به گزارش شهر بورس ، اصلاح مقررات معاملات آنلاین طلا در مهرماه ۱۴۰۵، بخشی از اختیارات بانک مرکزی در فرایند مجوزدهی و تعیین ساعات فعالیت سکوها را تغییر داده است؛ تغییری که در کنار گسترش خرید اینترنتی طلا، اهمیت نظارت بر موجودی واقعی و تعهدات تحویل این سکوها را افزایش میدهد.
بر اساس گزارش منتشرشده، در ساختار جدید، نظارت بر فروشندگان مصنوعات طلا به اتحادیه‌های صنفی و نظارت بر سکوهای دارای تعهد تحویل طلا به بورس کالا سپرده شده است. همچنین، سامانه نظارتی در اختیار کارگروهی متشکل از دستگاه‌های اجرایی قرار گرفته است.
با افزایش دسترسی مردم به معاملات آنلاین طلا و امکان خرید با سرمایه‌های کوچک، مسئله اصلی این است که آیا طلای فروخته‌شده واقعاً پشتوانه دارد و خریداران در صورت بروز مشکل چگونه می‌توانند دارایی خود را دریافت کنند؟
خالی‌فروشی چگونه دارایی خریداران را تهدید می‌کند؟
خالی‌فروشی زمانی رخ میدهد که یک سکو بیش از میزان طلای موجود و قابل تحویل خود به مشتریان طلا بفروشد. این مسئله ممکن است در شرایط عادی معاملات آشکار نشود، اما در صورت افزایش هم‌زمان درخواست‌های برداشت و تحویل، ناتوانی سکو در اجرای تعهدات نمایان خواهد شد.
از این رو، صدور مجوز به‌تنهایی برای تضمین امنیت معاملات کافی نیست. موجودی تأییدشده خزانه، میزان طلای فروخته‌شده و تعهدات تحویل باید به‌طور مستمر با یکدیگر تطبیق داده شوند و امکان راستی‌آزمایی مستقل اطلاعات نیز وجود داشته باشد.
فعالیت شبانه‌روزی سکوهای طلا چه پیامدی دارد؟
حذف الزام تأیید بانک مرکزی برای تعیین ساعات فعالیت سکوها، موضوع معاملات خارج از ساعات معمول بازار را نیز مطرح کرده است. فعالیت شبانه‌روزی می‌تواند دسترسی خریداران را افزایش دهد، اما در ساعات کم‌معامله، محدود بودن سفارش‌ها و رفتارهای هیجانی ممکن است نوسانات قیمت را تشدید کند.
از آنجا که قیمت طلای داخلی از نرخ ارز و اونس جهانی تأثیر می‌پذیرد، هماهنگی اطلاعاتی میان نهادهای ناظر بر بازار طلا و بانک مرکزی همچنان اهمیت دارد.
کدام نهاد مسئول حفاظت از دارایی خریداران است؟
یکی از چالش‌های نظارت چندنهادی، مشخص بودن مرجع رسیدگی هنگام بروز تخلف است. باید روشن باشد کدام نهاد کمبود پشتوانه را شناسایی می‌کند، چه دستگاهی اختیار توقف معاملات را دارد و کدام مرجع مسئول پیگیری حقوق خریداران است.
محمد بیات، کارشناس اقتصادی، در ارزیابی این تغییرات معتقد است نتیجه تصمیم جدید به هماهنگی دستگاه‌های مسئول بستگی دارد. به گفته او، صدور مجوز بدون کنترل مستمر موجودی نمی‌تواند امنیت سرمایه مردم را تضمین کند و تقسیم وظایف نباید موجب ابهام در پاسخ‌گویی شود.
در همین راستا، خریداران باید بدانند طلای خریداری‌شده کجا نگهداری می‌شود، پشتوانه آن چگونه تأیید می‌شود و در صورت توقف فعالیت سکو، چه مسیری برای دریافت دارایی یا پیگیری مطالبات خود دارند.
در نهایت، تغییر ساختار نظارت به‌تنهایی خطر خالی‌فروشی را از بین نمی‌برد. کنترل مستمر پشتوانه، شفافیت تعهدات سکوها و تعیین مرجع مشخص برای رسیدگی به تخلفات از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند به حفظ دارایی خریداران و تقویت اعتماد به معاملات آنلاین طلا کمک کنند.
نظرات کاربران