به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو ، بخشنامه جدید فروش ایران‌خودرو از تغییراتی در شرایط ورود متقاضیان به طرح فروش حکایت دارد. در این مرحله، متقاضیان عادی، مشمولان طرح جوانی جمعیت و متقاضیان جایگزینی خودروهای فرسوده می‌توانند برای خرید محصولات عرضه‌شده درخواست ثبت کنند، بدون آنکه لازم باشد وجهی را برای مسدودسازی حساب بانکی کنار بگذارند.
با این حال، جذابیت این طرح فقط به ظرفیت اعلام‌شده یا حذف شرط حساب بانکی محدود نمی‌شود. قیمت نهایی خودروها، زمان تحویل، نحوه پرداخت وجه و فاصله قیمت کارخانه با بازار آزاد، عواملی هستند که می‌توانند بر تصمیم متقاضیان اثر بگذارند.
ثبت‌نام ایران‌خودرو تا ۶ آبان
براساس بخشنامه شماره ۵۱۵۷ ایران‌خودرو، ثبت درخواست خرید از ساعت ۱۷ روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ آغاز شده و تا ساعت ۱۲ روز چهارشنبه ۶ آبان ادامه دارد.
ظرفیت اعلام‌شده برای این مرحله ۴۷ هزار و ۵۰۰ دستگاه خودرو است. ثبت درخواست از طریق سامانه فروش اینترنتی ایران‌خودرو انجام می‌شود و متقاضیان باید پیش از انتخاب محصول، شرایط اختصاصی طرح مربوط به خود را بررسی کنند.
حذف شرط مسدودسازی حساب بانکی، هزینه فرصت شرکت در طرح را برای متقاضیان کاهش می‌دهد. در روش‌هایی که متقاضی ملزم به بلوکه کردن وجه در حساب بانکی است، بخشی از منابع مالی خانوار برای مدتی از دسترس خارج می‌شود. در این دوره، چنین الزامی برای ثبت درخواست اعلام نشده است.
البته حذف این شرط به معنای تضمین تخصیص خودرو به همه متقاضیان نیست. ظرفیت هر محصول، تعداد درخواست‌ها و ضوابط اختصاص سهمیه همچنان در تعیین نتیجه نهایی نقش دارند.
کدام خودروها عرضه می‌شوند؟
در این مرحله، هشت تیپ از محصولات ایران‌خودرو در نظر گرفته شده است که شامل مدل‌های زیر می‌شود:
سورن پلاس دوگانه‌سوز با مخزن ۷۵ لیتری
پژو ۲۰۷ دستی TU5P سقف شیشه‌ای با رینگ آلومینیومی
پژو ۲۰۷ دستی TU5P سقف فلزی با فرمان برقی و رینگ فولادی
دنا پلاس دستی EF7P شش‌دنده با رینگ آلومینیومی
دنا پلاس دستی EF7P شش‌دنده با رینگ فولادی
رانا پلاس TU5P با ترمز عقب دیسکی
عرضه این محصولات در قالب سهمیه‌های متقاضیان عادی، طرح جوانی جمعیت و جایگزینی خودروهای فرسوده انجام می‌شود. با این حال، متقاضیان باید جزئیات هر محصول و شرایط مربوط به گروه خود را از متن کامل بخشنامه بررسی کنند؛ زیرا ظرفیت و ضوابط همه محصولات لزوما یکسان نیست.
قیمت نهایی خودروها قطعی نیست
یکی از مهم‌ترین نکات این بخشنامه، غیرقطعی بودن قیمت خودروهای عرضه‌شده است. براساس اطلاعات منتشرشده از شرایط فروش، هنگام ثبت‌نام و انعقاد قرارداد حداکثر ۵۰ درصد قیمت فعلی خودرو دریافت می‌شود و مبلغ باقی‌مانده در زمان تحویل، براساس قیمت روز شرکت محاسبه خواهد شد.
در این سازوکار، سود مشارکت اعلام‌شده ۱۱ درصد است و طبق شرایط طرح، در محاسبه مبلغ باقی‌مانده لحاظ می‌شود. بنابراین، قیمت درج‌شده در زمان ثبت‌نام را نمی‌توان لزوما قیمت نهایی خودرو در زمان تحویل دانست.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد ممکن است تا زمان تحویل تغییر کند. افزایش قیمت کارخانه می‌تواند بخشی از اختلاف فعلی را کاهش دهد و تغییرات بازار نیز بر میزان جذابیت اقتصادی خرید اثر بگذارد.
در نتیجه، مقایسه قیمت امروز کارخانه و بازار تنها تصویری از شرایط فعلی ارائه می‌دهد و برای محاسبه سود نهایی باید قیمت قطعی قرارداد، مبالغ پرداختی، هزینه‌های قانونی و قیمت بازار در زمان تحویل مشخص باشد.
