بانک‌ها و فین‌تک‌ها از هوش مصنوعی ابری فاصله می‌گیرند؛ داده مشتری کجا می‌ماند؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، نهادهای مالی و شرکت‌های پرداخت در حال تغییر مسیر در استفاده از هوش مصنوعی‌اند. آن‌ها به‌جای سرویس‌های بسته و ابری، مدل‌های دارای «وزن باز» را روی زیرساخت بومی و اختصاصی خود مستقر می‌کنند. مدل با وزن باز مدلی است که پارامترهای آموزش‌دیده‌اش در دسترس قرار دارد و هر سازمان می‌تواند آن را روی سرورهای خودش اجرا کند.

این تغییر برای کاربر عادی هم اهمیت دارد، چون پرسش‌های او از بانک، سوابق تراکنش و اطلاعات هویتی‌اش دیگر برای پردازش به سرور شرکت‌های بیرونی فرستاده نمی‌شود. مدل روی همان زیرساختی کار می‌کند که داده‌ها در آن نگهداری می‌شود. بنابراین مسیر عبور اطلاعات کوتاه‌تر می‌شود و تعداد طرف‌هایی که به آن دسترسی دارند کم‌تر خواهد بود.

دو دلیل اصلی: امنیت داده و هزینه

دلیل نخست، حفاظت از داده‌های محرمانه است. در سرویس ابری بسته، متن پرسش و اطلاعات همراه آن باید به سرور ارائه‌دهنده برسد. در استقرار بومی، این اطلاعات از شبکه داخلی سازمان خارج نمی‌شود. برای بانکی که با اطلاعات حساب و سابقه اعتباری مشتری سروکار دارد، این تفاوت به معنای ریسک کم‌تر نشت اطلاعات است.

دلیل دوم، هزینه است. سرویس‌های بسته معمولاً به‌ازای حجم مصرف هزینه می‌گیرند و با بزرگ‌تر شدن بار کاری، صورت‌حساب هم بالا می‌رود. در مقابل، مدل اختصاصی نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه در سخت‌افزار و تیم فنی است، اما هزینه هر درخواست را قابل پیش‌بینی‌تر می‌کند. «قابل پیش‌بینی» یعنی بودجه سازمان کم‌تر به تغییر قیمت‌های یک شرکت بیرونی وابسته می‌ماند.

مزیت دیگر: کنترل بر مدل

مدل با وزن باز را می‌توان با داده‌های خود سازمان تنظیم و آموزش تکمیلی داد. بانک می‌تواند آن را برای زبان تخصصی خودش، مانند اصطلاحات پرداخت، وام یا تطبیق قوانین، تنظیم کند. همچنین نسخه مدل در اختیار خود سازمان می‌ماند و با تصمیم یک ارائه‌دهنده بیرونی تغییر نمی‌کند. برای نظام مالی که به نتایج تکرارپذیر و قابل بررسی نیاز دارد، این ثبات اهمیت دارد.

این مسیر بدون هزینه نیست. اجرای مدل روی زیرساخت اختصاصی به سخت‌افزار پردازشی، مهارت فنی و مسئولیت نگهداری و به‌روزرسانی امنیتی نیاز دارد. داده‌های موجود نشان نمی‌دهد که همه نهادهای مالی این مسیر را در یک مقیاس پیش می‌برند. به همین دلیل، ترکیب هر دو مدل، یعنی سرویس ابری برای کارهای کم‌حساسیت و مدل بومی برای داده‌های محرمانه، محتمل‌ترین الگوی آینده به نظر می‌رسد.

برای مخاطب عام، پیام این روند روشن است: نهادهای مالی بیش از پیش به این پرسش توجه می‌کنند که پردازش اطلاعات مشتری در کجا انجام می‌شود. این موضوع در کنار کیفیت خدمات، یکی از معیارهای سنجش اعتماد به یک بانک یا شرکت پرداخت خواهد بود.