دانش مالی چیست؟

دانش مالی اصطلاحی است که به مسائل مربوط به مدیریت، خلق و مطالعه پول و سرمایه‌گذاری‌ها می‌پردازد. این شامل استفاده از اعتبار و بدهی، اوراق بهادار و سرمایه‌گذاری به منظور تأمین مالی پروژه‌های جاری از طریق جریان‌های درآمدی آینده است. دانش مالی به دلیل جنبه‌ی زمانی‌اش به طور نزدیکی با ارزش زمانی پول، نرخ بهره و دیگر موضوعات مشابه ارتباط دارد.

دانش مالی به طور کلی به سه دسته تقسیم می‌شود:

• امور دانش مالی عمومی
• امور دانش مالی شرکتی
• امور دانش مالی شخصی

دسته‌بندی‌های دیگر شامل دانش مالی رفتاری است که به دنبال شناسایی دلایل شناختی، احساسی، اجتماعی و روان‌شناختی پشت تصمیمات مالی می‌باشد.

نکات کلیدی

• دانش مالی اصطلاحی است که به طور کلی سیستم و مطالعه پول، سرمایه‌گذاری‌ها و دیگر ابزارهای مالی را توصیف می‌کند.
• دانش مالی به طور گسترده به سه دسته تقسیم می‌شود: دانش مالی عمومی، دانش مالی شرکتی و دانش مالی شخصی.
• زیرمجموعه‌های مالی شامل دانش مالی اجتماعی و دانش مالی رفتاری است.
• تاریخچه دانش مالی و فعالیت‌های مالی به آغاز تمدن باز می‌گردد.
• دانش مالی ریشه‌هایی در رشته‌های علمی مانند آمار، اقتصاد و ریاضیات دارد اما همچنین شامل عناصری غیر علمی است که آن را به یک هنر شبیه می‌کند.

درک مالی

مالی معمولاً به سه دسته وسیع تقسیم می‌شود: دانش مالی عمومی، دانش مالی شرکتی و دانش مالی شخصی.

دانش مالی عمومی شامل سیستم‌های مالیاتی، هزینه‌های دولتی، فرآیندهای بودجه‌ریزی، سیاست‌ها و ابزارهای تثبیت اقتصادی، مسائل بدهی و دیگر مسائل دولتی می‌شود. دانش مالی شرکتی شامل مدیریت دارایی‌ها، بدهی‌ها، درآمدها و بدهی‌ها برای کسب‌وکارها است. دانش مالی شخصی تمام تصمیمات و فعالیت‌های مالی یک فرد یا خانواده را تعریف می‌کند، از جمله بودجه‌بندی، بیمه، برنامه‌ریزی برای وام مسکن، پس‌اندازها و برنامه‌ریزی بازنشستگی.

اصطلاحات کلیدی مالی

• دارایی: دارایی چیزی از ارزش مانند پول نقد، املاک یا ملک است. یک کسب‌وکار ممکن است دارایی‌های جاری یا دارایی‌های ثابت داشته باشد.

• ترازنامه: ترازنامه سندی است که دارایی‌ها و بدهی‌های یک شرکت را نشان می‌دهد. با کسر بدهی‌ها از دارایی‌ها، می‌توانید ارزش خالص شرکت را محاسبه کنید.

• جریان نقدی: جریان نقدی به حرکت پول به داخل و خارج از یک کسب‌وکار یا خانواده اشاره دارد.

• بهره مرکب: بهره مرکب به طور دوره‌ای محاسبه و اضافه می‌شود، برخلاف سود ساده که فقط یک بار به اصل پول اضافه می‌شود. این به این معنی است که سود نه تنها بر اصل پول، بلکه بر سودهای انباشته‌شده قبلی نیز محاسبه می‌شود.

• حقوق صاحبان سهام: حقوق صاحبان سهام به معنی مالکیت است. سهام‌ها به عنوان حقوق صاحبان سهام شناخته می‌شوند زیرا هر سهم نمایانگر بخشی از مالکیت در شرکت یا نهاد زیرین است.

• بدهی: بدهی یک تعهد مالی مانند وام است. بدهی‌ها می‌توانند کوتاه‌مدت یا بلندمدت باشند.

• نقدینگی: نقدینگی به این معناست که چقدر یک دارایی به راحتی قابل تبدیل به پول نقد است. املاک سرمایه‌گذاری با نقدینگی کمتری هستند زیرا ممکن است فروش آن‌ها هفته‌ها، ماه‌ها یا حتی بیشتر طول بکشد.

• سود: سود پولی است که پس از کسر هزینه‌ها باقی می‌ماند. صورت‌حساب سود و زیان نشان می‌دهد که یک کسب‌وکار در یک دوره خاص چقدر درآمد کسب کرده یا ضرر کرده است.

