ارزیابی کسبوکار فرآیند تعیین ارزش اقتصادی یک کسبوکار است. این فرآیند با نام ارزیابی شرکت نیز شناخته میشود. در طول فرآیند ارزیابی، تمام بخشهای یک کسبوکار تجزیه و تحلیل میشوند تا ارزش آن و ارزش بخشها یا واحدهای آن مشخص شود.ارزیابی کسبوکار اغلب در طول فرآیند مذاکره برای ادغام یا تصاحب یک شرکت توسط شرکت دیگر استفاده میشود، اما ممکن است در موقعیتهای دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرد. صاحبان اغلب برای تخمین عینی از ارزش کسبوکار، به ارزیابان حرفهای کسبوکار مراجعه میکنند.
نکات کلیدی
- ارزیابی کسبوکار، ارزش اقتصادی یک کسبوکار یا واحد تجاری را تعیین میکند.
- ارزیابی کسبوکار میتواند برای تعیین ارزش منصفانه یک کسبوکار به دلایل مختلف از جمله ارزش فروش، تعیین مالکیت شریک، مالیات و حتی مراحل طلاق استفاده شود.
- روشهای ارزیابی کسبوکار شامل بررسی ارزش بازار، ضرایب سود یا ارزش دفتری است.
- ابزارهای مورد استفاده برای ارزیابی میتوانند بین ارزیابان، کسبوکارها و صنایع مختلف، متفاوت باشند.
نحوه عملکرد ارزیابی کسبوکار
ارزیابی یک کسبوکار، فرآیند تعیین ارزش فعلی یک کسبوکار با استفاده از معیارهای عینی است. این فرآیند، تمام جنبههای کسبوکار را ارزیابی میکند. ارزیابی کسبوکار معمولاً زمانی انجام میشود که یک شرکت به دنبال فروش تمام یا بخشی از عملیات خود باشد. همچنین در طول ادغام یا تصاحب یک شرکت توسط شرکت دیگر و همچنین هنگام تعیین مالکیت شریک، برای مالیات و حتی به عنوان بخشی از مراحل طلاق نیز استفاده میشود.
ارزیابی کسبوکار ممکن است شامل تجزیه و تحلیل موارد زیر در شرکت باشد:
- مدیریت
- ساختار سرمایه
- چشمانداز سود آینده
- ارزش بازار
ابزارهای مورد استفاده برای ارزیابی میتوانند بین ارزیابان، کسبوکارها و صنایع مختلف، متفاوت باشند. رویکردهای رایج برای ارزیابی کسبوکار شامل بررسی صورتهای مالی و مدلهای جریان نقدی تنزیلشده است.تخمین ارزش منصفانه یک کسبوکار، هم هنر است و هم علم. انتخاب روش صحیح و ورودیهای مناسب میتواند ذهنی باشد یا بر اساس استانداردهای صنعت متفاوت باشد. ارزیابی همچنین میتواند شامل عناصر نامشهود ارزش یک شرکت مانند حسن شهرت باشد.
روشهای ارزیابی
یک شرکت میتواند به روشهای مختلفی ارزشگذاری شود. هر روش، دیدگاه متفاوتی از ارزش یک شرکت ارائه میدهد و هیچ روشی ذاتاً درستتر از دیگری نیست.
- ارزش بازار (Market Capitalization)
ارزش بازار سادهترین روش ارزیابی کسبوکار است. این مقدار با ضرب قیمت سهام شرکت در تعداد کل سهام منتشر شده آن محاسبه میشود.به عنوان مثال، سهام مایکروسافت در تاریخ ۹ اوت ۲۰۲۴ با قیمت ۴۰۶.۰۲ دلار معامله میشد. با تعداد کل سهام منتشر شده ۷.۴۳ میلیارد، ارزش این شرکت تقریباً ۳ تریلیون دلار محاسبه میشود (۴۰۶.۰۲ دلار × ۷.۴۳ میلیارد).ارزش بازار، بدهیهایی که یک شرکت دارد و هر شرکت خریدار مجبور به پرداخت آن خواهد بود را در نظر نمیگیرد. همچنین، وجه نقد موجود که میتواند این بدهی را جبران کند را در نظر نمیگیرد. برای تعیین این عوامل، باید ارزش بنگاه (Enterprise Value) شرکت را محاسبه کنید.
- روش ضریب درآمد (Times Revenue Method)
در روش ارزیابی کسبوکار «ضریب درآمد»، جریانی از درآمدها که در یک دوره زمانی مشخص ایجاد شده است، در یک ضریب ضرب میشود که به صنعت و محیط اقتصادی بستگی دارد. به عنوان مثال، یک شرکت فناوری ممکن است با ضریب ۳ برابر درآمد ارزشگذاری شود، در حالی که یک شرکت خدماتی ممکن است با ضریب ۰.۵ برابر درآمد ارزشگذاری شود.
