گس (اتریوم) چیست؟

گس (اتریوم) چیست؟

گس کارمزدی است که برای انجام موفقیت‌آمیز یک تراکنش یا اجرای یک قرارداد در پلتفرم بلاکچین اتریوم لازم است. این کارمزدها بر اساس واحدهای کوچکی از ارز دیجیتال اتر (ETH) محاسبه می‌شوند که به آن‌ها «گوی» (gwei) گفته می‌شود (معادل ۱۰⁻⁹ اتر). گس برای پرداخت به اعتبارسنج‌ها به‌منظور تأمین منابع موردنیاز جهت پردازش تراکنش‌ها استفاده می‌شود. مقدار دقیق گس بر اساس عرضه، تقاضا و ظرفیت شبکه در لحظه انجام تراکنش تعیین می‌شود.

نکات کلیدی:

• در بلاکچین اتریوم، گس به هزینه‌ای گفته می‌شود که برای انجام یک تراکنش در شبکه لازم است.
• قیمت گس بر اساس عرضه و تقاضای درخواست‌های اعتبارسنجی شبکه تعیین می‌شود.
• هزینه تراکنش بر اساس حد گس (Gas Limit) و قیمت گس (Gas Price) محاسبه می‌شود.
• هزینه تراکنش‌ها بر حسب واحدهای بسیار کوچکی از اتر، به نام گوی (gwei) یا ETH نمایش داده می‌شود.

درک گس در اتریوم

مفهوم پرداخت کارمزد (گس) به‌عنوان مشوقی برای انجام کار، با هدف جبران زحمات ماینرها در حفظ و امنیت بلاکچین معرفی شد، علاوه بر پاداش بلاک که دریافت می‌کردند. پس از اجرای الگوریتم اثبات سهام در سپتامبر ۲۰۲۲، بخشی از کارمزد گس به‌عنوان پاداش استیکینگ ETH و مشارکت در اعتبارسنجی اختصاص یافت، هرچه مقدار بیشتری از ETH استیک شده باشد، میزان درآمد حاصل نیز بیشتر خواهد بود.

مهم: کارمزد تراکنش مشابه هزینه‌ای است که برای انتقال وجه از طریق حواله بانکی پرداخت می‌کنید. این هزینه به ارائه‌دهنده خدمات برای استفاده از شبکه آن‌ها پرداخت می‌شود.

اعتبارسنج‌های اتریوم، که وظایف اساسی تأیید و پردازش تراکنش‌ها در شبکه را انجام می‌دهند، این کارمزد را در ازای استیکینگ اتر خود و تأیید بلاک‌ها دریافت می‌کنند. کارمزدهای گس با توجه به میزان عرضه و تقاضا برای تراکنش‌ها افزایش یا کاهش می‌یابند—اگر شبکه شلوغ باشد، قیمت گس ممکن است بالا باشد. در مقابل، اگر ترافیک شبکه کم باشد، هزینه‌ها نیز کاهش می‌یابند.

چگونه کارمزد گس را محاسبه کنیم؟

در ابتدا، کارمزد گس از حاصل‌ضرب حد گس (Gas Limit) در قیمت گس (Gas Price) محاسبه می‌شد. اما در آگوست ۲۰۲۱، اتریوم نحوه محاسبه کارمزد گس را تغییر داد و از یک کارمزد پایه (Base Fee) که توسط شبکه تعیین می‌شود، واحدهای گس موردنیاز و یک کارمزد اولویت (Priority Fee) استفاده کرد. کارمزد اولویت در واقع یک انعام به اعتبارسنجی است که تراکنش را انتخاب می‌کند. هرچه انعام بیشتری بدهید، احتمال پردازش سریع‌تر تراکنش شما بیشتر خواهد بود.

فرمول محاسبه کارمزد گس به این شکل است:

$$\text{واحدهای گس استفاده‌شده×}(\text{کارمزد پایه}+\text{کارمزد اولویت})$$

مثال:
فرض کنید می‌خواهید ۲ ETH برای دوست خود ارسال کنید و تخمین می‌زنید که این تراکنش به ۲ واحد گس نیاز دارد. کارمزد پایه ۱۱ گوی و انعام شما ۳ گوی است. در این صورت، کارمزد گس شما به این صورت محاسبه می‌شود:

$$2\times (11+3)=28\text{ gwei}$$

که برابر با ۰.۰۰۰۰۰۰۰۲۸ ETH است. این مقدار به مبلغ ارسالی شما اضافه شده و کل تراکنش ۲.۰۰۰۰۰۰۰۲۸ ETH خواهد شد.

گس و ماشین مجازی اتریوم (EVM)

اتریوم به‌عنوان یک پلتفرم و سیستم، برای استفاده دیگران طراحی شده تا کاربردهای بیشتری برای بلاکچین و ارزهای دیجیتال ایجاد کند. به همین دلیل، اغلب به آن ماشین مجازی اتریوم (Ethereum Virtual Machine یا EVM) گفته می‌شود، زیرا برنامه‌هایی می‌توانند روی آن ساخته و اجرا شوند.