تاریخچه دانش مالی

دانش مالی به عنوان یک رشته نظری و عملی که از حوزه اقتصاد متمایز است، در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ به‌وجود آمد. این رشته با آثار هری مارکویتز، ویلیام اف. شارپ، فیشر بلک و میرون اسکولز آغاز شد.
خصوصیاتی از مالی مانند بانکداری، وام‌دهی و سرمایه‌گذاری از آغاز تمدن به شکلی خاص وجود داشته است.

معاملات مالی ساکنان اولیه سومر در حدود سال ۱۸۰۰ پیش از میلاد در قانون حمورابی بابل رسمیت یافت. این مجموعه قوانین مالکیت یا اجاره زمین، استخدام نیروی کار کشاورزی و اعتبار را تنظیم می‌کرد. در آن زمان نیز وام‌هایی وجود داشت و بهره‌ای نیز برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شد. نرخ‌های بهره بسته به این که شما غله یا نقره قرض می‌گرفتید، متفاوت بود.

صدف‌های کواری در چین در حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد به عنوان یک نوع پول استفاده می‌شد. پول سکه‌ای در هزاره اول پیش از میلاد معرفی شد. پادشاه کرزوس از لیدیه (که اکنون ترکیه) است، یکی از اولین افرادی بود که در حدود سال ۵۶۴ پیش از میلاد سکه‌های طلا را ضرب و توزیع کرد. از همین‌رو عبارت "ثروتمند همچون کرزوس" به وجود آمده است.

در روم باستان سکه‌ها در زیرزمین معابد ذخیره می‌شدند زیرا کشیشان و کارکنان معابد به عنوان افرادی صادق و متدین به شمار می‌رفتند و مسئول نگهداری دارایی‌ها بودند. معابد همچنین به اعطای وام می‌پرداختند و به عنوان مراکز مالی در شهرهای بزرگ عمل می‌کردند.

سهام، اوراق قرضه و گزینه‌های اولیه

بلژیک ادعا می‌کند که اولین بورس جهان در آنجا قرار دارد، با بورس آنتورپ که به سال ۱۵۳۱ باز می‌گردد.

شرکت هند شرقی در قرن ۱۶۰۰ اولین شرکت سهامی عام شد که سهام صادر کرد و از درآمد سفرهای خود سود توزیع می‌کرد.

بورس لندن در سال ۱۷۷۳ تأسیس شد و کمتر از ۲۰ سال بعد بورس نیویورک ایجاد شد. بورس لندن از دهه ۱۵۷۰ تحت عنوان بورس سلطنتی وجود داشت.

قدیمی‌ترین ثبت‌شده اوراق قرضه به سال ۲۴۰۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد. این اوراق به شکل یک لوح سنگی بود که تعهدات بدهی را ثبت می‌کرد و تضمین می‌کرد که غله بازپرداخت شود.

دولت‌ها در دوران قرون وسطی برای تأمین مالی جنگ‌ها اقدام به صدور بدهی‌ها کردند. بانک انگلستان برای تأمین مالی نیروی دریایی بریتانیا در قرن ۱۶۰۰ تأسیس شد.

ایالات متحده نیز تقریباً یک قرن بعد برای حمایت از انقلاب، اوراق قرضه خزانه‌داری را صادر کرد.

اولین نمونه‌ی احتیارات معامله در حکایتی از تالس فیلسوف در اثر فلسفی او در قرن چهارم میلادی به نام "سیاست" توسط ارسطو شرح داده شده است. تالس به طور پیش‌دستانه حقوق تمامی آسیاب‌های زیتون در چایوس و میلتوس را خریداری کرد، با این باور که برداشت بزرگی از زیتون در سال آینده در راه است. قراردادهای آتی و گزینه‌ها تا میانه قرن ۱۷ در فرآیند تسویه پیشرفته آمستردام گنجانده شدند.

پیشرفت‌ها در حسابداری

بهره مرکب بهره‌ای است که نه تنها بر اساس اصل سرمایه بلکه بر اساس بهره قبلی محاسبه می‌شود. این مفهوم برای تمدن‌های باستانی شناخته شده بود. بابلی‌ها عبارتی برای "بهره بر بهره" داشتند که اساساً این مفهوم را تعریف می‌کرد. اما تا دوران قرون وسطی بود که ریاضیدانان شروع به تحلیل و نمایش نحوه جمع‌شدن مبالغ سرمایه‌گذاری‌شده کردند.

یکی از اولین و مهم‌ترین منابع، نسخه ریاضیاتی نوشته شده توسط لئوناردو فیبوناچی از پیزا به نام "لیبر آباچی" در سال ۱۲۰۱ بود. این اثر مثال‌هایی برای مقایسه بهره مرکب و ساده ارائه می‌دهد.

کتاب "خلاصه حساب، هندسه، نسبت‌ها و تناسب‌ها" از لوکا پاسیولی اولین رساله جامع در زمینه حسابداری و حسابرسی بود. این کتاب در سال ۱۴۹۴ در ونیز منتشر شد.

