تغییر مبنای تعیین قیمت اینترنت؛ افزایش سالانه با یک فرمول مشخص

کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در مصوبه‌ای جدید، تعرفه برخی خدمات اینترنت ثابت را به تغییرات سالانه «نصاب معاملات کوچک» گره زده است. بر این اساس، تعرفه‌های مشمول متناسب با درصد افزایش این شاخص تعدیل می‌شوند. اما نصاب معاملات کوچک چیست و این تصمیم چه اثری بر هزینه اینترنت کاربران ایرانی خواهد داشت؟

احتمالاً در جریان هستید که پیش از این، تغییر تعرفه خدمات اینترنت ثابت تابع مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات بود. اما حالا با تعیین یک مبنای مشخص برای تعدیل سالانه برخی تعرفه‌ها، تغییرات یک شاخص دولتی نیز بر قیمت این خدمات اثر می‌گذارد.

یک عقد غیرمنتظره بین قیمت اینترنت ثابت و حد معاملات کوچک

بنابر گزارش پیوست و بر اساس مصوبه شماره ۸ جلسه ۳۶۷ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات، مصوب ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، تعرفه خدمات مشخصی از اینترنت ثابت و خدمات عمده‌فروشی مرتبط با آن، بر اساس تغییرات سالانه نصاب معاملات کوچک تعدیل می‌شود. این مصوبه تعرفه سرویس‌های ADSL و VDSL، خدمات بیت‌استریم روی شبکه سیم مسی و ضوابط فروش حجم اضافه اینترنت را نیز در بر می‌گیرد.

نصاب معاملات کوچک، سقف ریالی معاملاتی است که طبق قانون برگزاری مناقصات در دسته معاملات کوچک قرار می‌گیرند. هیئت وزیران این رقم را سالانه تعیین می‌کند و تغییرات آن می‌تواند مبنای تعدیل تعرفه‌های مشمول مصوبه قرار بگیرد.

نصاب معاملات کوچک در سال ۱۴۰۵ برابر با ۴ میلیارد و ۲۳۰ میلیون ریال، معادل ۴۲۳ میلیون تومان، تعیین شده است. این شاخص در اصل برای طبقه‌بندی معاملات دولتی کاربرد دارد، اما کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در مصوبه جدید، درصد افزایش سالانه آن را به مبنای تعدیل تعرفه‌های مشخصی از اینترنت ثابت تبدیل کرده است.

برای مثال، اگر این شاخص در یک سال ۳۰ درصد افزایش پیدا کند، همین درصد می‌تواند مبنای تعدیل تعرفه‌های مشمول باشد. این مثال صرفاً برای توضیح سازوکار است و درصد واقعی تعدیل به تغییرات رسمی شاخص و مفاد مصوبه بستگی دارد.

تعرفه کدام سرویس‌های اینترنت تغییر می‌کند؟

مصوبه جدید خدمات اینترنت ثابت مبتنی بر فناوری‌های XDSL، از جمله ADSL و VDSL، و همچنین خدمات عمده‌فروشی بیت‌استریم روی شبکه سیم مسی را در بر می‌گیرد.

تعرفه ماهانه اینترنت ADSL و VDSL

بر اساس تعرفه‌های اعلام‌شده، حداقل و حداکثر تعرفه ماهانه سرویس‌های ADSL و VDSL با آستانه مصرف منصفانه دست‌کم ۲۰ گیگابایت اینترنت بین‌الملل به شرح زیر است.

در نظر داشته باشید که این مبالغ، حداقل و حداکثر تعرفه‌های تعیین‌شده در مصوبه هستند و لزوماً با قیمت نهایی تمام بسته‌های تجاری اپراتورها یکسان نیستند.

در بخش عمده‌فروشی نیز سقف تعرفه ماهانه بیت‌استریم روی شبکه سیم مسی، در صورت نبود توافق میان طرفین، تعیین شده است. بیت‌استریم به اپراتورها اجازه می‌دهد با استفاده از زیرساخت دسترسی اپراتور دیگر، خدمات خود را به مشترکان ارائه کنند. تعرفه این بخش می‌تواند بر هزینه فعالیت اپراتورهای وابسته به زیرساخت دیگران و شرایط رقابت در بازار اینترنت ثابت اثر بگذارد.

تعرفه خدمات دسترسی ثابت مبتنی بر WiFi نیز در همین مصوبه بر اساس شرایط بازار و عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. بنابراین، سازوکار تعدیل تعرفه‌های XDSL را نمی‌توان بدون بررسی مقررات مربوط به سایر فناوری‌ها تعمیم داد.

