به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از اویل‌پرایس، چین پس از محدود کردن صادرات خاک‌های کمیاب سنگین به ژاپن، ممکن است همین ابزار را در برابر آمریکا هم به کار بگیرد. این تحلیل نشان می‌دهد قطع چنین جریانی صنایع غیرنظامی و دفاعی آمریکا را هم‌زمان تحت فشار می‌گذارد. برای مصرف‌کننده، پیامد احتمالی آن کمبود یا گران‌تر شدن خودرو، لوازم الکترونیکی و تجهیزات صنعتی در زنجیره جهانی است.
ژاپن نخستین آزمون بود. توکیو اعلام کرد در صورت بروز درگیری بر سر تایوان بی‌طرف نمی‌ماند. پکن در پاسخ، صادرات چند ماده از خاک‌های کمیاب سنگین، از جمله دیسپروزیم و تربیوم، را به شدت محدود کرد. این دو فلز به آهنرباهای دائمی مقاومت در برابر گرما می‌دهند و در موتور خودرو، ربات و توربین به کار می‌روند.
کمبود در ژاپن چه نشان داد
با کاهش ذخایر در ژاپن، شرکت «شین‌اتسو شیمیکال» پذیرش سفارش جدید برای برخی آهنرباهای حاوی دیسپروزیم را متوقف کرد. این شرکت بزرگ‌ترین تولیدکننده آهنربای دائمی خاک کمیاب در بیرون از چین است. شرکت «تی‌دی‌کی» نیز تأمین این مواد را «بسیار دشوار» توصیف کرد و طراحی محصولاتی با مصرف کمتر خاک کمیاب را سرعت داد. به نوشته رویترز، کمبود از تولیدکنندگان آهنربا فراتر رفت و شرکت‌های ژاپنی در چند صنعت به سرمایه‌گذاران درباره دشواری تأمین مواد معدنی حیاتی هشدار دادند.
الگوی ژاپن و اروپا روشن بود: پس از تمام شدن موجودی انبار، تولیدکنندگان مواد را جیره‌بندی کردند، محصول را بازطراحی کردند و گاهی تولید را موقتاً متوقف کردند. یعنی کمبود، پیش از آن‌که در قیمت دیده شود، در خط تولید اثر می‌گذارد.
کدام صنایع آمریکا زودتر فشار می‌بینند
در آمریکا، نخستین مشکل برای شرکت‌هایی پیش می‌آید که ذخیره خصوصی کمتری دارند و به آهنرباهای پرقدرت نئودیمیم-آهن-بور وابسته‌اند. تأمین‌کنندگان خودرو، سازندگان موتور صنعتی، رباتیک و قطعات هوافضا در این گروه قرار می‌گیرند. رویترز پارسال گزارش داد هیوندای حدود ۱ سال ذخیره خاک کمیاب دارد و از رقبایی مانند فورد و بی‌ام‌و منعطف‌تر است. بیشتر تولیدکنندگان ذخایر خود را اعلام نمی‌کنند، پس نمی‌توان گفت کدام شرکت زودتر با کمبود روبه‌رو می‌شود.
دامنه ماجرا بزرگ است. آهنرباهای دائمی خاک کمیاب در صنایعی با ارزشی حدود ۱٫۵ تریلیون دلار در سال، یعنی ۱٬۵۰۰ میلیارد دلار، در آمریکا نقش دارند. به برآورد صندوق بین‌المللی پول، این آهنرباها حدود ۷۰ درصد «ارزش افزوده در معرض خطر» را در سناریوی یک قطع شدید عرضه می‌سازند. یعنی بخش بزرگ تولیدی که یک وقفه عرضه تهدید می‌کند، به همین قطعه کوچک وابسته است.
آمریکا برای ۱ ژانویه ۲۰۲۷ (۱۱ دی ۱۴۰۵) مهلتی تعیین کرده است تا خاک‌های کمیاب با منشأ چینی از سامانه‌های تسلیحاتی کنار بروند. سازندگان دفاعی هشدار می‌دهند زنجیره تأمین جایگزین به‌موقع آماده نمی‌شود. این مهلت به بخش غیرنظامی ربطی ندارد، اما در صورت قطع صادرات چین، بخش دفاعی و غیرنظامی برای یک زنجیره تأمین داخلی نوپا با هم رقابت می‌کنند.
نظرات کاربران