کتابی در زمینه حسابداری و حساب ریاضیاتی نوشته ویلیام کلسون در سال ۱۶۱۲ منتشر شد که شامل اولین جداول بهره مرکب نوشته‌شده به زبان انگلیسی بود. ریچارد ویت در سال بعد، در ۱۶۱۳ کتاب "سوالات حسابی" خود را در لندن منتشر کرد و بهره مرکب کاملاً پذیرفته شد.

محاسبات بهره با نرخ‌های بقای وابسته به سن ترکیب شد تا اولین مستمری‌های عمر را در انگلستان و هلند در اواخر قرن ۱۷ ایجاد کند.

انواع دانش مالی

دانش مالی عمومی

دولت فدرال با نظارت بر تخصیص منابع، توزیع درآمد و تثبیت اقتصاد از بروز شکست‌های بازار جلوگیری می‌کند. تأمین منابع مالی برای این برنامه‌ها عمدتاً از طریق مالیات انجام می‌شود.
وام‌گیری از بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و سایر دولت‌ها و کسب سود از شرکت‌های خود نیز به تأمین مالی دولت فدرال کمک می‌کند.

دولت‌های ایالتی و محلی از دولت فدرال کمک‌های مالی و یارانه دریافت می‌کنند. سایر منابع دانش مالی عمومی شامل موارد زیر است:

• هزینه‌های استفاده از خدمات بنادر، فرودگاه‌ها و سایر تأسیسات
• جریمه‌های ناشی از نقض قوانین
• درآمدهای حاصل از مجوزها و هزینه‌ها، مانند هزینه‌های رانندگی
• فروش اوراق بهادار دولتی و انتشار اوراق قرضه

دانش مالی شرکتی

کسب‌وکارها برای تأمین مالی از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند، از سرمایه‌گذاری‌های سهام گرفته تا توافقات اعتباری. یک شرکت ممکن است از یک بانک وام بگیرد یا خط اعتباری تنظیم کند. مدیریت مناسب بدهی می‌تواند به یک شرکت کمک کند تا گسترش یابد و سودآورتر شود.

استارتاپ‌ها ممکن است از سرمایه‌گذاران فرشته یا سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر تأمین سرمایه کنند و در عوض درصدی از مالکیت را واگذار کنند. یک شرکت در صورتی که رونق بگیرد و عمومی شود، سهام خود را در یک بورس اوراق بهادار عرضه می‌کند. چنین عرضه‌های عمومی اولیه (IPOs) جریان قابل توجهی از نقدینگی را به یک شرکت وارد می‌کند. شرکت‌های معتبر ممکن است سهام اضافی بفروشند یا اوراق قرضه شرکتی منتشر کنند تا پول جمع‌آوری کنند.

دانش مالی شرکتی

کسب‌وکارها همچنین ممکن است سهام پرداخت‌کننده سود، اوراق قرضه با اعتبار بالا یا گواهی‌های سپرده بانکی (CDs) با بهره خریداری کنند. آن‌ها ممکن است شرکت‌های دیگری را خریداری کنند تا درآمد خود را افزایش دهند.

برخی از مثال‌های تأمین مالی شرکتی عبارتند از:

• عرضه اولیه سهام (IPO) شرکت Bausch & Lomb Corp. که ابتدا در 13 ژانویه 2022 ثبت شد و در مه 2022 سهام به طور رسمی فروخته شد. این شرکت مراقبت‌های بهداشتی 630 میلیون دلار از فروش سهام به دست آورد.
• شرکت Ford Motor Credit Co. LLC برای جمع‌آوری سرمایه یا کاهش بدهی‌ها از طریق مدیریت یادداشت‌های معوقه به تأمین مالی شرکت Ford Motor Co. کمک می‌کند.
• شرکت HomeLight، یک شرکت املاک و مستغلات، از یک رویکرد مالی ترکیبی برای جمع‌آوری 115 میلیون دلار استفاده کرد: 60 میلیون دلار از طریق انتشار سهام اضافی و 55 میلیون دلار از طریق تأمین مالی بدهی. HomeLight از سرمایه اضافی برای خرید استارتاپ قرض‌دهی Accept.inc استفاده کرد.

دانش مالی شخصی

برنامه‌ریزی امور مالی شخصی معمولاً شامل تجزیه و تحلیل موقعیت مالی فعلی یک فرد یا خانواده، پیش‌بینی نیازهای کوتاه‌مدت و بلندمدت، و اجرای یک برنامه برای تأمین این نیازها در چارچوب‌های مالی فردی است. دانش مالی شخصی به شدت به درآمد، نیازهای زندگی، اهداف و آرزوهای فرد وابسته است.

مسائل مالی شخصی شامل موارد مختلفی از جمله تأمین محصولات مالی مانند کارت‌های اعتباری، بیمه عمر و منزل، وام‌های مسکن و محصولات بازنشستگی است. محصولات بانکی شخصی مانند حساب‌های جاری و پس‌انداز، حساب‌های بازنشستگی فردی (IRAs و برنامه‌های 401(k)) نیز جزء این موارد هستند.

