کارت‌های گرافیک قدرتمندی مانند RTX 5090 و RTX 4090 به دلیل افزایش تقاضا برای هوش مصنوعی و بالا رفتن هزینه حافظه، روزبه‌روز گران‌تر می‌شوند. با این حال، قیمت بالای این محصولات تنها نگرانی خریداران نیست؛ داغ شدن بیش از حد و ذوب شدن کانکتورهای برق نیز همچنان یکی از مشکلات بحث برانگیز کارت‌های گرافیک انویدیا به شمار می‌رود.
با وجود تلاش‌های انویدیا برای رفع این مشکل طی سال‌های اخیر، به نظر می‌رسد ماجرا هنوز به پایان نرسیده است. طبق گزارش‌های منتشر شده، یکی از تعمیرکاران شناخته شده چینی تنها در مدت دو روز، ۱۰ کارت گرافیک RTX 5090 و RTX 4090 را با کانکتورهای برق آسیب دیده دریافت کرده است.
اولین موج گسترده گزارش‌ها درباره مشکلات کانکتور برق انویدیا با عرضه RTX 4090 و استفاده از کانکتور 12VHPWR آغاز شد. در آن زمان، موارد متعددی از داغ شدن بیش از حد و ذوب شدن این کانکتور گزارش شد و موضوع به یکی از جنجالی‌ترین مشکلات سخت‌افزاری کارت‌های گرافیک تبدیل شد.
در ابتدا، برخی کاربران به اتصال نادرست کابل برق متهم شدند. هرچند نصب اشتباه کانکتور می‌تواند در بروز این مشکل نقش داشته باشد، اما تمام موارد را نمی‌توان صرفاً به اشتباه کاربران نسبت داد. انویدیا در ادامه کانکتور جدید 12V-2×6 را معرفی کرد تا مشکلات نسخه قبلی را کاهش دهد؛ با این حال، گزارش‌های مربوط به آسیب‌دیدگی کانکتورهای برق همچنان ادامه دارند.
در تازه‌ترین مورد، تعمیرکاری چینی که با نام برادر ژانگ (Brother Zhang) شناخته می‌شود، اعلام کرده است که کارگاه او تنها طی دو روز میزبان هشت کارت RTX 4090 و دو کارت RTX 5090 بوده که همگی از ناحیه کانکتور برق آسیب دیده‌اند.
این کارت‌ها از برندهای مختلفی از جمله MSI، ایسوس (ASUS) و Gainward بوده‌اند. تنوع سازندگان نشان می‌دهد که گزارش‌های مربوط به این مشکل به یک برند خاص محدود نیستند؛ هرچند برای مشخص شدن علت دقیق هر خرابی، بررسی جداگانه هر کارت ضروری است.
یکی از موارد شدیدتر به کارت Gainward RTX 5090 مربوط می‌شد که در آن، کانکتور برق ذوب شده و به کابل برق چسبیده بود. مالک این کارت مجبور شد آن را از برق جدا کند و برای تعمیر به کارگاه بفرستد. به گفته این تعمیرکار، شباهت آسیب‌دیدگی‌ها باعث شده است که بتواند برای تعمیر کارت‌های مختلف از روش‌هایی تقریباً یکسان استفاده کند.
برادر ژانگ پس از تعمیر کارت‌ها، آزمایش‌هایی را برای بررسی عملکرد آن‌ها و اندازه‌گیری دمای کانکتور برق انجام داد. در یکی از کارت‌های RTX 5090، دمای کانکتور به حدود ۸۲ درجه سانتی‌گراد رسید؛ رقمی بالا که نگرانی‌هایی درباره شرایط کاری کانکتور ایجاد می‌کند.
با این حال، صرف رسیدن دما به این مقدار به تنهایی ثابت نمی‌کند که کانکتور حتماً ذوب خواهد شد. برای ارزیابی دقیق‌تر باید عواملی مانند میزان جریان عبوری، کیفیت اتصال، شرایط خنک‌سازی و مدت‌زمان باقی ماندن قطعه در دمای بالا را نیز در نظر گرفت.
با توجه به قیمت بسیار بالای کارت‌های RTX 5090 و RTX 4090، خرابی کانکتور برق می‌تواند خسارت مالی قابل‌توجهی به کاربران وارد کند. از طرف دیگر، همیشه امکان تهیه یک کارت جایگزین وجود ندارد؛ به همین دلیل، برخی دارندگان این محصولات به جای تعویض کارت، سراغ تعمیرکاران مستقل می‌روند.
از سوی دیگر، گزارش‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه بعضی تولیدکنندگان در شرایطی که کاربران از کابل‌ها یا مبدل‌های تأیید نشده استفاده کرده‌اند، از پذیرش تعمیر تحت گارانتی خودداری می‌کنند. چنین شرایطی ممکن است گزینه‌های پیش روی کاربران آسیب‌دیده را محدود کند؛ البته شرایط گارانتی به شرکت سازنده و وضعیت هر پرونده بستگی دارد.
برخی ابزارهای جانبی نیز برای نظارت بر وضعیت برق‌رسانی و کاهش خطر آسیب‌دیدگی طراحی شده‌اند. برای نمونه، محصول Thermal Grizzly WireView Pro II می‌تواند اطلاعات مربوط به مصرف برق و وضعیت کانکتور را پایش کند و در صورت بروز شرایط غیرعادی، هشدارهایی در اختیار کاربر بگذارد. با این حال، چنین ابزارهایی جایگزین اتصال صحیح کابل و رعایت دستورالعمل‌های سازنده نیستند و نمی‌توانند تمام خطرات را از بین ببرند.
در نهایت، تداوم گزارش‌های مربوط به ذوب شدن کانکتورهای برق نشان می‌دهد که مدیریت جریان بالای برق در کارت‌های گرافیک قدرتمند همچنان چالشی جدی است. تا زمانی که طراحی‌های مطمئن‌تر و سازوکارهای حفاظتی مؤثرتری به صورت گسترده مورد استفاده قرار نگیرند، دارندگان RTX 5090 و RTX 4090 باید از اتصال کامل و صحیح کابل برق اطمینان حاصل کنند و وضعیت آن را زیر نظر داشته باشند.
البته تعداد خرابی‌های گزارش‌شده از سوی یک تعمیرکار، به تنهایی میزان شیوع این مشکل در میان تمام کارت‌های RTX 5090 و RTX 4090 را مشخص نمی‌کند؛ اما تکرار چنین مواردی نشان می‌دهد که نگرانی درباره ایمنی کانکتورهای برق این محصولات همچنان پابرجاست.
نظرات کاربران