صندوق‌های سهامی یکی از روش‌های سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس هستند. این صندوق‌ها بخش عمده دارایی خود را در سهام شرکت‌های بورسی و فرابورسی سرمایه‌گذاری می‌کنند و به همین دلیل، بازدهی آن‌ها تا حد زیادی تحت تأثیر روند بازار سهام قرار دارد. سرمایه‌گذارانی که دانش، تجربه یا زمان کافی برای تحلیل مستقیم سهام ندارند، می‌توانند از طریق صندوق‌های سهامی، مدیریت سرمایه خود را به تیم‌های حرفه‌ای بسپارند.
با این حال، همه صندوق‌های سهامی ساختار و سطح ریسک یکسانی ندارند. در سال‌های اخیر علاوه بر صندوق‌های سهامی کلاسیک، صندوق‌های اهرمی، بخشی و شاخصی نیز سهم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص داده‌اند. هرکدام از این صندوق‌ها برای گروه متفاوتی از سرمایه‌گذاران مناسب هستند و مقایسه آن‌ها صرفاً بر اساس میزان بازدهی، نمی‌تواند تصویر کاملی از کیفیت سرمایه‌گذاری ارائه کند.
صندوق‌های سهامی را می‌توان بر اساس شیوه مدیریت، ترکیب دارایی و میزان ریسک به چند گروه تقسیم کرد. صندوق‌های سهامی کلاسیک بخش عمده منابع خود را در مجموعه‌ای متنوع از سهام سرمایه‌گذاری می‌کنند و معمولاً مدیریت فعال دارند.
صندوق‌های اهرمی علاوه بر سرمایه‌گذاری در سهام، از سازوکاری استفاده می‌کنند که می‌تواند میزان سود یا زیان سرمایه‌گذاران را افزایش دهد. به همین دلیل، ریسک این صندوق‌ها معمولاً بیشتر است.
صندوق‌های بخشی روی یک صنعت یا گروه مشخص مانند دارویی، فلزات، پتروشیمی یا سایر صنایع متمرکز می‌شوند. در مقابل، صندوق‌های شاخصی تلاش می‌کنند عملکرد یک شاخص مشخص بازار را دنبال کنند و معمولاً دخالت مدیر صندوق در انتخاب فعال سهام محدودتر است.
چطور بهترین صندوق سهامی را انتخاب کنیم؟
بازدهی گذشته یکی از معیارهای مهم برای مقایسه صندوق‌های سهامی است، اما نباید تنها عامل تصمیم‌گیری باشد. سرمایه‌گذار بهتر است در کنار بازدهی، عواملی مانند میزان نوسان صندوق، سابقه فعالیت، ترکیب دارایی‌ها، عملکرد مدیر صندوق، نقدشوندگی و میزان ریسک را نیز بررسی کند..
همچنین انتخاب صندوق باید با میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار هماهنگ باشد. صندوقی که بازدهی بسیار بالایی ثبت کرده، ممکن است در دوره‌های نزولی نیز افت بیشتری تجربه کند. بنابراین بهتر است عملکرد صندوق در دوره‌های مختلف بازار و نه فقط یک دوره صعودی بررسی شود.
مقایسه بهترین صندوق های سهامی کلاسیک
بر اساس داده‌های سایت رهآورد، در بازه یک‌ساله منتهی به ۳ آبان ۱۴۰۵، صندوق پرتوسا با بازدهی ۲۰۸.۹۹ درصد در میان صندوق‌های سهامی کلاسیک، بالاترین بازدهی را به ثبت رسانده است. این عدد نشان می‌دهد ارزش سرمایه‌گذاری در این صندوق طی دوره مورد بررسی بیش از سه برابر شده است.
پس از پرتوسا، صندوق خبرگان با بازدهی ۱۹۹.۹۷ درصد قرار دارد. فاصله بازدهی خبرگان با پرتوسا کمتر از ۱۰ واحد درصد است و عملکرد این دو صندوق در بازه مورد بررسی نسبتاً نزدیک بوده است. اعتبار سهام نیز با بازدهی ۱۹۴.۷۲ درصد در جایگاه بعدی قرار می‌گیرد. پس از آن، صندوق مانا با بازدهی ۱۹۲.۸۵ درصد قرار دارد که فاصله محدودی با اعتبار سهام دارد.
این موضوع نشان می‌دهد صندوق‌های برتر کلاسیک در این دوره عملکرد نسبتاً نزدیکی داشته‌اند. در نتیجه برای انتخاب میان آن‌ها، بررسی معیارهایی مانند نوسان، ترکیب پرتفوی، نقدشوندگی و تداوم عملکرد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و صرفاً چند درصد اختلاف بازدهی نباید مبنای اصلی تصمیم باشد.