- ضریب سود (Earnings Multiplier)
به جای روش ضریب درآمد، میتوان از ضریب سود برای به دست آوردن تصویر دقیقتری از ارزش واقعی یک شرکت استفاده کرد، زیرا سود یک شرکت، شاخص قابل اعتمادتری از موفقیت مالی آن نسبت به درآمد فروش است. ضریب سود، سودهای آینده را در برابر جریان نقدی که میتواند با نرخ بهره فعلی در همان دوره سرمایهگذاری شود، تعدیل میکند. این ضریب، نسبت P/E فعلی را برای محاسبه نرخ بهره فعلی تعدیل میکند.
- روش جریان نقدی تنزیلشده (DCF)
روش DCF ارزیابی کسبوکار مشابه ضریب سود است. این روش بر اساس پیشبینی جریانهای نقدی آینده است که برای به دست آوردن ارزش فعلی بازار شرکت تعدیل میشوند. تفاوت اصلی بین روش جریان نقدی تنزیلشده و روش ضریب سود این است که تورم را در محاسبه ارزش فعلی در نظر میگیرد.
- ارزش دفتری (Book Value)
این مقدار، ارزش حقوق صاحبان سهام در یک کسبوکار است که در صورت ترازنامه نشان داده میشود. ارزش دفتری با کم کردن کل بدهیهای یک شرکت از کل داراییهای آن به دست میآید.
- ارزش انحلال (Liquidation Value)
ارزش انحلال، خالص وجه نقدی است که یک کسبوکار در صورت نقد کردن داراییها و پرداخت بدهیهای خود در حال حاضر دریافت خواهد کرد.روشهای زیادی برای ارزشگذاری یک شرکت وجود دارد و صنایع استانداردهایی خواهند داشت که از آنها استفاده میکنند. گزینههای دیگر شامل ارزش جایگزینی، ارزش تجزیه و ارزش مبتنی بر دارایی است.
ارزش بازار چیست؟
ارزش بازار نشان دهنده کل ارزش بازار تمام سهام یک شرکت است. گاهی اوقات به آن ارزش کل بازار نیز گفته میشود. این مقدار ثابت نیست. با افزایش و کاهش قیمت سهام نوسان خواهد داشت و به تعداد سهام منتشر شدهای که یک شرکت در حال حاضر دارد بستگی دارد. با ضرب تعداد سهام منتشر شده در قیمت هر سهم میتوان آن را پیدا کرد.
ارزیابی کسبوکار به شما چه میگوید؟
ارزیابی کسبوکار، ارزش دلاری یک شرکت را به شما میگوید که معمولاً توسط ترکیبی از داراییها، بدهیها، درآمدها، درآمدهای بالقوه آینده و ارزش بازار آن تعیین میشود. اغلب نشان دهنده مبلغی است که یک خریدار باید برای خرید کامل شرکت بپردازد، اگرچه فقط برای ادغام یا تصاحب استفاده نمیشود.
مدرک معتبر در ارزیابی کسبوکار به چه معناست؟
مدرک معتبر در ارزیابی کسبوکار (ABV) یک عنوان حرفهای است که در ایالات متحده به حسابدارانی مانند CPAها که متخصص در محاسبه ارزش کسبوکارها هستند، اعطا میشود. این گواهینامه توسط موسسه حسابداران رسمی آمریکا (AICPA) نظارت میشود. داوطلبان باید یک فرآیند درخواست را تکمیل کنند، در یک آزمون قبول شوند و حداقل الزامات تجربه کسبوکار و تحصیلات را داشته باشند.حق عضویت سالانه به وضعیت کاری، نقش و صنعت بستگی دارد.ارزیاب خبره کسبوکار (CBV) یک عنوان حرفهای برای متخصصان ارزیابی کسبوکار در کانادا است. این مدرک توسط موسسه ارزیابان خبره کسبوکار کانادا، که با نام موسسه CBV نیز شناخته میشود، ارائه میشود.
نتیجهگیری
ارزیابی شرکت یا ارزیابی کسبوکار، عمل محاسبه ارزش دلاری عینی برای یک کسبوکار یا بنگاه است. کارشناسان، داراییها و بدهیها، جریانهای نقدی، درآمدها یا سایر معیارها را برای تعیین ارزش بازار شرکت بررسی میکنند.ارزیابی کسبوکار اغلب به عنوان بخشی از ادغام یا تصاحب تعیین میشود، اما میتواند توسط سرمایهگذاران یا برای اهداف مالیاتی نیز استفاده شود. یک شرکت میتواند به روشهای مختلفی ارزشگذاری شود، بنابراین هیچ عدد واحدی وجود ندارد که دقیقاً نشان دهنده ارزش دقیق یک شرکت باشد.















نظرات کاربران