری کنیم.

لباس‌های گرم بیشتری بپوشیم

قرار نیست لباسی را که در روز‌های سرد درخانه استفاده می‌کنیم، همان لباس روز‌های گرم باشد. حتی اگر لباس گرم هم در کمد لباس‌هایمان نداریم می‌توانیم دوسه لباس را روی هم بپوشیم.

آمار ارائه شده در متن گزارش براساس اطلاعاتی است که در رسانه‌های رسمی منتشر شده‌اند.