دانش مالی شرکتی

کسب‌وکارها همچنین ممکن است سهام پرداخت‌کننده سود، اوراق قرضه معتبر یا گواهی‌های سپرده بانکی (CDs) با بهره خریداری کنند. آن‌ها ممکن است شرکت‌های دیگری را خریداری کنند تا درآمد خود را افزایش دهند.

برخی از مثال‌های تأمین دانش مالی شرکتی عبارتند از:

• عرضه اولیه سهام (IPO) شرکت Bausch & Lomb Corp. که ابتدا در تاریخ 13 ژانویه 2022 ثبت شد و در ماه مه 2022 به طور رسمی سهام خود را به فروش رساند. این شرکت مراقبت‌های بهداشتی از این فروش 630 میلیون دلار به دست آورد.
• شرکت Ford Motor Credit Co. LLC که از طریق مدیریت یادداشت‌های معوقه، به جمع‌آوری سرمایه یا کاهش بدهی‌ها به حمایت از شرکت Ford Motor Co. می‌پردازد.
• شرکت HomeLight، یک شرکت املاک و مستغلات، با استفاده از رویکرد مالی ترکیبی توانست 115 میلیون دلار جمع‌آوری کند: 60 میلیون دلار از طریق انتشار سهام اضافی و 55 میلیون دلار از طریق تأمین مالی بدهی. HomeLight از سرمایه اضافی برای خرید استارتاپ قرض‌دهی Accept.inc استفاده کرد.

دانش مالی شخصی

برنامه‌ریزی دانش مالی شخصی معمولاً شامل تجزیه و تحلیل موقعیت مالی فعلی یک فرد یا خانواده، پیش‌بینی نیازهای کوتاه‌مدت و بلندمدت، و اجرای یک برنامه برای تأمین این نیازها در چارچوب‌های مالی فردی است. دانش مالی شخصی به شدت به درآمد، نیازهای زندگی، اهداف و آرزوهای فرد وابسته است.

مسائل مالی شخصی شامل اما نه محدود به تأمین محصولات مالی مانند کارت‌های اعتباری، بیمه عمر و منزل، وام‌های مسکن و محصولات بازنشستگی می‌شود. محصولات بانکی شخصی مانند حساب‌های جاری و پس‌انداز، حساب‌های بازنشستگی فردی (IRAs و برنامه‌های 401(k)) نیز جزو دانش مالی شخصی به شمار می‌روند.

جنبه‌های مهم دانش مالی شخصی عبارتند از:

1. ارزیابی وضعیت مالی کنونی: شامل پیش‌بینی جریان نقدی و پس‌اندازهای فعلی.
2. خرید بیمه: برای حفاظت در برابر ریسک و اطمینان از امنیت وضعیت مالی.
3. محاسبه و ارسال مالیات‌ها: رعایت قوانین مالیاتی و برنامه‌ریزی مالی.
4. برنامه‌ریزی پس‌انداز و سرمایه‌گذاری: تخصیص منابع برای اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت.
5. برنامه‌ریزی برای بازنشستگی: ذخیره‌سازی منابع برای تأمین مالی دوران بازنشستگی.

دانش مالی شخصی یک حوزه تخصصی است که اگرچه اشکال مختلفی از آن از اوایل قرن بیستم در دانشگاه‌ها و مدارس تحت عناوین "اقتصاد خانگی" یا "اقتصاد مصرف‌کننده" تدریس می‌شده، اما در ابتدا توسط اقتصاددانان مرد نادیده گرفته می‌شد، زیرا "اقتصاد خانگی" به نظر می‌رسید مختص همسران خانه‌دار است. اقتصاددانان به طور مکرر بر لزوم آموزش گسترده در مسائل دانش مالی شخصی تأکید کرده‌اند و آن را جزئی ضروری برای عملکرد کلان اقتصاد ملی می‌دانند.

دانش مالی اجتماعی

دانش مالی اجتماعی معمولاً به سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در بنگاه‌های اجتماعی از جمله سازمان‌های خیریه و برخی تعاونی‌ها اشاره دارد. این سرمایه‌گذاری‌ها به صورت تأمین مالی از نوع سهام یا بدهی هستند که در آن سرمایه‌گذار به دنبال پاداش مالی و دستاورد اجتماعی است.

اشکال دیگر دانش مالی اجتماعی شامل برخی بخش‌های سرمایه‌گذاری خرد است، به ویژه وام‌ها به صاحبان کسب‌وکارهای کوچک و کارآفرینان در کشورهای کم‌توسعه برای کمک به رشد بنگاه‌های آن‌ها. وام‌دهندگان از وام‌های خود بازدهی کسب می‌کنند در حالی که به بهبود سطح زندگی افراد و سود رساندن به جامعه و اقتصاد محلی کمک می‌کنند.

