به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از کوین‌نیوز، در این مقاله، به انواع کلاهبرداری «راگ‌پول» در دنیای رمزارزها می‌پردازیم، روش‌های ایمن ماندن از آنها را بررسی می‌کنیم و تأثیر کلی این نوع کلاهبرداری‌ها را در دنیای رمزارزها تحلیل خواهیم کرد.
راگ‌پول در رمزارز چیست؟
فرض کنید روی یک فرش ایستاده‌اید و کسی ناگهان آن را از زیر پای شما می‌کشد. چه اتفاقی می‌افتد؟ زمین می‌خورید، درست است؟ این همان مفهوم راگ‌پول در دنیای رمزارزهاست! معمولاً این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که توسعه‌دهندگان یک توکن رمزارزی، پروژه را ترک کرده و با سرمایه‌های سرمایه‌گذاران فرار می‌کنند. این کار باعث سقوط شدید قیمت توکن شده و سرمایه‌گذاران را با توکن‌هایی بی‌ارزش تنها می‌گذارد. معمولاً قبل از وقوع یک راگ‌پول، نشانه‌هایی وجود دارد. اما برای شناسایی این نشانه‌ها باید بدانید این کلاهبرداری‌ها کجا و چگونه اتفاق می‌افتند.
راگ‌پول کجا و چگونه اتفاق می‌افتد؟
راگ‌پول‌های کلاسیک معمولاً در صرافی‌های غیرمتمرکز و پروژه‌های توکن‌های غیرقابل تعوض (NFT) رخ می‌دهند؛ زیرا نبود مقررات و ناشناس بودن توسعه‌دهندگان رمزارز این نوع کلاهبرداری را آسان‌تر می‌کند. هر کسی می‌تواند یک توکن ایجاد کند، به آن نقدینگی تزریق کند و آن را در صرافی‌های غیرمتمرکزی مانند یونی‌سواپ (Uniswap)، پنکیک‌سواپ (PancakeSwap)، و پلتفرم‌های مشابه عرضه کند. کلاهبرداران اغلب با هویت‌های جعلی پنهان می‌شوند، زیرا هیچ فرآیند احراز هویتی (KYC) وجود ندارد.
آنها توکن‌های خود را در پلتفرم‌های غیرمتمرکز راه‌اندازی کرده و سپس از طریق شبکه‌های اجتماعی مانند ایکس (توییتر سابق)، فیس‌بوک، اینستاگرام، تلگرام، دیسکورد و دیگر پلتفرم‌ها آن را تبلیغ می‌کنند. توکن‌هایی که اغلب راه‌اندازی می‌شوند، میم‌کوین‌ها هستند؛ زیرا سرمایه‌گذاران تازه‌وارد به راحتی در دام آنها گرفتار می‌شوند. این توکن‌ها با مشارکت‌های جعلی با افراد تأثیرگذار و وعده بازدهی‌های کلان به بازار عرضه می‌شوند. در نهایت، این رویای ثروتمند شدن سرمایه‌گذاران خرد به کابوس تبدیل می‌شود، زیرا توسعه‌دهندگان پروژه را تعطیل کرده و با سرمایه‌ها فرار می‌کنند.
انواع راگ‌پول در رمزارز
کلاهبرداری‌های راگ‌پول معمولاً به دو دسته تقسیم می‌شوند: راگ‌پول سخت و راگ‌پول نرم. در ادامه تفاوت‌های کلیدی آنها را بررسی می‌کنیم.
راگ‌پول سخت در مقابل راگ‌پول نرم
راگ‌پول سخت: این نوع کلاهبرداری نیاز به تلاش و دانش فنی در مورد نحوه کار قراردادهای هوشمند دارد. در این روش، کدهای مخربی در قرارداد هوشمند پروژه گنجانده می‌شوند که مانع از برداشت توکن‌ها توسط کاربران می‌شود. یک نمونه کلاسیک از این نوع کلاهبرداری، پروژه استیبل‌مگنت (StableMagnet) بود که توسعه‌دهندگان آن یک در پشتی در قرارداد هوشمند خود تعبیه کرده بودند تا این هک را عملی کنند.
