چرا دیپ‌سیک باعث سقوط قیمت بیت‌کوین و کریپتو شد؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از کوین‌تلگراف، در ۸ بهمن، همزمان با واکنش بازارهای سهام به معرفی مدل متن‌باز و کارآمد هوش مصنوعی چین که مارک اندریسن آن را «لحظه اسپوتنیک هوش مصنوعی» نامید، قیمت بیت‌کوین ۶٪ افت کرد. دیپ‌سیک باعث وحشت بازارهای آمریکا شد، زیرا توسعه‌دهندگان آن توانستند با بودجه‌ای کمتر از ۶ میلیون دلار و سخت‌افزارهای معمولی شرکت انویدیا، رقیبی جدی برای غول‌های هوش مصنوعی آمریکا مانند OpenAI بسازند.

سهام شرکت‌های فناوری سقوط کرد. تمامی اعضای «هفت شگفت‌انگیز» (اپل، انویدیا، تسلا، مایکروسافت، آمازون، متا و آلفابت/گوگل) متضرر شدند، به‌ویژه انویدیا که با افت ۱۷٪، یک رکورد منفی در وال‌استریت ثبت کرد. از طرفی، کارآمدی بیشتر و مصرف انرژی کمتر دیپ‌سیک باعث شد ارزش سهام شرکت‌های خدمات انرژی نیز افت کند، زیرا این شرکت‌ها روی افزایش درآمد حاصل از مدل‌های پرمصرفی مانند ChatGPT حساب کرده بودند.

کریپتو هم در امان نماند؛ بیت‌کوین (BTC) و اتریوم (ETH) به ترتیب ۶٪ و ۷٪ افت کردند و برخی آلت‌کوین‌ها سقوطی دو رقمی را تجربه کردند. معامله‌گران باتجربه‌ی کریپتو با این نوسانات آشنا هستند، اما این افت هم‌زمان نشان داد که کریپتو همچنان یک دارایی پرریسک است و تحت تأثیر همان نیروهای اقتصادی‌ای قرار دارد که بر بازارهای مالی سنتی اثر می‌گذارند.

تأثیر دیپ‌سیک بر سهام فناوری، بیت‌کوین و کریپتو

یکی از دلایل اصلی این «لحظه اسپوتنیک» غافل‌گیر شدن بازار بود. تا پیش از این، آمریکا رهبر بی‌چالش صنعت هوش مصنوعی محسوب می‌شد. تنها یک هفته پیش، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا از یک برنامه ۵۰۰ میلیارد دلاری برای سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی خبر داد تا جایگاه کشورش را در این صنعت تثبیت کند. سهام شرکت‌های مرتبط با کریپتو، از جمله مایکرواستراتژی، نیز سقوط کرد؛ حتی با اینکه دیپ‌سیک «هیچ ارتباطی» با کریپتو ندارد. ژان روسیس، بنیان‌گذار صرافی غیرمتمرکز اسماردکس (SMARDEX)، به مارکت‌واچ گفت که افت قیمت‌ها ناشی از جو منفی کلی بازار بوده است.

جی‌پی ریچاردسون، مدیرعامل صرافی کریپتویی اکسودوس (Exodus)، در گفت‌وگو با فورچن اظهار داشت: «کریپتو یک دارایی پرریسک است و هر زمان که بازار سهام با نوسانات یا ترس‌هایی مواجه شود، معمولاً شاهد همبستگی بین افت بازار سهام و افت قیمت کریپتو، از جمله بیت‌کوین، هستیم». مارکت‌میکر کریپتویی وینترمیوت (Wintermute) نوشت: «در شرایطی که کریپتو از روایت‌های کوتاه‌مدت محروم است، جریان‌های بازار بر اساس همبستگی‌ها هدایت می‌شوند و فرایند کاهش ریسک در جریان است». به بیان ساده، سرمایه‌گذاران کریپتو دچار وحشت شدند و دست به فروش دارایی‌هایشان زدند.

آیا ارتباط بین بیت‌کوین و بازار سهام ادامه خواهد داشت؟

مدت‌هاست که رابطه‌ی بین قیمت بیت‌کوین و سهام‌های فناوری مورد مطالعه قرار گرفته است، زیرا با پذیرش گسترده‌تر دارایی‌های دیجیتال، همبستگی آن‌ها با بازارهای مالی سنتی نیز بیشتر شده است. یادداشتی از بیت‌مکس نشان می‌دهد که این همبستگی به این زودی‌ها از بین نخواهد رفت:

«همبستگی قوی بین بیت‌کوین و سهام، به‌ویژه در این فصل، همچنان یکی از قابل‌اعتمادترین دینامیک‌های بازار است».

در حال حاضر، قیمت‌ها تا حدی تثبیت شده‌اند، اما سهام شرکت‌های ماینینگ کریپتو هنوز افت‌های جزئی را تجربه می‌کنند. اگرچه این بهبود نسبی شاید برای معامله‌گرانی که در سقوط اخیر صدها میلیون دلار از دست دادند، آرامش‌بخش نباشد، اما برخی تحلیل‌گران همچنان به آینده‌ی بازار خوش‌بین هستند.