EVM در اصل مانند یک کامپیوتر مجازی بزرگ است، مشابه یک برنامه ابری که برنامه‌های مبتنی بر بلاکچین را درون خود اجرا می‌کند.

بسیاری از برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps)، ارزهای دیجیتال و توکن‌ها با استفاده از EVM ساخته شده‌اند. از آنجا که بلاکچین اتریوم بخشی از EVM است، ارزهای دیجیتالی که روی این بلاکچین ساخته شده‌اند به کارمزد گس نیاز دارند. برای مثال، یکی از توکن‌های محبوب ساخته‌شده بر بستر اتریوم، DAI است. از آنجا که این توکن از بلاکچین اتریوم استفاده می‌کند، کاربران برای انجام تراکنش‌های خود باید کارمزد گس را به‌صورت گوی (gwei) پرداخت کنند.

نگرانی‌ها درباره کارمزد گس در اتریوم

یکی از نگرانی‌های همیشگی درباره ارزهای دیجیتالی که نیاز به کارمزد تراکنش دارند، هزینه‌ای است که کاربران برای انجام تراکنش‌ها پرداخت می‌کنند. پیش از سال ۲۰۲۰، کارمزد گس در اتریوم بسیار پایین و در حد چند سنت بود، هرچند گاهی افزایش ناگهانی داشت. اما پس از ژانویه ۲۰۲۰، با افزایش کاربران شبکه، هزینه گس شروع به افزایش کرد و در برخی مواقع به بیش از ۲۰ دلار (و حتی بالاتر) رسید.

پس از ادغام (The Merge)، که طی آن زنجیره بیکن (Beacon Chain) و زنجیره اصلی اتریوم ترکیب شدند و مکانیسم اثبات سهام (Proof of Stake) اجرا شد، کارمزدها در محدوده چند دلار تا ۳۰ دلار متغیر شد. با این حال، ادغام به‌منظور کاهش کارمزدها طراحی نشده بود، بلکه بخشی از مجموعه‌ای از به‌روزرسانی‌ها بود که انتظار می‌رود در نهایت منجر به کاهش هزینه‌های گس شوند.

چگونه از پرداخت کارمزدهای بالای گس جلوگیری کنیم؟

برای کاهش هزینه‌های گس، چند راهکار وجود دارد:

۱. زمان مناسب را انتخاب کنید:
اگر در ساعاتی که شبکه کمتر شلوغ است تراکنش انجام دهید، ممکن است کارمزد کمتری پرداخت کنید. هرچند که این کار همیشه آسان نیست، اما Etherscan ابزاری به نام Gas Tracker ارائه می‌دهد که بیشترین، کمترین و میانگین قیمت گس روز را نشان می‌دهد. می‌توانید از این ابزار یا سایر ابزارهای مشابه برای زمان‌بندی تراکنش‌های خود استفاده کنید.

۲. استفاده از راهکارهای لایه ۲ (Layer 2) یا برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps):
یکی از بهترین راه‌ها برای کاهش هزینه‌های گس، انتقال فعالیت‌ها از زنجیره اصلی به لایه ۲ است. شبکه‌هایی مانند Arbitrum، Optimism و Polygon به کاربران این امکان را می‌دهند که با هزینه‌های کمتر، تراکنش‌های خود را انجام دهند.

چرا کارمزد گس در اتریوم بالا است؟

هزینه‌های گس در اتریوم به میزان ترافیک شبکه و تعداد اعتبارسنج‌ها بستگی دارد. هنگامی که تقاضا برای تراکنش‌ها زیاد باشد، هزینه‌ها افزایش می‌یابد.

گس در اتریوم چیست؟

گس در اتریوم به کارمزد تراکنش‌های بلاکچین گفته می‌شود که به اعتبارسنج‌های شبکه پرداخت می‌شود. بدون این کارمزدها، انگیزه‌ای برای استیکینگ ETH و کمک به امنیت شبکه وجود نخواهد داشت.

آیا اتریوم بر پایه گس کار می‌کند؟

بله، کارمزد گس برای پرداخت به اعتبارسنج‌های شبکه جهت تأمین امنیت بلاکچین و پردازش تراکنش‌ها استفاده می‌شود. بدون این کارمزدها، افراد کمتری تمایل به استیک ETH و تبدیل‌شدن به اعتبارسنج خواهند داشت. در نتیجه، امنیت شبکه به خطر می‌افتد. بنابراین، می‌توان گفت اتریوم عملاً بر پایه گس کار می‌کند.

جمع‌بندی

کارمزدهای گس در بلاکچین و شبکه اتریوم برای تشویق کاربران به استیکینگ ETH استفاده می‌شوند. استیکینگ، امنیت بلاکچین را تقویت می‌کند و از رفتارهای مخرب جلوگیری می‌کند.

مقدار کارمزدها به عوامل زیر بستگی دارد:

• میزان ترافیک شبکه
• تعداد اعتبارسنج‌ها
• میزان تقاضا برای پردازش تراکنش‌ها

هرچه تقاضا و ترافیک شبکه بیشتر باشد، کارمزدها بالاتر خواهند بود. در مقابل، اگر ترافیک و تقاضا کاهش یابد، هزینه‌ها نیز پایین می‌آیند.