سوئد استفاده از ChatGPT و Claude را در رایانه‌های کاری برخی نهادهای دولتی ممنوع کرد

دفتر دولت سوئد از ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ دسترسی مستقیم به ChatGPT و Claude را روی رایانه‌های کاری کارکنان مسدود می‌کند. دلیل این تصمیم نگرانی درباره امنیت اطلاعات و استفاده از سرویس‌های فاقد قرارداد سازمانی است. Microsoft Copilot همچنان مجاز خواهد بود و برخی کارکنان از طریق پلتفرم Intric به مدل‌های OpenAI و Anthropic دسترسی خواهند داشت.

دفتر دولت سوئد تصمیم گرفته است دسترسی مستقیم کارکنان خود به دو ابزار هوش مصنوعی ChatGPT و Claude را از طریق رایانه‌های اداری مسدود کند. این محدودیت از دوشنبه ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ اجرایی می‌شود و هدف اعلام‌شده آن، کاهش خطرات امنیتی ناشی از استفاده از سرویس‌های هوش مصنوعی تأییدنشده است.

به گزارش تکراتو و براساس گزارش رادیوی ملی سوئد و شبکه SVT، کارکنان دفتر نخست‌وزیری و وزارتخانه‌های این کشور به‌جای نسخه‌های عمومی ChatGPT و Claude به استفاده از Microsoft Copilot هدایت می‌شوند. بااین‌حال، این تصمیم به معنای ممنوعیت کامل مدل‌های هوش مصنوعی OpenAI و Anthropic نیست و دسترسی به آن‌ها از طریق بستر سازمانی تأییدشده همچنان امکان‌پذیر خواهد بود.

چرا سوئد دسترسی به ChatGPT و Claude را مسدود کرد؟

مقام‌های دفتر دولت سوئد اعلام کرده‌اند که استفاده از سرویس‌های هوش مصنوعی بدون قرارداد رسمی می‌تواند امنیت اطلاعات سازمانی را به خطر بیندازد.

میکائیل وترکرانتس، مدیر دیجیتالی‌سازی دفتر دولت سوئد، در پیامی در شبکه داخلی کارکنان هشدار داده است که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی فاقد توافق‌نامه سازمانی ممکن است پیامدهایی برای امنیت اطلاعات داشته باشد.

نگرانی اصلی به اطلاعاتی مربوط می‌شود که کارکنان هنگام استفاده از چت‌بات‌های عمومی وارد می‌کنند. این داده‌ها ممکن است شامل اطلاعات داخلی، اسناد اداری یا محتوای حساس باشند.

علاوه بر حفاظت از داده‌های ورودی، نحوه بررسی و استفاده از پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی نیز یکی دیگر از موضوعات موردتوجه مقام‌های سوئدی است.

محدودیت ChatGPT و Claude از ۲۶ اکتبر اجرایی می‌شود

براساس اعلام دفتر دولت سوئد، از ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ دسترسی به نسخه‌های تحت وب ChatGPT و Claude روی رایانه‌های کاری کارکنان این نهاد مسدود خواهد شد.

این تصمیم شامل مجموعه اداری پشتیبان نخست‌وزیر و وزارتخانه‌های سوئد می‌شود و نباید آن را ممنوعیت سراسری این دو سرویس برای تمام شهروندان یا شرکت‌های سوئدی دانست.

همچنین محدودیت اعلام‌شده مشخصاً دسترسی مستقیم از طریق رایانه‌های سازمانی را هدف قرار می‌دهد. گزارش‌های منتشرشده نشان نمی‌دهند که استفاده شخصی شهروندان از این ابزارها نیز مشمول ممنوعیت شده باشد.

دفتر دولت سوئد پیش‌تر استفاده از هوش مصنوعی چینی DeepSeek را نیز محدود کرده بود.

مایکروسافت کوپایلت جایگزین ChatGPT و Claude می‌شود

یکی از نکات مهم تصمیم جدید سوئد، ادامه دسترسی کارکنان به Microsoft Copilot است.

به گفته مقام‌های سوئدی، این سرویس پیش‌تر مورد ارزیابی امنیتی قرار گرفته و تنظیمات حفاظتی آن پس از بررسی‌های داخلی تقویت شده است.

در نتیجه، کارکنان می‌توانند برای فعالیت‌های مجاز سازمانی از کوپایلت استفاده کنند.