آیا باید منتظر افزایش سالانه قیمت اینترنت ثابت باشیم؟

نکته اصلی مصوبه آن است که با ابلاغ مصوبه فعلی، نمی‌توان به صورت قطعی در مورد میزان افزایش قیمت صحبت کرد. با پیوند خوردن تعدیل تعرفه‌های مشمول به تغییرات سالانه نصاب معاملات کوچک، افزایش این شاخص می‌تواند به افزایش تعرفه خدمات مربوط منجر شود. در نتیجه، اپراتورها برای تغییر تعرفه‌های مشمول، مبنای مشخص‌تری در اختیار خواهند داشت.

البته این سازوکار به معنای افزایش یکسان قیمت تمام بسته‌های اینترنت ثابت نیست. دامنه شمول مصوبه و نحوه اجرای آن تعیین می‌کند که هر سرویس چگونه تحت تأثیر قرار بگیرد. باید اشاره کنیم که اینترنت همراه نیز موضوع این مصوبه نیست و تعرفه‌های فیبر نوری تابع مقررات جداگانه خود هستند.

- قیمت بسته‌های اینترنت ایرانسل و همراه اول 40 درصد گران شد - مدیرعامل ISP معروف: گرانی 40 درصدی اینترنت کافی نیست؛ باید 400 درصد گران‌ کنید!

همچنین برای اینترنت فیبر نوری نیز، در مقررات پیشین مربوط به بیت‌استریم، تعدیل سالانه برخی مبالغ از سال ۱۴۰۵ با تشخیص سازمان تنظیم مقررات و تا سقف درصد افزایش سالانه نصاب معاملات کوچک پیش‌بینی شده است. بنابراین، برای بررسی تغییر تعرفه این فناوری نیز باید مقررات اختصاصی آن را در نظر گرفت.

این تصمیم چه اثری بر هزینه کاربران دارد؟

تأثیر این سازوکار را می‌توان با یک مثال ساده توضیح داد. فرض کنیم تعرفه ماهانه یک سرویس ۲۰۰ هزار تومان باشد و تعرفه آن بر اساس فرمول تعدیل، ۳۰ درصد افزایش پیدا کند. در این صورت، هزینه ماهانه به ۲۶۰ هزار تومان می‌رسد و کاربر در یک سال، در مقایسه با ثابت ماندن تعرفه قبلی، ۷۲۰ هزار تومان بیشتر پرداخت می‌کند؛ البته با فرض ثابت ماندن تعرفه جدید در تمام سال.

این مثال نشان می‌دهد که حتی تعدیل دوره‌ای تعرفه‌ها نیز می‌تواند در مجموع هزینه قابل توجهی به مشترکان تحمیل کند. میزان افزایش واقعی هزینه کاربران به درصد تعدیل، نوع سرویس و قیمت بسته‌ای که خریداری می‌کنند بستگی دارد.

از طرف دیگر، افزایش تعرفه به‌تنهایی به معنای بهبود کیفیت اینترنت نیست. تعدیل قیمت ممکن است به اپراتورها برای پوشش هزینه‌های نگهداری و توسعه شبکه کمک کند، اما اینکه این تغییر در نهایت به نفع کاربران تمام شود، به عملکرد اپراتورها و میزان سرمایه‌گذاری آنها نیز بستگی دارد. سرعت واقعی، پایداری اتصال و کیفیت خدمات باید در کنار تغییرات تعرفه بررسی شوند.

در نهایت، تغییر مهم این مصوبه آن است که تعرفه برخی خدمات اینترنت ثابت به تغییرات سالانه یک شاخص دولتی پیوند خورده است. این سازوکار می‌تواند مسیر تغییر قیمت این خدمات را در سال‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد، اما اثر نهایی آن بر کاربران به نحوه اجرای مصوبه و میزان تغییر تعرفه‌های مشمول بستگی دارد. پرسش اصلی این است که آیا تعدیل سالانه تعرفه‌ها در کنار حفظ توان مالی اپراتورها، به بهبود قابل اندازه‌گیری کیفیت اینترنت و توسعه زیرساخت نیز منجر خواهد شد یا خیر.

بررسی محصولات مشاهده همه بررسی‌ها

شهر‌ سخت افزار (پشتیبانی‌شده توسط سرورهای نت‌افراز ) به عنوان بزرگترین رسانه سخت‌افزاری فارسی‌زبان در تلاش است تا پوشش کاملی از آخرین اتفاقات دنیای سخت افزار و فنا‌وری را به کاربران ارائه دهد.