نفت به رویدادهای کلیدی، واکنش نشان داد؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمت‌های نفت در روز پنج‌شنبه تغییر چندانی نداشتند و به طور کلی ثابت بودند.

قراردادهای آتی نفت برنت ۵ سنت کاهش یافت و به ۷۳.۴۷ دلار در هر بشکه رسید. قراردادهای آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدییت ایالات متحده نیز با ۱۱ سنت کاهش، به ۷۰.۱۸ دلار رسید. هر دو قرارداد که در فوریه منقضی می‌شوند، در روز چهارشنبه بیش از 2% افزایش یافته بودند.

این در حالی بود که سازمان کشورهای صادرکننده نفت، معروف به اوپک، پیش‌بینی‌های خود را برای رشد تقاضای نفت در سال‌های 2024 و 2025 در روز چهارشنبه، کاهش داد که در واقع، پنجمین اصلاح نزولی آن بود.

در عین حال، جانت یلن، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، در روز چهارشنبه اعلام کرد که بازار نفت جهانی ضعیف‌تر می‌تواند فرصتی برای اقدام اضافی علیه بخش انرژی روسیه فراهم کند، زیرا ایالات متحده به تلاش خود برای محدود کردن توانایی مسکو در جنگ علیه اوکراین ادامه می‌دهد.

یلن، همچنین در روز چهارشنبه با اشاره به اینکه ایالات متحده به‌دنبال راه‌های خلاقانه برای کاهش درآمد نفتی روسیه است، اظهار داشت که کاهش تقاضای جهانی برای نفت، فرصتی برای تحریم‌های بیشتر ایجاد کرده است.

بدیهی است که محرک‌های چین و تنش‌های خاورمیانه، قیمت‌های نفت را بالاتر نگه می‌دارد. علاوه بر آن، نفت به دلیل امید به اقدامات محرک جدید از سوی بزرگترین واردکننده نفت جهان، پس از آغاز نشست سالانه سیاست اقتصادی چین، کنفرانس کار اقتصادی مرکزی (CEWC) در روز چهارشنبه، مورد حمایت قرار گرفت. از این رو، عامل دیگری که منجر به سودهای بیشتر قیمت‌ها شد، اعلام حمایت اقتصادی بیشتر از سوی چین، بزرگترین واردکننده نفت، در اوایل این هفته بود.

دولت چین متعهد شد که سیاست پولی را تسهیل کند و اقدامات محرک هدفمند بیشتری را برای افزایش رشد اقتصادی اجرا کند، که البته دفتر سیاسی این کشور در اوایل این هفته، به آن اشاره داشت.

با این حال، پس از آنکه پکن در این هفته، برنامه‌هایی را برای اتخاذ سیاست پولی «نسبتاً میانه‌رو» در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که می‌تواند تقاضای نفت را تحریک کند، انتظار افزایش تقاضای چینی برای سرمایه‌گذاران ایجاد شد.

واردات نفت خام چین نیز در نوامبر برای اولین بار در هفت ماه گذشته، به‌طور سالانه افزایش یافت و بیش از ۱۴ درصد نسبت به سال گذشته رشد داشت.

در کنار این‌ها، قیمت‌های نفت در بحبوحه‌ی افزایش تنش‌ها در خاورمیانه، در پی انحلال حکومت «بشار اسد» توسط نیروهای شورشی سوریه در اوایل این هفته و تصرف دمشق، یک حق بیمه ریسک بالاتر را حفظ کردند.

طبق داده‌های اداره اطلاعات انرژی، در بزرگ‌ترین مصرف‌کننده نفت جهان، ایالات متحده، موجودی‌های بنزین و سوخت‌های تقطیری در هفته گذشته بیشتر از حد انتظار افزایش یافت.

همچنین داده‌های موجودی دولتی که در روز چهارشنبه منتشر شد نشان داد که موجودی‌های نفت ایالات متحده به طور غیرمنتظره‌ای بیشتر از حد انتظار در هفته‌ی منتهی به 6 دسامبر افزایش یافته‌اند.

به علاوه این داده‌ها به وضوح بیان می‌کرد که تولید نفت به اوج جدیدی در کشور رسیده است که البته با افزایش موجودی‌های بنزین و سوخت‌های تقطیری برای دومین هفته‌ی متوالی همراه بود که این آمار، تاب‌آوری در عرضه‌های ایالات متحده را منعکس می‌کند.

ناگفته نماند که دور جدید تحریم‌های اتحادیه اروپا، تهدیدی برای جریان‌های نفتی روسیه تلقی می‌شود که پیش‌بینی‌ها از تقاضای ضعیف و رشد بیشتر از حد انتظار در موجودی‌های بنزین و سوخت‌های تقطیری ایالات متحده، این جریان را متوقف می‌کند.

