گندم از گندم بروید، جو ...؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز به نقل از رویترز، مصرف جهانی گندم در حال هدایت به سمت بزرگترین کاهش سالانه خود در دهه‌های اخیر است. زیرا تورم بی‌سابقه مصرف‌کنندگان و شرکت‌ها را مجبور به استفاده کمتر و جایگزینی غلات با گزینه‌های ارزان‌تر، در بحبوحه‌ی ناامنی غذایی فزاینده می‌کند.

مصرف‌کنندگان ممکن است در نیمه دوم سال 2022 حتی با قیمت‌های بالاتر گندم روبرو شوند؛ زیرا واردکنندگان که تاکنون محموله‌های خریداری‌شده چند ماه قبل را با قیمت‌های ارزان‌تر عرضه می‌کردند، هزینه‌های مربوط به زمانی که قیمت گندم در ماه مه به بالاترین حد خود در دهه گذشته رسید را جبران می‌کنند.

تحلیلگران، تاجران و آسیابانان می‌گویند که مصرف جهانی گندم در ماه‌های ژوئیه تا دسامبر می‌تواند 5 تا 8 درصد نسبت به سال گذشته کاهش یابد که بسیار سریع‌تر از انقباض 1 درصدی وزارت کشاورزی ایالات متحده است.

ارین کولیر، اقتصاددان در سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل گفت: «تقاضای گندم برای خوراک دام در اروپا و چین کاهش خواهد یافت. تقاضای گندم برای مصرف انسانی نیز در کشورهای واردکننده کلیدی در سراسر جهان کاهش یافته است».

قیمت‌های بالا نگرانی‌های مربوط به امنیت غذایی را در بخش‌هایی از آسیا و آفریقا که کشورها قادر به تأمین منابع کافی از بازار بین‌المللی نیستند، افزایش داده است.»

پس از شروع بحران روسیه و اوکراین و آب و هوای نامساعد در کشورهای کلیدی صادرکننده که قیمت غلات را به بالاترین حد خود رساند، میلیون‌ها نفر با افزایش هزینه‌های غذایی و ناامنی مواجه هستند.

معاملات آتی گندم معیار امسال با جهش 40 درصدی به بالاترین حد خود در ماه مارس رسید و اخیراً عقب‌نشینی کرد، اگرچه قیمت‌های فیزیکی همچنان بالاست.

محموله‌های گندم از منطقه دریای سیاه در حدود 400 تا 410 دلار در تن، شامل هزینه و حمل و نقل برای تحویل به خاورمیانه و آسیا است. قیمت‌ها نسبت به اوج حدود 500 دلار در تن که چند ماه پیش بود کاهش یافته است، اما بسیار بالاتر از میانگین سال گذشته حدود 300 دلار است.

اوله هو در کارگزاری IKON Commodities در سیدنی گفت: «ذخایر گندم هنوز بسیار کم است. ما مطمئن نیستیم که چه مقدار گندم از دریای سیاه خارج می‌شود و آب و هوای نامناسبی در سایر کشورهای صادرکننده وجود دارد.»

کولیر فائو به رویترز گفت کشورهایی که احتمالاً با واردات گندم مشکل دارند عبارتند از یمن، سودان جنوبی، سودان، سوریه، اتیوپی، افغانستان و سریلانکا.

از آنجایی که افزایش هزینه‌ها بودجه خانوارها را تحت فشار قرار داده است، اعتراضات در سراسر جهان با حضور مردم از چین و مالزی گرفته تا ایتالیا، آفریقای جنوبی و آرژانتین به خیابان‌ها بالا گرفته است.

در اندونزی، دومین خریدار بزرگ گندم در جهان، مصرف در پنج ماهه اول سال 2022 کاهش یافته است و انتظار می‌رود کاهش بزرگ‌تری داشته باشد زیرا هزینه‌های بالاتر از طریق زنجیره تامین تغذیه می‌شود.

یان آیسا آلاماندا، یک نانوای 37 ساله در جاکارتا، حدود 10000 روپیه (0.6720 دلار) برای هر کیلوگرم آرد گندم می‌پردازد، در حالی که در اوایل سال جاری حدود 8200 روپیه بود.

او گفت: «من مجبور شدم قیمت فروش خود را افزایش دهم...اما می‌ترسم که قیمت‌های بالاتر باعث دلسردی مصرف‌کنندگان شود.»

