به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی با عرضه ۱۰ هزار دلار به هر نفر، روند افزایشی نرخ ارز را متوقف کرد. این سیاست اکنون با سه انتقاد روبه‌روست: احتمال خروج سرمایه، هدررفت منابع ارزی و تضعیف توان کشور برای تأمین نیازهای ضروری در آینده. حجت‌الله فرزانی، تحلیلگر حوزه پولی، از این سیاست دفاع می‌کند و می‌گوید بدون مداخله بانک مرکزی دلار گران‌تر می‌شد.
این بحث به جیب خانوارها مستقیم ربط دارد. نرخ دلار بر قیمت کالاهای وارداتی و مواد اولیه اثر می‌گذارد و از این راه به هزینه زندگی می‌رسد. پرسش اصلی این است که ثبات فعلی نرخ، چه هزینه‌ای برای ذخایر ارزی دارد و آن هزینه در ماه‌های بعد چه اثری بر بازار می‌گذارد.
انتقادها: خروج سرمایه و کاهش منابع ارزی
منتقدان می‌گویند ارزی که بانک مرکزی عرضه می‌کند، ممکن است به مصرف تولید و واردات ضروری نرسد. اگر بخشی از آن به حساب‌های خارجی منتقل شود، اقتصاد با «خروج سرمایه» روبه‌رو می‌شود؛ یعنی پول از کشور بیرون می‌رود و در بازار داخلی کار نمی‌کند.
نگرانی دوم به ذخایر مربوط است. ذخایر ارزی مثل پس‌انداز کشور برای روزهای کم‌درآمدی عمل می‌کند. هر دلاری که امروز عرضه شود، فردا برای خرید دارو، غذا و مواد اولیه در دسترس نخواهد بود. به همین دلیل منتقدان معتقدند این سیاست توان تأمین نیازهای ضروری را در آینده کاهش می‌دهد.
پاسخ فرزانی: هزینه نبود مداخله
فرزانی استدلال می‌کند که مقایسه باید با وضعیت بدون مداخله انجام شود، نه با وضعیت ایده‌آل. به باور او، اگر بانک مرکزی ارز عرضه نمی‌کرد، تقاضا بالا می‌ماند و نرخ دلار بیش‌تر بالا می‌رفت. این استدلال به یک سناریوی فرضی تکیه دارد و آزمون مستقیم آن ممکن نیست.
بنابراین دو هزینه در برابر هم قرار می‌گیرد: ثبات کوتاه‌مدت نرخ در برابر مصرف منابع ارزی که برای آینده نگه داشته شده بود. داده‌های بعدی بازار، از جمله روند نرخ و میزان ذخایر، نشان می‌دهد کدام روایت به واقعیت نزدیک‌تر است. داوری درباره این مبادله با خود مخاطب است.
نظرات کاربران