این موضوع نشان می‌دهد تصمیم دولت سوئد صرفاً بر پایه نام شرکت سازنده مدل هوش مصنوعی اتخاذ نشده است؛ بلکه وجود قرارداد سازمانی، کنترل نحوه استفاده و رعایت الزامات امنیت اطلاعات نیز اهمیت دارد.

البته تأیید یک سرویس برای استفاده سازمانی به معنای نبود کامل خطرات امنیتی نیست و کارکنان همچنان باید مقررات مربوط به داده‌های حساس را رعایت کنند.

دسترسی به مدل‌های OpenAI و Anthropic کاملاً قطع نمی‌شود

با وجود مسدودشدن وب‌سایت‌های عمومی ChatGPT و Claude، برخی کارکنان همچنان می‌توانند از مدل‌های این دو شرکت استفاده کنند.

دفتر دولت سوئد اعلام کرده است که این دسترسی از طریق پلتفرم سازمانی Intric فراهم می‌شود؛ بستری که برای استفاده مدیریت‌شده از ابزارهای هوش مصنوعی در محیط کاری در نظر گرفته شده است.

شرکت سوئدی Intric در ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرده بود که قرارداد تأمین پلتفرم هوش مصنوعی دفتر دولت سوئد را به دست آورده است.

بنابراین تفاوت اصلی میان دسترسی مسدودشده و دسترسی مجاز، به مسیر استفاده از مدل‌ها و کنترل‌های سازمانی مربوط می‌شود.

این تمایز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخلاف برداشت احتمالی از تیتر خبر، دولت سوئد استفاده از فناوری‌های OpenAI و Anthropic را به‌طور کامل کنار نگذاشته است.

سایر سازمان‌های دولتی سوئد نیز محدودیت‌هایی اعمال کرده‌اند

گزارش رادیوی ملی سوئد نشان می‌دهد دفتر دولت تنها نهاد این کشور نیست که استفاده از ابزارهای عمومی هوش مصنوعی را محدود می‌کند.

سازمان مالیات سوئد و سازمان ملی مراقبت‌های نهادی این کشور نیز پیش‌تر محدودیت‌های مشابهی اعمال کرده‌اند.

همچنین سازمان اجرای احکام سوئد در حال بررسی اتخاذ تصمیمی مشابه است.

در گزارشی جداگانه، بررسی داخلی سازمان حمل‌ونقل سوئد نیز استفاده گسترده و پرخطر از چندین سرویس هوش مصنوعی را شناسایی کرده بود.

این موارد نشان می‌دهند مدیریت استفاده کارکنان از هوش مصنوعی به یکی از موضوعات مهم امنیت اطلاعات در بخش دولتی سوئد تبدیل شده است.

آیا ممنوعیت ابزارهای هوش مصنوعی در سازمان‌ها گسترش پیدا می‌کند؟

گسترش استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی در محیط‌های کاری، سازمان‌ها را با پرسش‌های تازه‌ای درباره حفاظت از اطلاعات مواجه کرده است.

کارکنان ممکن است برای خلاصه‌سازی اسناد، تهیه گزارش، تحلیل اطلاعات یا انجام فعالیت‌های روزمره از این ابزارها استفاده کنند؛ اما واردکردن داده‌های محرمانه در سرویس‌های تأییدنشده می‌تواند با سیاست‌های امنیتی سازمان مغایرت داشته باشد.

از سوی دیگر، محدودکردن کامل هوش مصنوعی ممکن است استفاده از ابزارهای مفید را برای کارکنان دشوار کند. به همین دلیل، برخی سازمان‌ها به‌جای ممنوعیت همه مدل‌ها، استفاده از نسخه‌های سازمانی و پلتفرم‌های مدیریت‌شده را ترجیح می‌دهند.

تصمیم دفتر دولت سوئد نمونه‌ای از همین رویکرد است: محدودسازی دسترسی مستقیم به سرویس‌های عمومی، در کنار حفظ امکان استفاده از هوش مصنوعی از مسیرهای تأییدشده.

در نهایت، این اقدام بیش از آنکه نشانه کنارگذاشتن ChatGPT و Claude باشد، بیانگر تلاش برای کنترل نحوه استفاده از هوش مصنوعی و حفاظت از اطلاعات دولتی است.