در حال جایگزینی

همانطور که مصرف‌کنندگان خرید خود را کاهش می‌دهند، نانواها و تولیدکنندگان رشته فرنگی در حال جایگزینی گندم با برنج هستند.

فرانسیسکو ولیرانگ، رئیس انجمن آسیاب‌های آرد اندونزی، گفت: «قیمت آرد گندم تقریباً با برنج برابری می‌کند و به طور خودکار جابجا خواهند کرد.»

وی خاطرنشان کرد: آخرین باری که قیمت آرد گندم به میزان قابل توجهی افزایش یافت، مصرف اندونزی 4.5 درصد کاهش یافت.

در حالی که قیمت گندم افزایش یافته است، برنج شکسته 5 درصدی ویتنام حدود 404 دلار در هر تن قیمت‌گذاری شد که نسبت به اواخر سال 2021 تقریباً بدون تغییر بود.

برزیل، بزرگترین بازار گندم ایالات متحده، در دوره ژانویه تا ژوئن شاهد کاهش بیش از 3 درصدی خرید بود، اگرچه این کشور 20 درصد بیشتر برای گندم اصلی پرداخت کرد.

روبرتو ساندولی، مدیر ارشد ریسک در HedgePoint Global Markets می گوید: «در شمال شرقی برزیل، شاید مصرف کنندگان محصولات گندم را با محصولات منطقه‌ای مانند تاپیوکا جایگزین کنند.»

خوراک حیوانات

قیمت گندم تفته نیز در حال تغییر موادی است که دامداران برای خوراک دام استفاده می کنند.

سازمان زمین‌ها و مزارع کشاورزی فرانسه FranceAgriMer پیش‌بینی می‌کند که تقاضا برای خوراک گندم احتمالاً 13 درصد کاهش می‌یابد و به 3.9 میلیون تن در سال 2022/23 نسبت به سال 2021/22 خواهد رسید.

هلن دوفلوت، تحلیلگر Strategie Grains گفت: «کاهش مصرف گندم اتحادیه اروپا عمدتاً نتیجه ذرت بسیار ارزان است. البته بحث اقتصادی هم مطرح است.»

در ویتنام، یکی از بازارهای با رشد سریع خوراک دام در جهان، برنج جایگزین گندم شده است.

یکی از مدیران خرید در کارخانه‌ای در شهر هوشی‌مین گفت که دولت از آنها خواسته است تا گزینه‌های جایگزین را در میان اختلال زنجیره تامین تهیه کنند.

به گفته تاجران مستقر در بانکوک، تایلند در اوایل سال جاری سهمیه واردات ذرت خود را از 54700 تن به 600,000 تن افزایش، و تعرفه واردات را کاهش داده بود تا بازار فشرده خوراک را تسکین دهد.

در پاسخ به تغییر مصرف خوراک، وزارت کشاورزی آمریکا در ماه جولای پیش‌بینی مصرف جهانی گندم برای سال بازاریابی 2022/23 را به 784.22 میلیون تن کاهش داد که 1.77 میلیون تن نسبت به برآورد ژوئن خود و 6.29 میلیون تن کمتر از سال قبل است.

ضربه دریای سیاه

خریداران در آفریقا و خاورمیانه بیش از سایر مصرف‌کنندگان تحت تأثیر اختلالات دریای سیاه از زمان بحران روسیه و اوکراین قرار گرفته‌اند و مجبور شده‌اند به تامین‌کنندگان گران‌قیمت مانند آلمان و فرانسه روی آورند.

پس از اینکه روسیه، اوکراین، ترکیه و سازمان ملل هفته گذشته توافقنامه‌ای را برای آزادکردن غلات اوکراینی امضا کردند، امیدواری‌ها برای از سرگیری عرضه در دریای سیاه وجود دارد. اولین کشتی غلات که اوکراین را به سلامت ترک کرد روز سه شنبه در سواحل ترکیه لنگر انداخت.

اما بازار همچنان در مورد تجارت دریای سیاه که بازدهی معنادارتری داشته باشد، تردید دارد.

یکی از تاجران در سنگاپور گفت: «ما نسبت به عرضه گندم اوکراین چندان خوشبین نیستیم. شاید برخی اجازه ندهند حجم زیادی از غلات از اوکراین صادر شود.»