فاطمه جوادی؛ گروه صنعت: محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران در گفت‌وگو با خبرنگار بازار بیان کرد: برای ارزیابی وضعیت معدن و صنایع معدنی در نیمه دوم سال، باید میان ظرفیت‌های این بخش و امکان بالفعل‌کردن آنها در شرایط کنونی تفاوت قائل شویم. ایران از ذخایر متنوع، نیروی انسانی باتجربه و ظرفیت‌های قابل توجه تولید و فرآوری برخوردار است؛ اما میزان استفاده از این ظرفیت‌ها تا پایان سال، به تداوم دسترسی به انرژی، سوخت، مواد ناریه، قطعات و منابع مالی و همچنین امکان حمل و فروش محصول وابسته خواهد بود. بنابراین، در شرایط فعلی، اعلام یک نرخ قطعی برای رشد تولید یا صادرات، بدون اطلاعات به‌روز و تفکیک‌شده، دقیق و مسئولانه نیست.
در صورت تداوم محدودیت‌های فعلی، بخش معدن تا پایان سال با فشار بر حجم تولید، هزینه تمام‌شده و نقدینگی مواجه خواهد بود؛ با این حال، شدت این فشار در همه معادن و صنایع معدنی یکسان نخواهد بود
بهرامن توضیح داد: برآورد من این است که در صورت تداوم محدودیت‌های فعلی، بخش معدن تا پایان سال با فشار بر حجم تولید، هزینه تمام‌شده و نقدینگی مواجه خواهد بود؛ با این حال، شدت این فشار در همه معادن و صنایع معدنی یکسان نخواهد بود. معادن کوچک و متوسط به‌دلیل محدودیت منابع مالی و دسترسی کمتر به تجهیزات و ذخایر پشتیبان، آسیب‌پذیری بیشتری دارند. در صنایع انرژی‌بر نیز نحوه تامین برق و گاز در ماه‌های سرد، در کنار دسترسی به خوراک و بازار، تعیین‌کننده خواهد بود.
پیامد برخی محدودیت‌های امروز ممکن است با فاصله زمانی در تولید ماه‌های آینده نمایان شود. در نتیجه، تامین منظم و قابل پیش‌بینی نهاده‌ها، برای معدن‌کار به اندازه میزان تخصیص آنها اهمیت دارد
وی تصریح کرد: در معدنکاری، اختلال در تامین یک نهاده می‌تواند چند مرحله از عملیات را تحت تاثیر قرار دهد. برای مثال، تاخیر در تأمین مواد ناریه در معادنی که استخراج آنها به حفاری و انفجار وابسته است، ممکن است ابتدا با برداشت از موجودی جبران شود؛ اما تداوم آن، آماده‌سازی جبهه‌های استخراج و سپس تامین خوراک واحد فرآوری را مختل می‌کند. کمبود سوخت نیز مستقیما بر باطله‌برداری، استخراج و حمل اثر می‌گذارد. به همین دلیل، پیامد برخی محدودیت‌های امروز ممکن است با فاصله زمانی در تولید ماه‌های آینده نمایان شود. در نتیجه، تامین منظم و قابل پیش‌بینی نهاده‌ها، برای معدن‌کار به اندازه میزان تخصیص آنها اهمیت دارد. رئیس خانه معدن ایران عنوان کرد: در صادرات نیز باید «امکان تولید»، «امکان ارسال کالا» و «امکان دریافت و بازگرداندن درآمد صادراتی» را تفکیک کنیم. حتی اگر یک واحد بتواند تولید خود را حفظ کند، محدودیت مسیرهای دریایی، افزایش هزینه حمل و بیمه، تاخیر در تحویل و دشواری تسویه مالی می‌تواند توان رقابت آن را کاهش دهد. این مسئله برای محصولات حجیم و کم‌ارزش‌تر به ازای هر تن، حساس‌تر است؛ زیرا هزینه حمل سهم بیشتری از بهای نهایی آنها را تشکیل می‌دهد. مسیرهای زمینی و ریلی و بازارهای همسایه می‌توانند بخشی از فشار را کاهش دهند، اما ظرفیت و صرفه اقتصادی آنها باید برای هر محصول جداگانه بررسی شود.