اوراق قرضه تأثیر اجتماعی، که به آنها اوراق قرضه «پرداخت برای موفقیت» یا اوراق قرضه «فایده اجتماعی» نیز گفته می‌شود، نوع خاصی از ابزارهای مالی است که به عنوان قراردادی با بخش عمومی یا دولت‌های محلی عمل می‌کند. بازپرداخت و بازده سرمایه‌گذاری بستگی به دستیابی به نتایج اجتماعی و دستاوردهای خاص دارد.

دانش مالی رفتاری

در گذشته‌ای نه چندان دور، شواهد نظری و تجربی نشان می‌داد که نظریه‌های مالی سنتی در پیش‌بینی و توضیح برخی از رویدادهای اقتصادی تا حدی موفق بودند. با این حال، پژوهشگران در حوزه‌های مالی و اقتصادی متوجه ناهم‌خوانی‌ها و رفتارهایی شدند که در دنیای واقعی رخ می‌دادند ولی نمی‌توانستند توسط هیچ یک از نظریه‌های موجود توضیح داده شوند.

بیشتر و بیشتر مشخص شد که نظریه‌های سنتی می‌توانند برخی از رویدادهای "ایده‌آل‌شده" را توضیح دهند، اما دنیای واقعی بسیار پیچیده‌تر و بی‌نظم‌تر است. شرکت‌کنندگان در بازار اغلب به شیوه‌هایی غیرمنطقی و پیش‌بینی‌ناپذیر عمل می‌کنند که نمی‌توانند با استفاده از این مدل‌ها توضیح داده شوند.

محققان شروع به استفاده از روانشناسی شناختی برای توضیح رفتارهای غیرمنطقی و غیرقابل توضیحی کردند که توسط نظریه‌های مالی مدرن قابل توضیح نیست. این تلاش‌ها منجر به شکل‌گیری رشته علوم رفتاری شد. هدف این رشته توضیح دادن اعمال انسان است، در حالی که دانش مالی مدرن به دنبال توضیح اعمال "مرد اقتصادی ایده‌آل" (Homo economicus) است.

دانش مالی رفتاری یک زیرشاخه از اقتصاد رفتاری است که تئوری‌هایی مبتنی بر روانشناسی برای توضیح ناهنجاری‌های مالی ارائه می‌دهد، مانند افزایش یا کاهش شدید قیمت سهام. هدف این رشته شناسایی و درک دلایل انتخاب‌های مالی افراد است. در دانش مالی رفتاری فرض می‌شود که ساختار اطلاعاتی و ویژگی‌های شرکت‌کنندگان در بازار به طور سیستماتیک بر تصمیمات سرمایه‌گذاری افراد و همچنین نتایج بازار تأثیر می‌گذارند.

دانیل کانمن و آموس تورسکی در اواخر دهه 1960 شروع به همکاری کردند و توسط بسیاری به عنوان بنیان‌گذاران دانش مالی رفتاری شناخته می‌شوند. ریچارد تالر نیز بعدها به آنها پیوست و با ترکیب اقتصاد و دانش مالی با عناصر روانشناسی، مفاهیمی مانند حسابداری ذهنی، اثر مالکیت، و سایر تعصباتی که بر رفتار انسان‌ها تأثیر می‌گذارند، توسعه داد.

اصول دانش مالی رفتاری

دانش مالی رفتاری شامل مفاهیم زیادی است، اما چهار اصل اصلی در این زمینه وجود دارد.

1. حسابداری ذهنی به تمایل افراد برای تخصیص پول برای مقاصد خاص بر اساس معیارهای ذهنی مختلف مانند منبع پول و هدف استفاده از هر حساب اشاره دارد. نظریه حسابداری ذهنی نشان می‌دهد که افراد ممکن است برای هر گروه دارایی یا حساب یک عملکرد جداگانه در نظر بگیرند. نتیجه این می‌تواند مجموعه‌ای از رفتارهای غیرمنطقی و حتی مضر باشد. به عنوان مثال، برخی افراد یک "قلک مخصوص" برای تعطیلات یا خرید خانه جدید دارند در حالی که همزمان بدهی کارت اعتباری قابل توجهی دارند.

2. رفتار گله‌ای بیان می‌کند که افراد تمایل دارند رفتارهای مالی اکثریت را تقلید کنند، چه منطقی باشند و چه غیرمنطقی. رفتار گله‌ای مجموعه‌ای از تصمیمات و اقداماتی است که فرد به احتمال زیاد در شرایط خاص خودش به آنها نمی‌پردازد، اما به دلیل اینکه "همه این کار را می‌کنند" مشروع به نظر می‌رسند. این رفتار معمولاً به عنوان یکی از علل اصلی پانیک‌های مالی و سقوط‌های بازار سهام شناخته می‌شود.