موعد تحویل خودروها چه زمانی است؟
براساس اطلاعات منتشرشده از این طرح، موعد تحویل محصولات با توجه به نوع خودرو متفاوت است و بازه اردیبهشت تا شهریور ۱۴۰۶ را در بر می‌گیرد.
برای نمونه، موعد تحویل تارا دستی V1P در بازه خرداد تا شهریور ۱۴۰۶ اعلام شده است. برای برخی دیگر از محصولات، از جمله سورن پلاس دوگانه‌سوز و سورن پلاس TU5P، بازه تحویل اردیبهشت تا شهریور ۱۴۰۶ ذکر شده است.
فاصله زمانی میان ثبت‌نام و تحویل، یکی از عوامل مهم در ارزیابی این طرح است. متقاضی باید علاوه بر توان پرداخت مبلغ اولیه، افزایش احتمالی قیمت نهایی و هزینه فرصت سرمایه خود را نیز در نظر بگیرد.
از سوی دیگر، اختلاف قیمت فعلی بازار و کارخانه تضمینی برای حفظ همین فاصله تا زمان تحویل نیست. بازار خودرو ممکن است در ماه‌های آینده تحت تاثیر تغییرات عرضه، تقاضا، هزینه تولید و سیاست‌های قیمت‌گذاری قرار گیرد.
آیا فروش جدید ایران‌خودرو قیمت بازار را کاهش می‌دهد؟
عرضه ۴۷ هزار و ۵۰۰ دستگاه خودرو در یک مرحله، در صورت تحقق عرضه و تحویل در موعد مقرر، می‌تواند به افزایش دسترسی بخشی از متقاضیان به خودرو کمک کند. با این حال، اثر این طرح بر قیمت بازار آزاد را نمی‌توان صرفا از روی ظرفیت اعلام‌شده پیش‌بینی کرد.
برای ارزیابی اثر واقعی فروش، باید مشخص شود چه تعداد خودرو از هر مدل عرضه می‌شود، میزان تقاضا در هر گروه چقدر است و خودروها در چه زمانی به دست خریداران می‌رسند.
اگر ظرفیت عرضه در برابر تقاضای یک محصول محدود باشد، حتی عرضه گسترده در مجموع نیز ممکن است نتواند فشار تقاضا برای همان محصول را کاهش دهد. همچنین، تحویل خودروها در سال ۱۴۰۶ به این معناست که اثر عرضه بر بازار لزوما بلافاصله پس از ثبت درخواست نمایان نخواهد شد.
از این رو، کاهش قیمت بازار یکی از نتایج احتمالی افزایش عرضه است، نه نتیجه‌ای قطعی که صرفا با اعلام یک مرحله فروش بتوان آن را تضمین کرد.
متقاضیان پیش از ثبت‌نام چه شرایطی را بررسی کنند؟
متقاضیان عادی باید شرایط عمومی و محدودیت‌های خرید را مطابق بخشنامه بررسی کنند. از جمله ضوابط اعلام‌شده در اطلاعات منتشرشده، حداقل سن ۱۸ سال و محدودیت خرید از ایران‌خودرو و سایپا طی ۴۸ ماه گذشته برای افرادی است که در این بازه برای آنها فاکتور فروش صادر شده است.
متقاضیان خودروهای فرسوده نیز باید شرایط ثبت اطلاعات خودرو و احراز صلاحیت در سامانه مربوط را رعایت کنند. در اطلاعات منتشرشده، برای ثبت اطلاعات این گروه مهلت مشخصی پیش از شروع ثبت درخواست در نظر گرفته شده است؛ بنابراین، بررسی بخشنامه رسمی برای اطمینان از رعایت مهلت‌ها ضروری است.
همچنین باید میان ثبت درخواست، قرار گرفتن در اولویت تخصیص و نهایی شدن قرارداد تفاوت قائل شد. ثبت درخواست به‌تنهایی به معنای تحویل قطعی خودرو نیست و متقاضی باید مراحل بعدی را مطابق اعلام رسمی شرکت پیگیری کند.
فروش جدید چه پیامی برای بازار خودرو دارد؟
بخشنامه جدید ایران‌خودرو از یک سو با حذف الزام مسدودسازی حساب، ورود به فرآیند ثبت درخواست را برای متقاضیان آسان‌تر می‌کند و از سوی دیگر، با غیرقطعی بودن قیمت نهایی، امکان محاسبه دقیق هزینه خرید را از ابتدا محدود می‌سازد.
برای مصرف‌کننده واقعی، زمان تحویل و مبلغ نهایی پرداختی اهمیت بیشتری از اختلاف اسمی قیمت کارخانه و بازار دارد. برای کسانی هم که با هدف کسب سود احتمالی وارد طرح می‌شوند، باید توجه داشت که قیمت‌های فعلی بازار تا زمان تحویل خودرو ثابت نمی‌مانند و حاشیه سود امروز قابل تعمیم قطعی به سال آینده نیست.
نظرات کاربران