دیپ‌سیک: هوش مصنوعی ارزان‌تر با تأثیر اندک بر قیمت بیت‌کوین

آندره دراگوش، رئیس تحقیقات اروپایی در شرکت مدیریت دارایی بیت‌وایز، در ۹ بهمن در شبکه اجتماعی X نوشت: «اینکه بیت‌کوین در حالی تثبیت شد که نزدک به سقوط خود ادامه داد، نشانه‌ای بسیار صعودی است». در بازارهای مالی نیز بسیاری معتقدند ظهور هوش مصنوعی ارزان‌تری مانند دیپ‌سیک در بلندمدت فواید زیادی خواهد داشت. کارشناسان فناوری و تحلیل‌گران بازار به‌سرعت به متن‌باز بودن دیپ‌سیک اشاره کردند، به این معنی که توسعه‌دهندگان دیگر می‌توانند از بخش‌های کارآمد این مدل استفاده کرده و سیستم‌های هوش مصنوعی خود را بهبود ببخشند.

ریچاردسون گفت: «همه باید این را یک هدیه بدانند که امکان ایجاد سیستم‌های هوش مصنوعی بهتر، ارزان‌تر، سریع‌تر، شفاف‌تر و رایگان را فراهم می‌کند». او افزود که از این فناوری در شرکت خود استفاده خواهد کرد: «ما یک ربات هوش مصنوعی داریم که این کد را بررسی می‌کند، هر خط آن را تحلیل می‌کند و بخش‌هایی را که می‌توان بهبود داد، مشخص می‌کند». در حالی که مارک اندریسن این تحول را با «لحظه اسپوتنیک» مقایسه کرد و به رقابت جنگ سرد در حوزه هوش مصنوعی اشاره داشت، پاول هاوارد، مدیر شرکت تأمین نقدینگی وینست (Wincet)، به (فایننس مگنیتس) گفت: «دیپ‌سیک توسعه هوش مصنوعی را در آمریکا و سایر کشورها تسریع خواهد کرد و انحصار هوش مصنوعی را از بین می‌برد».

از نظر هاوارد، تأثیر دیپ‌سیک بر کریپتو نیز ناچیز است، زیرا این مدل چیزی بیشتر از دیگر مدل‌های هوش مصنوعی معاملاتی ارائه نمی‌دهد و هزینه کمتر آن «تأثیر چندانی بر نحوه تعامل سرمایه‌گذاران نهادی با بازار کریپتو نخواهد داشت، بازاری که در دسته دارایی‌های پرریسک بازار سهام قرار می‌گیرد».

استقبال جامعه کریپتو از دیپ‌سیک؟

چند روز پس از معرفی دیپ‌سیک، کاربران کریپتو در توییتر (X) این مدل را در تحلیل‌های مرتبط با بازار آزمایش کردند. دش هلدینگز (Dash Holdings) مدعی شد که هوش مصنوعی گروک (Grok) متعلق به X دیدگاه صعودی‌تری نسبت به دیپ‌سیک داشته و «عوامل تأثیرگذار بر روندهای بازار را بهتر شناسایی کرده است». کریس‌پکس، یوتیوبر کریپتو، ادعا کرد که ChatGPT اطلاعات به‌روزتری دارد، زیرا می‌تواند به سؤالاتی درباره رویدادهای اخیر، مانند ۶ بهمن، پاسخ دهد. البته این مقایسه چندان منصفانه نیست، زیرا دیپ‌سیک رایگان است، در حالی که نسخه رایگان ChatGPT فقط اطلاعات را تا ژانویه ۲۰۲۳ را پوشش می‌دهد. کریپتوکرنسی اینساید (Cryptocurrency Inside) هم با لحنی طنزآمیز نوشت که اگر دیپ‌سیک هیچ کاربرد دیگری نداشته باشد، حداقل «پیش‌بینی‌های قیمتی خوش‌بینانه‌ای» برای بیت‌کوین ارائه می‌دهد.

چالش‌های حریم خصوصی و سیاست‌گذاری

با این حال، نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی و سیاست ممکن است به‌زودی تب داغ دیپ‌سیک را کاهش دهد. اگر اتفاقات پیرامون تیک‌تاک در آمریکا نشانه‌ای از رویکرد قانون‌گذاران این کشور به اپلیکیشن‌های چینی باشد، دیپ‌سیک احتمالاً در بازار آمریکا ماندگار نخواهد بود. سرمایه‌گذار مشهور، کوین اولری، با لحن اغراق‌آمیز خود مدعی شد که این اپلیکیشن بخشی از «جنگ اقتصادی» چین علیه ایالات متحده، بزرگ‌ترین شریک تجاری این کشور است.

او اپلیکیشن‌های چینی، از جمله دیپ‌سیک را، «اسب تروا» خواند که هدفشان جمع‌آوری داده‌های آمریکایی‌هاست. ایتالیا نیز تحقیقات درباره سیاست‌های حریم خصوصی دیپ‌سیک را آغاز کرده تا مشخص شود آیا این مدل با قوانین اتحادیه اروپا مطابقت دارد یا نه. علاوه بر این، رسانه‌های مختلف گزارش داده‌اند که دیپ‌سیک در مواجهه با موضوعات حساس سیاسی مانند میدان تیان‌آن‌من یا تایوان، از ارائه پاسخ خودداری می‌کند.

آینده دیپ‌سیک و تأثیر آن بر بازار

با توجه به این چالش‌ها، ممکن است دیپ‌سیک برای مدت طولانی در بازارهای غربی دوام نیاورد. اما تا زمانی که در دسترس است، بسیاری از فعالان صنعت معتقدند که می‌تواند باعث پیشرفت هوش مصنوعی شده و مدل‌های زبانی بهتر و ارزان‌تری را به ارمغان بیاورد.