اوپک پیش‌بینی‌های رشد تقاضای خود برای سال ۲۰۲۵ را برای پنجمین ماه متوالی در روز چهارشنبه کاهش داد و این کاهش بزرگ‌ترین مقدار تا کنون بوده است.

تحلیلگران در یادداشتی در روز پنج‌شنبه اظهار داشتند: «سرمایه‌گذاران به‌دقت برآوردهای توازن بازار آژانس بین‌المللی انرژی برای سال ۲۰۲۵ را که منعکس‌کننده اعلامیه اخیر اوپک خواهد بود، زیر نظر خواهند داشت.»

تقاضای ضعیف، به‌ویژه در بزرگ‌ترین واردکننده، چین، و رشد عرضه غیر اوپک پلاس، دو عامل پشت این حرکت بودند.

از این‌رو، معامله‌گران به بررسی مجموعه‌ای از عوامل تأثیرگذار مشغول بودند که از بین آنها، می‌توان به تحریم‌های بیشتر نفتی ایالات متحده، اقدامات جدید محرک در چین و چشم‌انداز ناامیدکننده تقاضای نفت از سوی اوپک اشاره کرد.

بازار هم‌اکنون به دنبال نشانه‌هایی از کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو ایالات متحده در هفته‌ی آینده خواهد بود. قیمت‌ها در روز چهارشنبه پس از آنکه سفیران اتحادیه اروپا با یک بسته ۱۵ام تحریم‌ها علیه روسیه به‌خاطر درگیری با اوکراین موافقت کردند، افزایش یافت.

به گفته‌ی کرملین، گزارش‌ها درباره‌ی احتمال تشدید تحریم‌های ایالات متحده علیه نفت روسیه نشان می‌دهد که دولت جو بایدن می‌خواهد میراث دشواری برای روابط ایالات متحده و روسیه به جا بگذارد.

در واقع، پس از این زمزمه‌ها در مورد آماده‌سازی ایالات متحده برای تحریم‌های بیشتر، قیمت‌ها پس از افزایش شدید در جلسه‌ی قبلی به دلیل انتظارات از کاهش عرضه‌های جهانی، ثابت ماندند.

با پیش‌بینی‌هایی که از ۷۰ تا ۸۰ دلار به ازای هر بشکه متغیر است، کاهش تقاضا، کندی اقتصادی چین و تنش‌های ژئوپولیتیکی، نوسانات قیمت نفت خام را به همراه دارد.

سرمایه‌گذاران منتظر گزارش ماهانه از آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) هستند که انتظار می‌رود نشانه‌های بیشتری در مورد چشم‌انداز تقاضا ارائه دهد. IEA دیدگاه بسیار محتاطانه‌تری نسبت به تقاضا نسبت به اوپک دارد.

افزون بر آن، بازارها به دقت داده‌های، شاخص قیمت مصرف‌کننده ایالات متحده و موجودی‌های نفت خام را تحت نظر دارند. شاخص قیمت مصرف‌کننده ایالات متحده که در روز چهارشنبه منتشر شد، با انتظارات مطابقت داشت و شرط‌بندی‌ها را تقویت کرد که فدرال رزرو هفته آینده نرخ‌های بهره را کاهش خواهد داد.

پرواضح است که این امر نه‌تنها می‌تواند فعالیت اقتصادی در بزرگترین مصرف‌کننده انرژی جهان را تقویت کند، بلکه بر میزان تقاضا نیز می‌افزاید.

نگاهی به نوسانات نفت در سه ماهه چهارم 2024

در سه‌ماهه چهارم سال 2024، قیمت‌های نفت خام برنت ICE به‌طور میانگین 74.40 دلار در هر بشکه (از 1 اکتبر تا 29 نوامبر) بود که نسبت به 78.51 دلار در هر بشکه در سه‌ماهه سوم کاهش یافته است.

این کاهش به ضعف تقاضا نسبت داده می‌شود که عمدتاً ناشی از عملکرد اقتصادی ضعیف چین است.

به علاوه، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سه‌ماهه سوم سال 2024 به 4.6% نسبت به سال قبل رسید که پایین‌ترین میزان از سه‌ماهه اول سال 2023 است و علت آن را می‌توان مصرف داخلی کم، رکود طولانی‌مدت در بازار مسکن و کاهش هزینه‌های دولتی عنوان کرد.

برای مقابله با این چالش‌ها، چین چندین بسته محرک اقتصادی معرفی کرده است، از جمله:

• کاهش نرخ بازخرید معکوس 7 روزه به میزان 0.2% به 1.5%.
• کاهش حداقل پیش‌پرداخت برای خرید خانه‌های دوم از 25% به 15%.
• افزایش سقف بدهی دولت محلی به 35.52 تریلیون یوان (4.95 تریلیون دلار) برای بازپرداخت بدهی‌های موجود.