مقایسه بهترین صندوق های سهامی اهرمی
در میان صندوق‌های اهرمی، اختلاف بازدهی صندوق‌ها بسیار بیشتر از گروه کلاسیک است. بر اساس داده‌های رهآورد در بازه یک‌ساله منتهی به ۳ آبان ۱۴۰۵، صندوق اهرمی دوایکس با بازدهی ۴۴۷.۳۸ درصد در صدر صندوق‌های اهرمی قرار گرفته است.
بازدهی دوایکس فاصله قابل توجهی با سایر صندوق‌های این گروه دارد. صندوق بیدار با بازدهی ۲۹۶.۱۱ درصد در جایگاه بعدی قرار دارد. به این ترتیب، اختلاف بازدهی دوایکس و بیدار بیش از ۱۵۱ واحد درصد است که تفاوت قابل ملاحظه‌ای محسوب می‌شود. صندوق موج نیز طی همین دوره ۲۷۶.۱۱ درصد بازدهی داشته است. پس از آن، صندوق جهش با بازدهی ۲۷۳.۸۱ درصد قرار دارد و فاصله عملکرد این دو صندوق بسیار محدود است.
صندوق شتاب با ثبت بازدهی ۲۶۵.۹۹ درصد پنجمین صندوق این فهرست محسوب می‌شود. با وجود اینکه بازدهی شتاب از چهار صندوق دیگر پایین‌تر بوده، همچنان بازدهی یک‌ساله بسیار بالایی را در دوره مورد بررسی ثبت کرده است.
مقایسه بهترین صندوق های بخشی
در گروه صندوق‌های بخشی، صندوق‌های مرتبط با صنایع دارویی و فلزی در میان گزینه‌های برتر این مقایسه دیده می‌شوند. بر اساس بازدهی یک‌ساله منتهی به ۳ آبان ۱۴۰۵، صندوق بخشی فارما کیان با بازدهی ۳۰۲.۹۹ درصد بهترین عملکرد را در میان صندوق‌های بخشی مورد بررسی داشته است. پس از فارما کیان، صندوق دارونو با بازدهی ۲۷۴.۸۷ درصد قرار گرفته است. اختلاف بازدهی این دو صندوق حدود ۲۸ واحد درصد است که نشان می‌دهد فارما کیان در این بازه عملکرد بهتری داشته است.
صندوق آلیاژ نیز با بازدهی ۲۶۲.۳۶ درصد جایگاه بعدی را به خود اختصاص داده است. پس از آن، صندوق متال با بازدهی ۲۵۵.۹۸ درصد قرار دارد. نزدیکی بازدهی آلیاژ و متال می‌تواند نشان‌دهنده شرایط مناسب صنعت مربوط به این صندوق‌ها طی دوره مورد بررسی باشد. فارمانی نیز با بازدهی ۲۵۵.۲ درصد در رتبه بعدی قرار دارد و عملکرد آن بسیار نزدیک به متال بوده است.
یکی از نکات مهم درباره صندوق‌های بخشی این است که عملکرد آن‌ها وابستگی بیشتری به وضعیت یک صنعت مشخص دارد. اگر صنعتی که صندوق روی آن تمرکز کرده وارد یک دوره رشد قدرتمند شود، صندوق بخشی می‌تواند بازدهی قابل توجهی ایجاد کند.
مقایسه بهترین صندوق های شاخصی
در میان صندوق‌های شاخصی مورد بررسی، صندوق فیروزه با بازدهی ۲۰۲.۴۲ درصد در بازه یک‌ساله منتهی به ۳ آبان ۱۴۰۵ در رتبه نخست قرار گرفته است. عملکرد این صندوق در مقایسه با سایر صندوق‌های شاخصی فهرست، فاصله قابل توجهی دارد. وبازار با بازدهی ۱۶۲.۷۱ درصد در جایگاه بعدی قرار گرفته و پس از آن، هم‌تراز با بازدهی ۱۶۰.۳۹ درصد دیده می‌شود. فاصله بازدهی این دو صندوق تنها حدود ۲.۳ واحد درصد است و عملکرد آن‌ها در این بازه بسیار نزدیک بوده است.
صندوق کاردان نیز بازدهی ۱۵۴.۸۱ درصدی داشته است. در ادامه، صندوق شاخصی هم‌وزن با بازدهی ۱۵۳.۴۳ درصد قرار می‌گیرد که فاصله کمی با کاردان دارد. صندوق‌های شاخصی معمولاً گزینه‌ای قابل توجه برای سرمایه‌گذارانی هستند که ترجیح می‌دهند به جای وابسته بودن به تصمیم‌های متعدد مدیر صندوق، بازدهی نزدیک به یک شاخص مشخص از بازار سرمایه دریافت کنند.
مزایا و ریسک های سرمایه گذاری در صندوق های سهامی
نظرات کاربران