به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ تعیین نرخ چهارم بنزین برای مصرف‌کنندگان پرمصرف، پیشنهادی است که با هدف کنترل مصرف سوخت و مدیریت ناترازی مطرح شده است. رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت کشور، معتقد است می‌توان در کنار نرخ‌های اول، دوم و سوم، پلکان دیگری برای مصرف مازاد در نظر گرفت تا افرادی که به بنزین بیشتری نیاز دارند، امکان تأمین سوخت داشته باشند و در عین حال، انگیزه کاهش مصرف برای آنها ایجاد شود.
نواز در گفت‌وگویی با اشاره به نگرانی‌ها درباره پیامدهای چندنرخی شدن بنزین اظهار کرد: هرچند یکی از دغدغه‌های این سیاست احتمال ایجاد فساد است، با توجه به اینکه بخش عمده مردم از سهمیه‌های خود استفاده می‌کنند و سهمیه سوخت طی دو تا سه سال گذشته نیز کاهش یافته، می‌توان این نگرانی را تا حدی مدیریت کرد.
نرخ چهارم بنزین چقدر باشد؟
سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت کشور پیشنهاد کرد در صورت بررسی این مدل، سه نرخ فعلی شامل بنزین ۱۵۰۰ تومانی، ۳۰۰۰ تومانی و ۱۰ هزار تومانی حفظ شود و نرخ چهارمی برای مصرف فراتر از این پلکان‌ها تعریف شود.
به گفته نواز، برآورد او این است که حدود ۹۰ درصد دارندگان خودرو بتوانند از سه نرخ نخست استفاده کنند. در مقابل، برای گروه محدودی از مصرف‌کنندگان با مصرف بسیار بالا می‌توان نرخ چهارمی با قیمت بیشتر در نظر گرفت؛ افرادی که در صورت تمایل به ادامه مصرف بالا، هزینه بیشتری برای سوخت پرداخت کنند.
او همچنین تأکید کرد در طراحی چنین سازوکاری باید وضعیت خودروهای برخوردار از سهمیه‌های خاص، از جمله خودروهای فعال در تاکسی‌های اینترنتی، مورد توجه قرار گیرد.
هدف نرخ چهارم؛ کنترل مصرف یا افزایش قیمت؟
نواز معتقد است افزایش پی‌درپی نرخ سوم بنزین، به‌دلیل بیشتر شدن فاصله قیمتی، لزوماً بهترین راهکار برای مدیریت مصرف نیست. به باور او، تعریف چهار پلکان می‌تواند امکان شناسایی دقیق‌تر مصرف‌کنندگان پرمصرف را فراهم کند و نشان دهد چه تعداد از آنها حاضرند هزینه بیشتری برای مصرف مازاد بپردازند و چه تعداد ترجیح می‌دهند مصرف خود را کاهش دهند.
بر اساس این پیشنهاد، نرخ‌های اول تا سوم بدون تغییر باقی می‌مانند و نرخ بالاتر تنها برای مصرف فراتر از پلکان‌های قبلی اعمال می‌شود. البته این موارد در حد پیشنهاد مطرح‌شده از سوی سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت است و به معنای تصویب یا اجرای نرخ چهارم بنزین نیست.
آیا نرخ چهارم بنزین تورم‌زاست؟
سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت کشور درباره آثار تورمی افزایش قیمت بنزین گفت ارزیابی دقیق این موضوع در حوزه تخصصی کارشناسان اقتصادی قرار دارد و صنف جایگاه‌داران در تعیین نرخ و سهمیه سوخت نقشی ندارد.
او با اشاره به نوسانات نرخ ارز در سال‌های اخیر اظهار کرد که بخشی از تورم به تغییرات نرخ ارز مربوط است؛ با این حال، این موضوع به معنای بی‌تأثیر بودن قیمت بنزین بر تورم نیست.
نواز با این استدلال که بخش عمده مصرف‌کنندگان همچنان از نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی استفاده می‌کنند، معتقد است نباید اثر افزایش قیمت سوخت برای گروه محدودی از مصرف‌کنندگان را با افزایش قیمت برای کل جامعه یکسان دانست. به گفته او، حدود ۸۵ درصد مردم همچنان با نرخ‌های قبلی سوخت‌گیری می‌کنند.
پرمصرف‌ها بین پرداخت بیشتر و کاهش مصرف انتخاب می‌کنند
به اعتقاد نواز، یکی از مزیت‌های احتمالی نرخ چهارم این است که مصرف‌کنندگان پرمصرف می‌توانند میان پرداخت هزینه بیشتر برای بنزین مازاد و کاهش مصرف خود انتخاب کنند. از نگاه او، چنین سازوکاری می‌تواند بدون تغییر نرخ‌های قبلی، بخشی از مصرف‌کنندگان را به سمت پلکان‌های پایین‌تر سوق دهد.
با این حال، آثار واقعی این پیشنهاد بر میزان مصرف، هزینه خانوارها و تورم به نحوه طراحی آن، قیمت تعیین‌شده برای پلکان چهارم و سهم مصرف‌کنندگان مشمول بستگی دارد. تا زمان اعلام تصمیم رسمی، نرخ چهارم بنزین را باید پیشنهادی برای مدیریت مصرف دانست، نه سیاستی قطعی و اجرایی.
نظرات کاربران