راگ‌پول نرم: این روش ساده‌تر است و در آن توسعه‌دهندگان پروژه، توکن‌های خود را به صورت مرحله‌ای و بدون اطلاع‌رسانی عمومی به فروش می‌رسانند. به این ترتیب، قیمت توکن به تدریج سقوط کرده و در نهایت بی‌ارزش می‌شود. پروژه انیمون (NFT Animoon) یک نمونه بارز از راگ‌پول نرم است که در آن توسعه‌دهندگان ۶.۳ میلیون دلار را به سرقت بردند.
نمونه‌هایی از کلاهبرداری‌های معروف راگ‌پول
کلاهبرداری‌های راگ‌پول در دنیای رمزارزها رویدادهای کوچکی نیستند. به‌ویژه اگر در یک پروژه بزرگ رخ دهند، توجه کل جامعه رمزارزی را به خود جلب می‌کنند. در اینجا به چند نمونه از کلاهبرداری‌های معروف راگ‌پول در دنیای رمزارزها می‌پردازیم:
تودکس (2021)
Thodex یک صرافی رمزارزی در ترکیه بود که مسئول سرقت بیش از ۲ میلیارد دلار از کاربران خود شناخته شد. بنیان‌گذار این صرافی به بهانه تعمیرات پلتفرم، عملیات آن را متوقف کرد و سپس با سرمایه‌های کاربران فرار کرد.
توکن بازی مرکبی (2021)
محبوبیت سریال نتفلیکسی «بازی مرکبی» دلیل اصلی توجه به این توکن بود. قیمت این توکن در مدت کوتاهی به ۲۸۰۰ دلار رسید. با این حال، این افزایش قیمت شگفت‌انگیز دوام نیاورد؛ زیرا توسعه‌دهندگان ناشناس پروژه تمام نقدینگی را از آن خارج کردند و قیمت توکن تقریباً به صفر سقوط کرد.
لونا (2022)
بازار نزولی رمزارزها با اخبار ناخوشایند متعددی همراه بود، اما سقوط توکن دیفای LUNA شاید سخت‌ترین اتفاق برای جامعه رمزارزی بود. در حالی که اتهامات علیه مدیران پروژه LUNA هنوز اثبات نشده، این پروژه مسئول وارد کردن زیانی حدود ۴۰ میلیارد دلار به بازار رمزارزها شناخته می‌شود.
فینتوک (2023)
سال گذشته، وعده بازدهی‌های بالا بسیاری از کاربران را به سمت Fintoch جذب کرد، اما این پروژه در نهایت با ۳۱ میلیون دلار سرمایه کاربران ناپدید شد. این کلاهبرداری عمدتاً با استفاده از بازاریابی فریبنده و تبلیغات جعلی رخ داد و نشان داد که هر آنچه درخشان است، طلا نیست.
تأثیر راگ‌پول‌ها بر پذیرش رمزارزها
کلاهبرداری راگ‌پول تنها بر سرمایه‌گذارانی که پول خود را از دست داده‌اند تأثیر نمی‌گذارد؛ بلکه لکه سیاهی بر تاریخچه دنیای رمزارزها به جا می‌گذارد. برخلاف بازارهای سنتی که دهه‌ها فعالیت دارند، بازار رمزارزها هنوز کمتر از یک دهه سابقه دارد. به همین دلیل، سرمایه‌گذاران بزرگ و مؤسسات همچنان نسبت به رمزارزها محتاط هستند. چنین رویدادهایی که با کلاهبرداری راگ‌پول همراه است، قوانین سخت‌گیرانه‌تری را به دنبال دارد که در نتیجه باعث کاهش نقدینگی در بازار می‌شود. با این حال، تأثیر منفی این مقررات معمولاً کوتاه‌مدت است. با تنظیم مقررات گسترده‌تر در صنعت، این قوانین کاربرپسندتر شده و وقوع راگ‌پول‌ها به ندرت خواهد رسید.
چگونه می‌توان یک راگ‌پول را شناسایی کرد؟
شناسایی راگ‌پول ممکن است برای همه آسان نباشد، اما با رعایت نکات زیر می‌توانید از بیشتر کلاهبرداری‌های رمزارزی در امان بمانید:
عرضه توکن: عرضه توکن پروژه را بررسی کنید. اگر اکثریت توکن‌ها در اختیار یک یا چند کیف پول خاص باشد، از آن پروژه دوری کنید.
وعده‌های غیرواقعی: وعده‌های بازدهی بالا نشانه‌ای از کلاهبرداری است، نه فقط در رمزارزها بلکه در هر بازار مالی.