3. لنگر انداختن به معنای پیوند دادن خرج کردن به یک نقطه مرجع یا سطح خاص است، حتی اگر این نقطه ارتباط منطقی با تصمیم اتخاذی نداشته باشد. یکی از مثال‌های رایج لنگر انداختن این است که گفته می‌شود حلقه نامزدی الماس باید هزینه‌ای معادل دو ماه حقوق باشد. مثال دیگر می‌تواند خرید سهامی باشد که به طور موقت از 65 دلار به 80 دلار افزایش یافته و سپس دوباره به 65 دلار بازگشته است، به این احساس که حالا این سهام یک معامله خوب است. این ممکن است درست باشد، اما به احتمال زیاد عدد 80 دلار یک انحراف بوده و 65 دلار ارزش واقعی سهام است.

خود‌بزرگ‌بینی

خود‌بزرگ‌بینی به تمایل فرد برای رتبه‌بندی خود به عنوان فردی برتر نسبت به دیگران یا بالاتر از یک فرد متوسط اشاره دارد. به عنوان مثال، یک سرمایه‌گذار ممکن است هنگامی که سرمایه‌گذاری‌های او به‌طور بهینه عمل می‌کنند فکر کند که متخصص سرمایه‌گذاری است، در حالی که سرمایه‌گذاری‌های ضعیف خود را نادیده می‌گیرد. خود‌بزرگ‌بینی معمولاً همراه با اعتماد به نفس زیاد است که تمایل به اغراق در توانایی‌های فرد برای انجام موفقیت‌آمیز یک کار خاص را نشان می‌دهد. اعتماد به نفس بیش از حد می‌تواند به توانایی یک سرمایه‌گذار در انتخاب سهام آسیب برساند. یک مطالعه در سال 1998 توسط محقق ترنس اودین نشان داد که سرمایه‌گذاران با اعتماد به نفس بالا معمولاً معاملات بیشتری نسبت به سرمایه‌گذاران با اعتماد به نفس کمتر انجام می‌دهند و این معاملات منجر به بازدهی قابل توجهی کمتر از بازار می‌شود.

دانش مالی در مقابل اقتصاد

اقتصاد و دانش مالی به یکدیگر وابسته هستند و هرکدام به طور متقابل بر دیگری تأثیر می‌گذارند. سرمایه‌گذاران به داده‌های اقتصادی اهمیت می‌دهند زیرا این داده‌ها به‌طور زیادی بر بازارها تأثیر می‌گذارند. سرمایه‌گذاران باید از استدلال‌های "یا این یا آن" بین اقتصاد و دانش مالی پرهیز کنند. هر دو مهم هستند و کاربردهای معتبری دارند.

تمرکز اقتصاد و به‌ویژه اقتصاد کلان معمولاً بر تصویر بزرگتری است، مانند اینکه چگونه یک کشور، منطقه یا بازار عملکرد دارد. اقتصاد می‌تواند همچنین بر سیاست عمومی تمرکز کند. در مقابل، تمرکز دانش مالی بیشتر بر فرد، شرکت یا صنعت خاص است.

دانش مالی به عنوان یک علم

دانش مالی به عنوان یک حوزه مطالعاتی و یک بخش از کسب‌وکار، ریشه‌های قوی در زمینه‌های علمی مرتبط مانند آمار و ریاضیات دارد. بسیاری از نظریه‌های مالی مدرن شباهت زیادی به فرمول‌های علمی یا ریاضی دارند. این واقعیت که بسیاری از مدل‌ها و روش‌ها به شدت به تحلیل‌های آماری و ریاضی متکی هستند، بر جنبه علمی این حوزه تأکید دارد. به عنوان مثال، مدل بلک-شولز (Black-Scholes) از قوانین آمار و ریاضیات برای قیمت‌گذاری گزینه‌های مالی استفاده می‌کند و بدون پیش‌نیازهای علمی، خلق این مدل‌ها غیرممکن بود.

نظریه‌های نظری مانند مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (CAPM) و فرضیه بازار کارآمد (EMH) تلاش می‌کنند رفتار بازار سهام را به شکلی کاملاً منطقی و بی‌احساس توضیح دهند و عناصری مانند احساسات بازار و سرمایه‌گذار را نادیده می‌گیرند. این‌ها نشان‌دهنده جنبه علمی دانش مالی هستند.

دانش مالی به عنوان یک هنر

با این حال، هیچ شکی وجود ندارد که صنعت مالی نیز شامل عناصری غیرعلمی است که آن را به نوعی به هنر نزدیک می‌کند. در دنیای مالی، احساسات انسانی و تصمیمات اتخاذ شده بر اساس آن‌ها نقش بزرگی در بسیاری از جنبه‌ها ایفا می‌کنند. برای مثال، سرمایه‌گذاران در زمان بحران‌های اقتصادی یا بی‌ثباتی بازار ممکن است تصمیمات احساسی بگیرند که نمی‌توان آن‌ها را صرفاً با استفاده از مدل‌های ریاضی یا آماری توضیح داد.