با این حال، گروه UBS این اقدامات را به‌عنوان محرک‌های غیرمستقیم مورد انتقاد قرار داده و بر نیاز به سیاست‌های اقتصادی قوی‌تر تأکید کرده است.

روابط ایالات متحده و چین و تأثیرات اقتصادی

در حال حاضر، تحت مدیریت رئیس‌جمهور جو بایدن، ایالات متحده بر روی محصولات چینی تعرفه‌هایی اعمال کرده است، مانند ۲۵٪ بر روی فولاد، آلومینیوم و باتری‌های لیتیوم-یونی، و همچنین ۱۰۲.۵٪ بر روی خودروهای برقی.

با این حال، رئیس‌جمهور منتخب دونالد ترامپ، که به عنوان ۴۵مین و ۴۷مین رئیس‌جمهور ایالات متحده با ۲۹۵ رأی الکترال در ۵ نوامبر ۲۰۲۴ انتخاب شد، سیاست‌های تجاری جدیدی را پیشنهاد کرده است که تعرفه ۱۰٪ بر روی تمام محصولات وارداتی از چین را افزایش می‌دهد. بدیهی است که این سیاست می‌تواند فشار بر روی اقتصاد صادرات‌محور چین را بیشتر کند.

تولید نفت و دینامیک‌های بازار

رئیس‌جمهور منتخب ترامپ در طول کارزار انتخاباتی خود وعده داد که تولید نفت و گاز طبیعی داخلی را افزایش دهد، از جمله پروژه‌های انرژی هسته‌ای، که می‌تواند هزینه‌های انرژی در ایالات متحده را کاهش دهد. در حال حاضر ایالات متحده ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز (MMBD) نفت خام تولید می‌کند و ۳ تا ۵ MMBD صادر می‌کند.

با این حال، آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) انتظار داشت که رشد تقاضای جهانی نفت کندتر شود. IEA پیش‌بینی کرده است که تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۴ به میزان ۹۲۰ هزار بشکه در روز (KBD) نسبت به سال گذشته (YoY) و تا ۱۰۲.۸۲ MMBD افزایش یابد.

از سوی دیگر، رشد تقاضای نفت به دلیل چالش‌های اقتصادی و تغییر به سمت وسایل نقلیه انرژی نو (NEVs) در چین ضعیف‌تر از حد انتظار بوده است.

تنش‌های ژئوپولیتیکی

بررسی‌ها حاکی از آن است که تنش‌های ژئوپولیتیکی در خاورمیانه با وجود آتش‌بس بین اسرائیل و حزب‌الله در لبنان که از ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ به مدت ۶۰ روز آغاز شد، همچنان ناپایدار باقی مانده است.

به علاوه، نقض‌هایی نیز در دستورالعمل‌های آتش‌بس رخ داده است، از جمله حملات هوایی اسرائیل به پایگاه‌های موشکی حزب‌الله در ۳۰ نوامبر.

از سوی دیگر، درگیری‌ها بین روسیه و اوکراین شدت یافته است، چرا که اوکراین از موشک‌های ATACMS تأییدشده توسط ایالات متحده و سلاح‌های تأمین‌شده توسط اروپا، مانند Storm Shadow و SCALP-EG استفاده می‌کند.

البته روسیه نیز با موشک بالستیک جدید میان‌برد Oreshnik که بُردی بین ۳۰۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر دارد و هدف آن شهر دنیپرو در اوکراین است، پاسخ داده است.

رئیس‌جمهور پوتین به کشورهای غربی مانند ایالات متحده و ناتو هشدار داده است که اگر اوکراین از موشک‌های خود برای حمله به روسیه استفاده کند، ممکن است کار به یک درگیری جهانی بکشد.

چشم‌انداز و پیش‌بینی قیمت نفت

تحلیلگران شرکت عمومی PTT پیش‌بینی می‌کنند که قیمت‌های نفت خام ICE Brent در Q4/2024 بین ۷۰ تا ۸۰ دلار در هر بشکه خواهد بود.

عوامل کلیدی که این چشم‌انداز را شکل می‌دهند، شامل تقاضای ضعیف جهانی و چینی برای نفت خام در میان چالش‌های اقتصادی، تغییر به سمت انرژی‌های پاک، خطرات ژئوپولیتیکی مداوم در خاورمیانه، جنگ فزاینده روسیه و اوکراین و پذیرش فزاینده‌ی انرژی‌های پاک است که همه این‌ها احتمالاً نوسانات کوتاه‌مدت در قیمت‌های نفت خام را حفظ خواهد کرد.