انتظار من برای نیمه دوم سال، عملکردی متفاوت در زنجیره‌های مختلف و تداوم فعالیت همراه با فشار بر حاشیه سود است. اگر تامین نهاده‌ها منظم‌تر و شرایط حمل‌ونقل و مبادلات تجاری مساعدتر شود، امکان تثبیت تولید و جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها وجود دارد، البته بازگشت به ظرفیت پیشین لزوما فوری نخواهد بود
بهرامن گفت: انتظار من برای نیمه دوم سال، عملکردی متفاوت در زنجیره‌های مختلف و تداوم فعالیت همراه با فشار بر حاشیه سود است. اگر تامین نهاده‌ها منظم‌تر و شرایط حمل‌ونقل و مبادلات تجاری مساعدتر شود، امکان تثبیت تولید و جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها وجود دارد، البته بازگشت به ظرفیت پیشین لزوما فوری نخواهد بود. در مقابل، تداوم یا تشدید اختلال‌ها می‌تواند به کاهش ظرفیت فعال، تعویق سرمایه‌گذاری و دشوارترشدن ایفای تعهدات صادراتی منجر شود. ارزش دلاری صادرات نیز باید در کنار وزن، ترکیب محصول و هزینه‌های تحقق آن ارزیابی شود؛ افزایش قیمت جهانی برخی محصولات، به‌تنهایی نشانه بهبود عملکرد تولید و تجارت نیست. به گفته بهرامن، در این شرایط، ضروری است تلاش‌های دستگاه‌های مسئول در قالب یک برنامه هماهنگ برای حفظ تولید دنبال شود. تامین سوخت و مواد ناریه متناسب با نیاز عملیاتی قابل احراز، اعلام برنامه محدودیت‌های انرژی، تسهیل دسترسی به قطعات ضروری و تامین سرمایه در گردش واحدهای فعال از جمله اقداماتی است که باید انجام شود. وی اضافه کرد: هم‌زمان، تصمیمات ارزی، تجاری و تعهدات مالی باید با توجه به شرایط واقعی فعالیت بنگاه‌ها و در چارچوب قانون تنظیم شود تا حمایت‌های اجرایی با تصمیمات ناسازگار در بخش‌های دیگر کم‌اثر نشود.
نگاه آینده‌نگرانه نیز اقتضا می‌کند که در کنار مدیریت مسائل روز، از اکتشاف، نگهداری تجهیزات و تربیت نیروی انسانی غافل نشویم؛ زیرا تعویق این فعالیت‌ها، هزینه محدودیت‌های امروز را به سال‌های آینده منتقل می‌کند
وی گفت: نگاه آینده‌نگرانه نیز اقتضا می‌کند که در کنار مدیریت مسائل روز، از اکتشاف، نگهداری تجهیزات و تربیت نیروی انسانی غافل نشویم؛ زیرا تعویق این فعالیت‌ها، هزینه محدودیت‌های امروز را به سال‌های آینده منتقل می‌کند. رئیس خانه معدن ایران در پایان تاکید کرد: به توان بخش معدن برای عبور از این دوره امیدوارم، اما تحقق این ظرفیت به تصمیم‌های به‌موقع و همکاری نزدیک دولت و بخش خصوصی نیاز دارد. اولویت تا پایان سال باید حفظ معادن فعال، اشتغال، ایمنی و اعتبار تجاری بنگاه‌های ایرانی باشد. کانمین نیز می‌تواند فرصتی برای همین همکاری باشد؛ پیوند نیازهای واقعی معدن‌کاران با تامین‌کنندگان، سازندگان و سرمایه‌گذاران و تبدیل گفت‌وگوها به اقداماتی که استمرار تولید را پشتیبانی کند.
نظرات کاربران