ممیزی امنیتی: تقریباً همه پروژه‌های رمزارزی توسط شرکت‌های شخص ثالث ممیزی می‌شوند. مطمئن شوید پروژه‌ای که قصد سرمایه‌گذاری در آن را دارید، به‌درستی توسط یک شرکت معتبر ممیزی شده باشد.
اطلاعات تیم: توسعه‌دهندگانی که هویت ناشناس دارند و اطلاعاتی از آنها در دسترس نیست، یک پرچم قرمز بزرگ هستند. هرچند برخی از میم‌کوین‌های موفق نیز مالکان ناشناسی دارند، اما اکثر پروژه‌هایی با این ویژگی در نهایت کلاهبرداری بوده‌اند.
چگونه می‌توان از راگ‌پول‌ها اجتناب کرد؟
شناسایی راگ‌پول تنها نیمی از ماجراست، اما برای جلوگیری از آن چه باید کرد؟ در ادامه چند گام عملی ارائه شده است:
استفاده از اکسپلوررهای بلاکچین: قرارداد هوشمند و تاریخچه تراکنش‌های توکن را با ابزارهایی مانند Etherscan یا BscScan بررسی کنید. اگر قرارداد شامل قابلیت‌هایی مانند "mint" (ایجاد توکن نامحدود) یا "کنترل مالک" باشد، از آن پروژه اجتناب کنید.
به دنبال پروژه‌هایی با کاربرد مشخص باشید: پروژه‌های معتبر معمولاً راه‌حل‌های فناورانه نوآورانه‌ای ارائه می‌دهند یا مشکلات واقعی را حل می‌کنند. از توکن‌هایی که تنها برای دستکاری قیمت ساخته شده‌اند دوری کنید.
تحقیقات گسترده انجام دهید: جزئیات پروژه، نقشه راه، و اهداف توکن را با دقت بررسی کنید. اهداف نامشخص یا کمبود مستندات کامل معمولاً نشانه‌ای از یک کلاهبرداری است. نظرات کاربران را در سایت‌هایی مانند تلگرام، توییتر، و ردیت بخوانید. یک جامعه فعال و مثبت معمولاً نشان‌دهنده موفقیت پروژه است.
با الگوهای کلاهبرداری آشنا باشید: با استراتژی‌های کلاهبرداری‌های معمول در رمزارزها آشنا شوید. وب‌سایت‌هایی مانند CoinGecko و CoinMarketCap ابزارهایی برای شناسایی طرح‌های جعلی ارائه می‌دهند.
از FOMO ناشی از تبلیغات هیجانی اجتناب کنید: تنها بر اساس تأیید افراد مشهور یا هیجانات شبکه‌های اجتماعی سرمایه‌گذاری نکنید. کلاهبرداران اغلب از اینفلوئنسرها و ربات‌ها برای ایجاد هیجان مصنوعی در پروژه‌های خود استفاده می‌کنند.
قوانین و نظارت
کلاهبرداری‌های راگ‌پول توجه‌ها را به ضرورت فوری نظارت‌های قانونی برای محافظت از سرمایه‌گذاران و حفظ اعتماد به بازارهای بیت‌کوین جلب کرده است. برای کاهش ناشناسی که کلاهبرداران از آن سوءاستفاده می‌کنند، بسیاری از دولت‌ها قوانینی مانند الزامات احراز هویت مشتری (KYC) و استانداردهای ضدپولشویی (AML) را اجرا کرده‌اند. هرچند اعمال این قوانین در حوزه دیفای همچنان دشوار است، اما به‌طور خاص در پلتفرم‌های متمرکز اجرا می‌شوند.
ابتکارات بین‌المللی مانند آنچه توسط کارگروه اقدام مالی (FATF) هدایت می‌شود، در تلاش هستند تا مقررات فرامرزی برای مقابله با کلاهبرداری‌های رمزارزی ایجاد کنند. با این حال، اجرای این قوانین همچنان چالشی بزرگ به‌ویژه در اکوسیستم‌های دیفای محسوب می‌شود. آموزش بهتر سرمایه‌گذاران و فرآیندهای شفاف ممیزی به‌عنوان راهکارهای مکمل اقدامات قانونی در حال توسعه هستند و محیطی امن‌تر برای پذیرش رمزارزها ایجاد می‌کنند.
نظرات کاربران