در نتیجه، دانش مالی هم یک علم است و هم یک هنر، جایی که قوانین علمی به تحلیل‌های دقیق کمک می‌کنند و در عین حال جنبه‌های انسانی و احساساتی می‌توانند بر تصمیمات و روندهای بازار تأثیر بگذارند.

دانش مالی به عنوان یک هنر

تحولات علمی در زمینه دانش مالی باعث بهبود عملکرد روزمره بازارهای مالی شده است، اما تاریخ پر است از مثال‌هایی که به نظر می‌رسد با این تصور که دانش مالی طبق قوانین علمی و منطقی عمل می‌کند، تناقض دارند.

برای نمونه، بحران‌های بازار سهام مانند سقوط اکتبر 1987 (دوشنبه سیاه) که شاهد کاهش 22 درصدی میانگین صنعتی داو جونز (DJIA) بود، و سقوط بزرگ بازار سهام در سال 1929 که از روز پنجشنبه سیاه (24 اکتبر 1929) آغاز شد، به‌طور کامل توسط نظریه‌های علمی قابل توضیح نیستند. همچنین، عنصر انسانی ترس نیز نقش داشته است. سقوط شدید بازار سهام اغلب به عنوان "وحشت" توصیف می‌شود.

سوابق سرمایه‌گذاران نشان داده است که بازارها کاملاً کارآمد نیستند و بنابراین نمی‌توان آن‌ها را به‌طور کامل علمی دانست. مطالعات نشان داده‌اند که احساسات سرمایه‌گذاران به طور غیرمستقیم تحت تأثیر شرایط آب و هوایی قرار می‌گیرند، به‌طوری که بازار به‌طور کلی در روزهای آفتابی بیشتر تمایل به رشد دارد. سایر پدیده‌ها مانند "اثر ژانویه" نیز وجود دارند که در آن قیمت سهام در اواخر یک سال تقویمی کاهش می‌یابد و در ابتدای سال بعد افزایش می‌یابد.

مشاغل در زمینه مالی

برای افرادی که به دانش مالی علاقه‌مند هستند، گزینه‌های شغلی متعددی وجود دارد.

• حسابدار: حسابدار مسئول مدیریت سوابق مالی یک شرکت، ردیابی هزینه‌ها و تهیه گزارش‌ها است.
• ممیز: ممیز وظیفه دارد دقت در سوابق مالی را بررسی کند. آنها ممکن است در بخش خصوصی برای بررسی شرکت‌ها کار کنند، یا ممکن است برای اطمینان از صحت داخلی در یک شرکت استخدام شوند، یا حتی برای دولت فعالیت کنند.

• بانکدار: یک بانکدار تجاری با کسب‌وکارها همکاری می‌کند تا خدمات بانکی مانند حساب‌ها و وام‌ها را فراهم کند. یک بانکدار سرمایه‌گذاری بیشتر روی شرکت‌هایی که به دنبال جذب سرمایه یا انجام فروش یا ادغام هستند، تمرکز دارد.

• مدیر سرمایه: یک متخصص مدیریت سرمایه به یک شرکت کمک می‌کند تا منابع سرمایه‌ای خود را بین گزینه‌های مختلف سرمایه‌گذاری تخصیص دهد.

• وام‌دهنده: فردی که در بخش وام‌دهی کار می‌کند، مانند افسر وام، مسئول صدور وام‌ها است. یک وام‌دهنده مسکن قراردادهایی برای تأمین وام‌های املاک و مستغلات می‌بندد.

• تحلیل‌گر بازار: تحلیل‌گران بازار روندها را ارزیابی کرده و پیش‌بینی‌هایی انجام می‌دهند که شرایط متغیر بازار را در نظر می‌گیرند. آنها پیشنهادهایی آماده می‌کنند که می‌تواند به هدایت تصمیمات مالی یک شرکت کمک کند.

میزان درآمد مشاغل مالی

بر اساس آمار اداره آمار کار ایالات متحده (BLS):

• مشاور دانش مالی شخصی: درآمد سالانه متوسط یک مشاور دانش مالی شخصی 94,170 دلار است.
• تحلیل‌گر بودجه: تحلیل‌گران بودجه که نحوه خرج کردن پول در یک شرکت یا سازمان را بررسی می‌کنند، به‌طور متوسط 79,940 دلار سالانه درآمد دارند.
• تحلیل‌گر خزانه‌داری: تحلیل‌گران خزانه‌داری به‌طور متوسط 64,508 دلار در سال درآمد دارند.
• مدیران خزانه‌داری شرکت‌ها: مدیران خزانه‌داری با تجربه بیشتر به‌طور متوسط 118,704 دلار درآمد دارند.
• تحلیل‌گران مالی: تحلیل‌گران مالی به‌طور متوسط 81,410 دلار درآمد دارند، اگرچه در شرکت‌های بزرگ وال استریت معمولاً درآمدها در ارقام شش‌رقمی قرار دارند.
• حسابداران و ممیزان: درآمد سالانه متوسط برای حسابداران و ممیزان 77,250 دلار است.
• حسابداران رسمی (CPA): درآمد متوسط حسابداران رسمی (CPA) بین 50,000 تا 126,000 دلار در سال است.
• مدیران مالی: مدیران مالی که گزارش‌های مالی تهیه می‌کنند، فعالیت‌های سرمایه‌گذاری را هدایت کرده و برنامه‌هایی برای اهداف مالی بلندمدت سازمان خود توسعه می‌دهند، به‌طور متوسط 131,710 دلار در سال درآمد دارند.
• نمایندگان فروش اوراق بهادار، کالاها و خدمات مالی: این افراد که به‌عنوان کارگزار و مشاور مالی فعالیت می‌کنند، برای برقراری ارتباط بین خریداران و فروشندگان در بازارهای مالی، به‌طور متوسط 62,910 دلار در سال درآمد دارند. با این حال، حقوق آنها معمولاً بر اساس کمیسیون است، بنابراین ممکن است این رقم بازتاب کاملی از درآمد واقعی آنها نباشد.

حقایق سریع

• درآمد در صنعت مالی و بیمه: حقوق در این صنعت از سال 2006 تا 2024 به میزان 34.3% افزایش یافته است، طبق گزارش Payscale.
• درآمد فارغ‌التحصیلان رشته مالی: فردی که دارای مدرک کارشناسی در رشته مالی است، به‌طور متوسط 78,080 دلار در سال درآمد دارد.
• مدیران مالی ارشد (CFO): مدیران مالی ارشد با بالاترین حقوق در صنعت مالی به حساب می‌آیند. طبق نظرسنجی Indeed، آنها در سال 2024 به‌طور متوسط 144,563 دلار (قبل از پاداش‌ها) درآمد داشتند.

چگونه می‌توانم دانش مالی بیاموزم؟

• رشته کارشناسی در دانش مالی: دانشجویان رشته دانش مالی تمامی اصول و مفاهیم اساسی این حوزه را یاد می‌گیرند.
• مدرک کارشناسی ارشد در دانش مالی: این دوره‌ها مهارت‌ها را تقویت کرده و دانش را گسترش می‌دهند.
• MBA: این برنامه‌ آموزشی اصول پایه در زمینه‌های دانش مالی شرکتی و مسائل مشابه را آموزش می‌دهد.
• تحلیل‌گر مالی خبره (CFA): این برنامه مطالعه خودآموز شامل سه امتحان دشوار است که در پایان گواهینامه‌ای معتبر در زمینه مالی به فرد اهدا می‌شود. این مسیر ممکن است برای کسانی که فارغ‌التحصیل شده‌اند اما مدرک دانش مالی ندارند، مناسب باشد.
• برخی استانداردهای صنعتی دیگر مانند برنامه‌ریزی مالی حرفه‌ای معتبر (CFP) نیز وجود دارد.

هدف دانش مالی چیست؟

دانش مالی شامل قرض دادن و قرض گرفتن، سرمایه‌گذاری، جذب سرمایه و خرید و فروش اوراق بهادار است. هدف از این فعالیت‌ها این است که شرکت‌ها و افراد بتوانند برخی پروژه‌ها یا فعالیت‌ها را تأمین مالی کنند و سپس این مبلغ را در آینده با استفاده از درآمد حاصل از این فعالیت‌ها بازپرداخت کنند.

بدون دانش مالی، مردم نمی‌توانستند خانه‌ها را تنها با پول نقد خریداری کنند و شرکت‌ها قادر به رشد و گسترش نمی‌بودند. دانش مالی به تخصیص بهینه منابع سرمایه‌ای کمک می‌کند.

تفاوت بین حسابداری و مالی

حسابداری یکی از جنبه‌های دانش مالی است که جریان‌های نقدی روزانه، هزینه‌ها و درآمدها را پیگیری می‌کند. وظایف حسابداری شامل دفترداری، تهیه مالیات و حسابرسی است.

نتیجه‌گیری

دانش مالی یک مفهوم وسیع است که فعالیت‌های مختلفی را توصیف می‌کند، اما همه آنها به عمل مدیریت پول مربوط می‌شوند: به دست آوردن، خرج کردن، و همه چیزهایی که بین این دو قرار دارند، از قرض گرفتن تا سرمایه‌گذاری. مالی همچنین به ابزارها و وسایلی اشاره دارد که مردم در ارتباط با پول از آنها استفاده می‌کنند و به سیستم‌ها و نهادهایی که فعالیت‌ها از طریق آنها انجام می‌شود.

امور مالی می‌تواند شامل چیزی به بزرگی کسری تجاری یک کشور یا چیزی به کوچکی اسکناس‌های موجود در کیف یک فرد باشد. بدون دانش مالی، تقریباً هیچ چیزی نمی‌تواند به درستی عمل کند؛ نه یک خانواده فردی، نه یک شرکت و نه یک جامعه.